Właściwości farmakodynamiczne
Epitrigine 100 mg tabletki 100 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Epitrigine

Lamotrygina, substancja czynna leku Epitrigine, należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako „inne leki przeciwpadaczkowe” (kod ATC: N03AX09). Dzięki swoim unikalnym właściwościom farmakodynamicznym, lek ten znalazł zastosowanie zarówno w leczeniu padaczki, jak i w terapii zaburzeń afektywnych dwubiegunowych.¹

Mechanizm działania

Lamotrygina wykazuje złożony mechanizm działania przeciwpadaczkowego. Badania farmakologiczne wskazują, że głównym mechanizmem jest zależne od stosowania i napięcia blokowanie kanałów sodowych bramkowanych napięciem. Lek ten skutecznie hamuje powtarzające się z dużą częstością wyładowania neuronów oraz hamuje uwalnianie glutaminianu, który jest kluczowym neuroprzekaźnikiem w powstawaniu napadów padaczkowych. Te właściwości są prawdopodobnie odpowiedzialne za przeciwpadaczkowy efekt lamotryginy.²

W kontekście zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, dokładny mechanizm działania terapeutycznego lamotryginy nie został jednoznacznie ustalony. Przypuszcza się jednak, że kluczową rolę odgrywa interakcja z kanałami sodowymi bramkowanymi napięciem, podobnie jak w przypadku działania przeciwpadaczkowego.³

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

Przeprowadzono szereg badań oceniających wpływ lamotryginy na funkcje ośrodkowego układu nerwowego w porównaniu z innymi lekami przeciwpadaczkowymi i lekami o działaniu ośrodkowym. Wyniki tych badań wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa lamotryginy w zakresie wpływu na funkcje neurologiczne:⁴

• Dawka 240 mg lamotryginy podawana zdrowym ochotnikom nie powodowała zaburzeń psychomotorycznych w porównaniu z placebo
• Dla porównania, 1000 mg fenytoiny oraz 10 mg diazepamu znacząco zaburzały precyzyjną koordynację wzrokowo-słuchową i ruchy gałek ocznych
• Fenytoina i diazepam powodowały również nasilenie zaburzeń równowagi ciała oraz wywoływały subiektywne działanie uspokajające

W innym badaniu porównawczym wykazano, że pojedyncza dawka doustna karbamazepiny wynosząca 600 mg powodowała istotne zaburzenia koordynacji wzrokowo-słuchowej, ruchów gałek ocznych, równowagi oraz zwiększała częstość akcji serca. Tymczasem dawki lamotryginy 150 mg i 300 mg nie różniły się pod względem wpływu na te parametry od placebo, co wskazuje na korzystniejszy profil bezpieczeństwa lamotryginy.⁵

Wpływ na przewodzenie impulsów elektrycznych w sercu

Bezpieczeństwo kardiologiczne lamotryginy zostało ocenione w specjalistycznym badaniu klinicznym z udziałem zdrowych dorosłych ochotników. W badaniu tym oceniano wpływ powtarzanych dawek lamotryginy (do 400 mg na dobę) na przewodzenie impulsów elektrycznych w sercu przy użyciu 12-odprowadzeniowego EKG. Nie zaobserwowano istotnego klinicznie wpływu lamotryginy na odstęp QT w porównaniu z placebo, co potwierdza bezpieczeństwo kardiologiczne leku.⁶

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo

Zapobieganie epizodom zaburzeń nastroju u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi

Skuteczność lamotryginy w zapobieganiu występowaniu epizodów zaburzeń nastroju u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi typu I została potwierdzona w dwóch kluczowych badaniach klinicznych.⁷

Pierwsze z tych badań, oznaczone jako SCAB2003, było wieloośrodkowym, randomizowanym badaniem z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanym placebo i litem. Badanie zostało zaprojektowane w celu oceny skuteczności stałej dawki lamotryginy w długoterminowym zapobieganiu nawrotom objawów tego samego epizodu depresji i/lub manii oraz w zapobieganiu występowania kolejnych epizodów u pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową typu I. Do badania kwalifikowano pacjentów, u których ostatnio wystąpił lub obecnie występował ciężki epizod depresyjny.⁸

Metodologia badania SCAB2003 zakładała, że po uzyskaniu stabilizacji nastroju przy zastosowaniu lamotryginy w monoterapii lub w leczeniu skojarzonym, pacjenci byli losowo przydzielani do jednej z pięciu grup terapeutycznych:

• Lamotrygina w dawce 50 mg/dobę
• Lamotrygina w dawce 200 mg/dobę
• Lamotrygina w dawce 400 mg/dobę
• Lit (stężenie w surowicy od 0,8 do 1,1 mmol/l)
• Placebo

Leczenie kontynuowano przez maksymalnie 76 tygodni (18 miesięcy). Głównym punktem końcowym był czas do interwencji z powodu wystąpienia epizodu zaburzeń nastroju (TIME), gdzie interwencja polegała na zastosowaniu dodatkowej farmakoterapii lub leczenia elektrowstrząsami.⁹

Drugie badanie, oznaczone jako SCAB2006, miało podobny projekt do badania SCAB2003, jednak wprowadzono dwie istotne modyfikacje:

• Zastosowano zmienną dawkę lamotryginy (od 100 do 400 mg/dobę), co pozwoliło na bardziej elastyczne dostosowanie leczenia do potrzeb pacjenta
• Do badania włączono pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi typu I, u których ostatnio wystąpił lub obecnie występował epizod manii (w przeciwieństwie do epizodu depresyjnego w badaniu SCAB2003)

Takie zróżnicowanie charakterystyki pacjentów w obu badaniach pozwoliło na kompleksową ocenę skuteczności lamotryginy zarówno u pacjentów z epizodem depresyjnym, jak i maniakalnym w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej typu I.¹⁰