Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania lamotryginy

Produkt leczniczy Epitrigine, zawierający lamotryginę jako substancję czynną, wymaga szczególnej uwagi i przestrzegania określonych środków ostrożności podczas stosowania. Należy zapoznać się z poniższymi informacjami, które szczegółowo opisują potencjalne zagrożenia oraz zalecane środki ostrożności związane z terapią tym lekiem.¹

Reakcje skórne – wysypka i zespoły nadwrażliwości

Niepożądane reakcje skórne mogą wystąpić w czasie pierwszych ośmiu tygodni od rozpoczęcia leczenia lamotryginą. Choć większość przypadków wysypki ma charakter łagodny i ograniczony, raportowano również ciężkie reakcje skórne wymagające hospitalizacji i przerwania terapii.²

Poważne reakcje skórne zagrażające życiu

Do potencjalnie zagrażających życiu reakcji skórnych związanych ze stosowaniem lamotryginy należą:

• Zespół Stevensa-Johnsona (SJS) – ciężka reakcja nadwrażliwości objawiająca się zmianami na błonach śluzowych i skórze
• Martwica toksyczno-rozpływna naskórka (TEN) – rzadka, zagrażająca życiu reakcja skórna
• Wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) – znana również jako zespół nadwrażliwości (HSS)³

Częstotliwość występowania ciężkich reakcji skórnych

Badania kliniczne wykazały następującą częstość występowania ciężkich reakcji skórnych:

• W padaczce u dorosłych: około 1 na 500 pacjentów (z czego połowa przypadków to zespół Stevensa-Johnsona – 1 na 1000)
• W chorobie afektywnej dwubiegunowej: około 1 na 1000 pacjentów
• U dzieci: wyższe ryzyko niż u dorosłych – od 1 na 300 do 1 na 100 przypadków wymagających hospitalizacji⁴

U dzieci początkowe wystąpienie wysypki skórnej może być mylone z infekcją. Lekarze powinni rozważyć możliwość reakcji na leczenie lamotryginą u dzieci, która może objawiać się wysypką i gorączką w ciągu pierwszych 8 tygodni terapii.⁵

Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia wysypki

Ryzyko wystąpienia wysypki jest ściśle związane z:

• Stosowaniem wysokich dawek lamotryginy na początku leczenia
• Przekraczaniem zalecanego schematu zwiększania dawek lamotryginy
• Jednoczesnym stosowaniem walproinianu⁶

Szczególna ostrożność konieczna jest podczas leczenia pacjentów z historią alergii lub wysypki skórnej przy stosowaniu innych leków przeciwpadaczkowych. U tych osób częstość występowania niezbyt ciężkiej wysypki podczas leczenia lamotryginą jest trzykrotnie większa w porównaniu z pacjentami bez takiego wywiadu.⁷

Czynniki genetyczne

Występowanie allelu HLA-B*1502 u osób pochodzenia azjatyckiego (głównie chińskiego Han i tajskiego) jest powiązane z podwyższonym ryzykiem rozwoju zespołu Stevensa-Johnsona (SJS) i toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka (TEN) podczas terapii lamotryginą. U tych pacjentów należy szczególnie dokładnie rozważyć zastosowanie lamotryginy.⁸

Postępowanie w przypadku wystąpienia wysypki

Stan każdego pacjenta (dorosłego i dziecka), u którego wystąpi wysypka, powinien być natychmiast oceniony, a stosowanie lamotryginy należy przerwać. Ponowne włączenie leku nie powinno nastąpić, dopóki nie zostanie ustalona przyczyna wysypki.⁹

Generalnie zaleca się, aby lamotrygina nie była ponownie wprowadzana do leczenia u pacjentów, u których przerwano jej stosowanie z powodu wystąpienia wysypki skórnej, chyba że potencjalne korzyści wyraźnie przewyższają ryzyko.¹⁰

W przypadku wystąpienia u pacjenta zespołu Stevensa-Johnsona, martwicy toksyczno-rozpływnej naskórka lub zespołu DRESS związanych ze stosowaniem lamotryginy, nie należy nigdy ponownie rozpoczynać leczenia tym lekiem.¹¹

Zespół DRESS/zespół nadwrażliwości – objawy i postępowanie

Zespół DRESS, znany również jako zespół nadwrażliwości, może manifestować się poprzez różne nasilenie objawów ogólnoustrojowych, takich jak:

• Gorączka
• Powiększenie węzłów chłonnych
• Obrzęk twarzy
• Nieprawidłowości w wynikach badań krwi obwodowej
• Zaburzenia funkcji wątroby
• Zaburzenia funkcji nerek
• Jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych¹²

Zespół charakteryzuje się różnym stopniem zmian klinicznych i w rzadkich przypadkach może prowadzić do rozsianego krzepnięcia śródnaczyniowego oraz niewydolności wielonarządowej. Istotne jest, aby zdawać sobie sprawę, że wczesne objawy zespołu nadwrażliwości, takie jak gorączka czy powiększenie węzłów chłonnych, mogą występować bez wyraźnej wysypki skórnej.¹³

Pacjenci powinni zostać poinstruowani, aby w przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów przedmiotowych lub podmiotowych natychmiast skonsultowali się z lekarzem i przerwali przyjmowanie lamotryginy, jeśli nie można ustalić innej przyczyny tych objawów.¹⁴

Jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

W większości przypadków jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych związane ze stosowaniem lamotryginy jest odwracalne po odstawieniu leku. Należy jednak zwrócić uwagę, że u wielu pacjentów objawy nawracały po ponownym podaniu lamotryginy, często z większym nasileniem.¹⁵

Nie należy ponownie rozpoczynać leczenia lamotryginą u pacjentów, którzy przerwali terapię z powodu wystąpienia jałowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych związanego z wcześniejszym stosowaniem tego leku.¹⁶

Reakcje fotowrażliwości

W związku ze stosowaniem lamotryginy odnotowano reakcje fotowrażliwości. W kilku przypadkach objawy te występowały po podaniu dużych dawek (400 mg lub większych), podczas zwiększania dawki albo po szybkim jej zwiększeniu.¹⁷

Jeśli podejrzewa się, że występujące u pacjenta objawy fotowrażliwości (np. silne oparzenia słoneczne) są związane z przyjmowaniem lamotryginy, należy rozważyć przerwanie leczenia. W przypadku gdy kontynuowanie terapii lamotryginą jest uznane za klinicznie uzasadnione, pacjentowi należy zalecić:

• Unikanie narażenia na działanie światła słonecznego
• Unikanie sztucznego promieniowania ultrafioletowego (UV)
• Stosowanie środków ochronnych, takich jak:
  • Noszenie odzieży ochronnej
  • Stosowanie kremów z filtrem UV¹⁸