Właściwości farmakodynamiczne
Medoxa 1 mg

Prednizon, będący niefluorowanym glikokortykosteroidem o kodzie ATC H02AB07, wykazuje szerokie spektrum działania zależne od dawki, obejmujące regulację metabolizmu węglowodanów, białek i lipidów oraz modulację układu immunologicznego. W terapii substytucyjnej niewydolności kory nadnerczy 5 mg prednizonu odpowiada około 20 mg hydrokortyzonu, jednak ze względu na ograniczone działanie mineralokortykosteroidowe konieczne jest uzupełnienie leczenia o mineralokortykosteroid. W zespole nadnerczowo-płciowym prednizon zastępuje brakujący kortyzol, hamując jednocześnie nadmierną produkcję kortykotropiny i androgenów. W dawkach przekraczających poziom substytucyjny wykazuje szybkie działanie przeciwzapalne i opóźnione immunosupresyjne, hamując chemotaksję, aktywność komórek układu odpornościowego oraz uwalnianie mediatorów zapalnych, co czyni go skutecznym w leczeniu chorób autoimmunologicznych i stanów zapalnych.

Pobierz ChPL PDF Medoxa – Tabletki – 1 mg
  1. Właściwości farmakodynamiczne prednizonu
    1. Działanie substytucyjne
    2. Działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne
    3. Działanie mineralotropowe
    4. Działanie w zwężeniu dróg oddechowych
    5. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. alergiczne reakcje skórne
  2. alergiczne zapalenie naczyń
  3. alergiczne zapalenie spojówek
  4. alergiczny nieżyt nosa
  5. alergiczny wyprysk kontaktowy
  6. artropatia enteropatyczna
  7. astma oskrzelowa
  8. autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna
  9. autoimmunologiczne zapalenie wątroby
  10. chłoniak nieziarniczy
  11. choroba Addisona
  12. choroba Behçeta
  13. choroba Hodgkina
  14. choroba Leśniowskiego-Crohna
  15. choroba Waldenströma
  16. ciężka progresja gruźlicy płuc
  17. ciężki katar sienny
  18. czynne reumatoidalne zapalenie stawów
  19. egzema
  20. eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń
  21. eozynofilowe zapalenie powięzi
  22. erytrodermia
  23. gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
  24. guz rzekomy oczodołu
  25. guzkowe zapalenie tętnic
  26. hiperkalcemia w pierwotnych chorobach złośliwych
  27. idiopatyczna plamica małopłytkowa
  28. idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe
  29. łagodny pemfigoid błony śluzowej
  30. liniowa dermatoza IgA
  31. liszaj ruberowy osutka
  32. liszajec herpetiformis
  33. łupież rubra mieszkowy
  34. łuszczyca krostkowa
  35. łuszczycowe zapalenie stawów
  36. mieszane choroby tkanki łącznej
  37. młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów
  38. myasthenia
  39. naczyniak jamisty
  40. neuropatia nerwu wzrokowego
  41. niedobór ACTH
  42. niewydolność kory nadnerczy
  43. obrzęk Quinckego
  44. obturacyjne zapalenie krtani podgłośniowej
  45. odrzucenie przeszczepu
  46. olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic
  47. oparzenie przełyku
  48. oparzenie zasadowe
  49. opryszczka ciężarnych
  50. orbitopatia endokrynologiczna
  51. ostra białaczka limfoblastyczna
  52. ostra pokrzywka
  53. ostra przerywana trombocytopenia
  54. ostre zapalenie pęcherzyków płucnych
  55. paliatywna terapia chorób nowotworowych
  56. parałuszczyca
  57. pęcherzyca zwykła
  58. pemfigoid pęcherzowy
  59. piodermia zgorzelinowa
  60. podostry skórny toczeń rumieniowaty
  61. polimialgia reumatyczna
  62. polineuropatia związana z gammapatią monoklonalną
  63. profilaktyka i leczenie wymiotów wywołanych cytostatykami
  64. profilaktyka zespołu niewydolności oddechowej u wcześniaków
  65. przewlekła białaczka limfatyczna
  66. przewlekła sarkoidoza
  67. przewlekłe eozynofilowe zapalenie płuc
  68. przewlekłe zanikowe zapalenie wielochrzęstne
  69. przewlekłe zapalenie rzęs
  70. przewlekły tarczowaty toczeń rumieniowaty
  71. przewlekły zespół Guillaina-Barrégo
  72. reakcja Jarischa-Herxheimera
  73. reakcje anafilaktoidalne
  74. reaktywne zapalenie stawów
  75. rozplemowe zewnątrzwłośniczkowe kłębuszkowe zapalenie nerek
  76. rumień guzowaty
  77. sarkoidoza
  78. śródmiąższowe choroby płuc
  79. śródmiąższowe zapalenie rogówki
  80. stany stresowe po długotrwałej terapii kortykosteroidami
  81. stany toksyczne w ciężkich chorobach zakaźnych
  82. stwardnienie rozsiane
  83. submikroskopowe kłębuszkowe zapalenie nerek
  84. szpiczak mnogi
  85. toczeń rumieniowaty układowy
  86. toksyczna rozpływna martwica naskórka
  87. twardzina układowa
  88. uogólniona ostra osutka krostkowa
  89. usunięcie nadnerczy
  90. wielopostaciowy rumień wysiękowy
  91. wrodzone pęcherzowe oddzielanie się naskórka
  92. wrzodziejące zapalenie jelita grubego
  93. wyprysk atopowy
  94. wyprysk bakteryjny
  95. wyprysk kontaktowy
  96. wysypki polekowe
  97. zaostrzenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc
  98. zapalenie błony naczyniowej oka
  99. zapalenie nadtwardówki
  100. zapalenie rogówki
  101. zapalenie serca w gorączce reumatycznej
  102. zapalenie skórno-mięśniowe
  103. zapalenie stawów kręgosłupa
  104. zapalenie stawów w sarkoidozie
  105. zapalenie tętnicy skroniowej
  106. zapalenie twardówki
  107. zapalenie wielomięśniowe
  108. zarostowe zapalenie oskrzelików z organizującym się zapaleniem płuc
  109. zespół nadnerczowo-płciowy
  110. zespół Sézary'ego
  111. zespół Sweeta
  112. zespół Tolosa-Hunta
  113. zespół Westa
  114. ziarniniakowatość Wegenera
  115. ziarniniakowe zapalenie warg
  116. zwłóknienie płuc
Substancja czynna
  1. prednizon
Kategoria leku
  1. glikokortykosteroidy
  2. leki immunosupresyjne
  3. leki przeciwreumatyczne
  4. leki przeciwzapalne

Właściwości farmakodynamiczne prednizonu

Prednizon, sklasyfikowany w grupie farmakoterapeutycznej jako glikokortykosteroid (kod ATC: H02AB07), jest niefluorowanym glikokortykosteroidem przeznaczonym do leczenia układowego. Wykazuje działanie zależne od dawki na metabolizm niemal wszystkich tkanek organizmu. W warunkach fizjologicznych działania te są niezbędne do utrzymania homeostazy organizmu zarówno w spoczynku, jak i podczas obciążenia, a także do regulacji aktywności układu immunologicznego.1

Działanie substytucyjne

W stanach braku czynności lub niewydolności kory nadnerczy, prednizon może skutecznie zastępować endogenny hydrokortyzon. Wpływa istotnie na równowagę metaboliczną węglowodanów, białek oraz metabolizm lipidów. Warto podkreślić, że pod względem siły działania około 5 mg prednizonu odpowiada działaniu 20 mg hydrokortyzonu. Ze względu na ograniczone działanie mineralokortykosteroidowe prednizonu, w przypadku leczenia substytucyjnego niewydolności kory nadnerczy konieczne jest zastosowanie dodatkowego mineralokortykosteroidu.2

W zespole nadnerczowo-płciowym prednizon zastępuje kortyzol, którego brak jest spowodowany wadą enzymatyczną. Dodatkowo hamuje nadmierne wytwarzanie kortykotropiny w przysadce mózgowej oraz androgenów w korze nadnerczy. Jeżeli defekt enzymatyczny obejmuje również syntezę mineralokortykosteroidu, konieczne jest jego dodatkowe podawanie.3

Działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne

W dawkach przekraczających poziom substytucyjny, prednizon wykazuje szybkie działanie przeciwzapalne (przeciwwysiękowo i antyproliferacyjnie) oraz opóźnione działanie immunosupresyjne. Mechanizm działania obejmuje hamowanie chemotaksji i aktywności komórek układu odpornościowego, a także blokowanie uwalniania i działania mediatorów stanu zapalnego oraz reakcji immunologicznych, w tym enzymów lizosomalnych, prostaglandyn i leukotrienów. W przypadku zwężenia oskrzeli prednizon zwiększa skuteczność beta-adrenomimetyków rozszerzających oskrzela (tzw. efekt permisywny).4

Należy jednak zaznaczyć, że długotrwałe leczenie dużymi dawkami może prowadzić do zaniku układu immunologicznego oraz kory nadnerczy.5

Działanie mineralotropowe

Efekt mineralotropowy, który jest wyraźnie obecny w hydrokortyzonie i nadal występuje (choć w mniejszym stopniu) w przypadku prednizonu, może wymagać uważnego monitorowania poziomu elektrolitów w surowicy podczas terapii.6

Działanie w zwężeniu dróg oddechowych

Działanie prednizonu w zwężeniu dróg oddechowych opiera się na kilku kluczowych mechanizmach:

  • Hamowanie procesów zapalnych w drogach oddechowych
  • Hamowanie lub zapobieganie obrzękowi błony śluzowej
  • Przeciwdziałanie niedrożności oskrzeli
  • Hamowanie lub ograniczanie wytwarzania śluzu
  • Zmniejszanie lepkości wydzielanego śluzu

Powyższe efekty terapeutyczne wynikają z następujących mechanizmów działania:

  1. Uszczelnienie naczyń i stabilizacja błon komórkowych
  2. Normalizacja odpowiedzi mięśnia oskrzeli na leki β2-sympatykomimetyczne, która została osłabiona w wyniku długotrwałego ich stosowania
  3. Osłabienie reakcji alergicznych typu I, co obserwuje się od drugiego tygodnia leczenia

Te wielokierunkowe działania czynią prednizon istotnym elementem terapii schorzeń obturacyjnych dróg oddechowych.7

Właściwość farmakodynamiczna Mechanizm działania Zastosowanie kliniczne
Działanie przeciwzapalne Hamowanie chemotaksji i aktywności komórek układu odpornościowego Choroby o podłożu zapalnym, schorzenia autoimmunologiczne
Działanie immunosupresyjne Hamowanie uwalniania mediatorów stanu zapalnego i reakcji immunologicznych Schorzenia autoimmunologiczne, stany po przeszczepieniu narządów
Działanie przeciwalergiczne Osłabienie reakcji typu I Ciężkie reakcje alergiczne, astma oskrzelowa
Działanie w drogach oddechowych Uszczelnienie naczyń, stabilizacja błony śluzowej, ograniczenie produkcji śluzu Astma oskrzelowa, POChP
Efekt mineralotropowy Wpływ na gospodarkę elektrolitową Mniej wyraźny niż w przypadku hydrokortyzonu
Działanie substytucyjne Zastępowanie endogennego kortyzolu Niewydolność kory nadnerczy, zespół nadnerczowo-płciowy

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl