Właściwości farmakodynamiczne leku Rectodelt

Rectodelt zawiera jako substancję czynną prednizon należący do grupy farmakoterapeutycznej kortykosteroidów do stosowania układowego, podgrupy glikokortykosteroidów (kod ATC: H02AB07). Każdy czopek zawiera 100 mg prednizonu w postaci białych lub prawie białych czopków o kształcie torpedy.¹

Ogólne właściwości farmakodynamiczne

Prednizon jest niefluorowanym glikokortykosteroidem przeznaczonym do leczenia układowego. Substancja ta, w zależności od zastosowanej dawki, wywiera wpływ na metabolizm niemal wszystkich tkanek organizmu. W zakresie stężeń fizjologicznych działanie to jest niezbędne do utrzymania homeostazy organizmu zarówno w spoczynku, jak i podczas wysiłku oraz do prawidłowej regulacji czynności układu immunologicznego.²

Działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne

W dawkach przekraczających poziomy stosowane w terapii substytucyjnej, prednizolon wykazuje dwa główne typy działania terapeutycznego:

• Szybkie działanie przeciwzapalne – obejmujące efekty przeciwwysiękowe i antyproliferacyjne, hamujące rozwój i nasilenie stanu zapalnego
• Opóźnione działanie immunosupresyjne – prowadzące do zmniejszenia aktywności układu odpornościowego

Mechanizm działania obejmuje hamowanie chemotaksji i aktywności komórek układu odpornościowego oraz blokowanie uwalniania i działania mediatorów reakcji zapalnych i odpowiedzi immunologicznej, takich jak enzymy lizosomalne, prostaglandyny i leukotrieny.³

Należy zauważyć, że długotrwałe leczenie z wykorzystaniem dużych dawek prednizonu może prowadzić do zaniku układu odpornościowego oraz kory nadnerczy, co stanowi istotne ograniczenie terapeutyczne.⁴

Efekt mineralotropowy

Prednizon wykazuje wykrywalny efekt mineralotropowy, choć znacznie słabszy niż hydrokortyzon. Działanie to może wymagać monitorowania stężenia elektrolitów w surowicy podczas terapii, szczególnie przy stosowaniu wyższych dawek przez dłuższy okres.⁵

Działanie na drogi oddechowe

Wpływ prednizonu na niedrożność dróg oddechowych jest wieloczynnikowy i opiera się głównie na:

• Hamowaniu procesów zapalnych w drogach oddechowych
• Zmniejszeniu lub zapobieganiu obrzękowi śluzówki
• Hamowaniu skurczu oskrzeli
• Hamowaniu lub ograniczaniu wytwarzania śluzu
• Zmniejszeniu lepkości wytwarzanego śluzu

⁶

Te korzystne efekty w obrębie układu oddechowego wynikają z następujących mechanizmów działania prednizonu:

1. Uszczelnienie naczyń krwionośnych i stabilizacja błon komórkowych, co zmniejsza przesięk płynu i stan zapalny
2. Normalizacja wrażliwości mięśni oskrzeli na beta-2-adrenomimetyki, która może być obniżona wskutek ich długotrwałego stosowania
3. Osłabienie reakcji alergicznej typu I – efekt ten staje się widoczny począwszy od drugiego tygodnia terapii

⁷

Efekt permisywny w terapii obturacji oskrzeli

W przypadku obturacji oskrzeli, prednizon wykazuje istotną właściwość farmakodynamiczną określaną jako efekt permisywny. Polega on na zwiększaniu skuteczności działania beta-adrenomimetyków rozszerzających oskrzela, co ma szczególne znaczenie w terapii schorzeń obturacyjnych dróg oddechowych, takich jak astma czy POChP.⁸