Leki w grupie
„selektywny inhibitor COX-2”

Selektywne inhibitory COX-2 (koksyby) to grupa niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), które wybiórczo hamują działanie enzymu cyklooksygenazy-2 (COX-2), przy minimalnym wpływie na cyklooksygenazę-1 (COX-1). Dzięki selektywności wobec COX-2 leki te wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, jednocześnie zmniejszając ryzyko typowych dla klasycznych NLPZ działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.

Do selektywnych inhibitorów COX-2 zaliczamy substancje czynne takie jak: celekoksyb (Celebrex), etorykoksyb (Arcoxia, Doloxib, Kostarox), parekoksyb (Dynastat) oraz etorikoksyb. Na polskim rynku dostępne są głównie preparaty zawierające celekoksyb i etorykoksyb. Historycznie do tej grupy należały również rofekoksyb (Vioxx) i waldekoksyb, które zostały wycofane z rynku ze względu na zwiększone ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.

Największą zaletą selektywnych inhibitorów COX-2 jest znacznie mniejsze ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego w porównaniu do nieselektywnych NLPZ. Powodują one mniej owrzodzeń żołądka i dwunastnicy, krwawień z przewodu pokarmowego oraz perforacji. Jest to szczególnie istotne u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka powikłań gastroenterologicznych, w tym osób starszych, z chorobą wrzodową w wywiadzie lub przyjmujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe.

Najpoważniejszym niebezpieczeństwem związanym ze stosowaniem koksybów jest zwiększone ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych, w tym zawału serca, udaru mózgu i nadciśnienia tętniczego. Z tego powodu leki te są przeciwwskazane u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca, po przebytym zawale mięśnia sercowego lub udarze mózgu. Ponadto mogą powodować zatrzymanie płynów w organizmie, co prowadzi do obrzęków. Selektywne inhibitory COX-2 nie chronią przed zakrzepicą, w przeciwieństwie do kwasu acetylosalicylowego.

Selektywne inhibitory COX-2 znajdują zastosowanie głównie w leczeniu bólu i stanu zapalnego w chorobach reumatycznych (reumatoidalne zapalenie stawów, choroba zwyrodnieniowa stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa), w bólu ostrym po zabiegach chirurgicznych oraz w bólu związanym z zapaleniem tkanek miękkich. Etorykoksyb jest również stosowany w leczeniu ostrego napadu dny moczanowej.

Lista leków w tej grupie

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl