propofol

Propofol (2,6-diizopropilfenol) to dożylny lek anestetyczny o działaniu hipnotycznym, stosowany powszechnie do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego oraz do sedacji podczas zabiegów diagnostycznych i terapeutycznych. Charakteryzuje się szybkim początkiem działania (30-60 sekund) oraz krótkim czasem działania, co wynika z jego właściwości farmakokinetycznych i szybkiej redystrybucji w organizmie.

Mechanizm działania propofolu polega głównie na nasileniu hamującego działania kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) poprzez aktywację receptorów GABA-A w ośrodkowym układzie nerwowym. Lek ten zmniejsza metabolizm mózgowy, przepływ krwi mózgowej oraz ciśnienie śródczaszkowe, co czyni go przydatnym w neuroanestezji.

Do najczęstszych działań niepożądanych propofolu należą: hipotonia, depresja oddechowa oraz ból w miejscu podania. Rzadziej występującym, ale poważnym powikłaniem jest zespół infuzji propofolu (PRIS), charakteryzujący się kwasicą metaboliczną, rabdomiolizą, hiperkaliemią i niewydolnością serca. Propofol może również wywoływać reakcje alergiczne, szczególnie u osób uczulonych na soję lub orzechy ziemne, gdyż jest emulgowany w roztworze zawierającym olej sojowy.

Ze względu na brak działania przeciwbólowego, propofol jest zazwyczaj stosowany w skojarzeniu z lekami przeciwbólowymi (opioidami) podczas znieczulenia ogólnego. Lek powinien być podawany wyłącznie przez doświadczony personel medyczny w warunkach zapewniających możliwość natychmiastowej interwencji w przypadku wystąpienia powikłań oddechowych lub krążeniowych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Absenor 500 mg

Kwas walproinowy, substancja czynna preparatu Absenor, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność oraz bezpieczeństwo terapii. Induktory enzymów wątrobowych, takie jak fenobarbital, fenytoina, karbamazepina i prymidon, obniżają stężenie kwasu walproinowego w surowicy, co wymaga monitorowania i dostosowania dawki. Szczególnie istotna jest interakcja z karbapenemami, które mogą obniżyć stężenie walproinianu o 60-100% w ciągu około 2 dni, co może prowadzić do utraty kontroli napadów padaczkowych i stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Leki takie jak cymetydyna, erytromycyna, fluoksetyna i felbamat zwiększają stężenie kwasu walproinowego, co może nasilać działania niepożądane i wymaga monitorowania. Produkty silnie wiążące się z białkami osocza, np. kwas acetylosalicylowy, mogą zwiększać stężenie wolnego kwasu walproinowego, co jest szczególnie niebezpieczne u dzieci i młodzieży. Hormonalne środki antykoncepcyjne indukują enzymy UGT, zwiększając klirens walproinianu i potencjalnie zmniejszając jego skuteczność, co wymaga kontroli stężenia leku w osoczu.
acetazolamid, antagonista witaminy K, antykoncepcja hormonalna, barbiturany, benzodiazepiny, biodostępność walproinianu, ciało ketonowe, ciężka reakcja skórna, depresja OUN, diazepam, działanie niepożądane, encefalopatia hiperamonemiczna, felbamat, glukuronylotransferaza, hepatotoksyczność, induktor enzymu wątrobowego, inhibitor MAO, karbapenemy, kwas walproinowy, kwasica ketonowa, kwetiapina, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm wątrobowy, metamizol, monitorowanie stężenia leku, napad padaczkowy, neutropenia, nimodypina, ośrodkowy układ nerwowy, propofol, terapia skojarzona, walproinian sodu, zaburzenie schizoafektywne, zydowudyna
Leksykon leków
Skład i postać leku – Cisatracurium Accord 5 mg/ml

Cisatracurium Accord dostępny jest w dwóch stężeniach: 2 mg/ml (odpowiadające 2,68 mg cisatrakuriowego bezylanu/ml) oraz 5 mg/ml (6,70 mg cisatrakuriowego bezylanu/ml), w formie roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Preparat występuje w fiolkach o różnych objętościach, np. 2,5 ml (5 mg cisatrakurium) do 25 ml (50 mg cisatrakurium) dla stężenia 2 mg/ml oraz 30 ml (150 mg cisatrakurium) dla stężenia 5 mg/ml. Roztwór jest klarowny, bezbarwny do jasnożółtego lub zielonożółtego zabarwienia i przechowywany w temperaturze 2-8°C, z zabezpieczeniem przed zamrożeniem i światłem. Preparat jest przeznaczony do podania dożylnego, może być stosowany nierozcieńczony lub rozcieńczony do stężeń 0,1-2 mg/ml, z zachowaniem stabilności przez co najmniej 24 godziny w temperaturze 5-25°C, przy użyciu odpowiednich roztworów do infuzji (0,9% NaCl, 5% glukoza i ich rozcieńczenia). Cisatracurium Accord nie powinien być rozcieńczany w roztworach Ringera stabilizowanych mleczanem ani podawany jednocześnie z lekami o odczynie zasadowym (np. tiopental sodowy) ze względu na niezgodności farmaceutyczne.
Produkt zawiera kwas benzenosulfonowy do ustalenia pH oraz wodę do wstrzykiwań, jest pakowany w fiolki z bezbarwnego szkła typu I, zamknięte korkiem bromobutylowym z aluminiowym uszczelnieniem. W trakcie podawania zaleca się stosowanie osobnej igły lub kaniuli, a po podaniu przepłukanie żyły 0,9% roztworem chlorku sodu, zwłaszcza przy małej średnicy naczynia. Cisatracurium Accord wykazuje kompatybilność z lekami okołooperacyjnymi podawanymi przez łącznik typu „Y” (alfentanyl, droperydol, fentanyl, midazolam, sulfentanyl). Okres ważności produktu w oryginalnym opakowaniu wynosi 2 lata, a po rozcieńczeniu stabilność chemiczna i fizyczna utrzymuje się przez 24 godziny w warunkach chłodniczych lub pokojowych, przy czym brak środków konserwujących wymaga natychmiastowego użycia rozcieńczonego roztworu lub przechowywania w warunkach jałowych. Niewykorzystane resztki należy utylizować zgodnie z obowiązującymi przepisami.
alfentanyl, chlorek sodu, cisatrakuriowy bezylan, cisatrakurium, droperydol, emulsja do wstrzykiwań, fentanyl, ketorolak, kwas benzenosulfonowy, midazolam, niezgodność farmaceutyczna, płyn Ringera, podanie dożylne, propofol, roztwór do infuzji, roztwór do wstrzykiwań, roztwór glukozy, środek konserwujący, stabilność chemiczna, tiopental sodowy, trometamol, woda do wstrzykiwań
Leksykon leków
Skład i postać leku – Propofol-Lipuro 10 mg/ml

Propofol-Lipuro to emulsja do wstrzykiwań lub infuzji o stężeniu 10 mg/ml, stosowana w anestezjologii. Preparat jest mlecznobiałą emulsją typu olej w wodzie, zawierającą propofol w ilościach od 10 mg (1 ml ampułka) do 1000 mg (100 ml fiolka). Substancje pomocnicze obejmują olej sojowy oczyszczony (50 mg/ml), triglicerydy średniołańcuchowe, fosfolipidy z jaja kurzego, glicerol, sodu oleinian oraz wodę do wstrzykiwań, które zapewniają stabilność i odpowiednią osmolarność emulsji. Produkt dostępny jest w ampułkach i fiolkach ze szkła typu I i II, pakowanych w opakowania kartonowe o różnej liczbie jednostek. Propofol-Lipuro należy przechowywać w temperaturze poniżej 25°C, nie zamrażać, a po otwarciu lub rozcieńczeniu zużyć natychmiast. Okres ważności w nienaruszonym opakowaniu wynosi 2 lata.
anestezjologia, destabilizacja emulsji, emulgator, emulsja do wstrzykiwań, emulsja olej w wodzie, fosfolipidy, interakcja farmaceutyczna, lidokaina, niezgodność farmaceutyczna, oleinian sodu, olej sojowy, osmolarność, propofol, rozcieńczenie leku, roztwór chlorku sodu, roztwór glukozy, stabilność emulsji, triglicerydy kwasów tłuszczowych, woda do wstrzykiwań, zamrażanie produktu leczniczego
Leksykon leków
Interakcje leku – Propofol 2% MCT/LCT Fresenius 20 mg/ml

Propofol 2% MCT/LCT Fresenius wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na jego działanie sedatywne i hemodynamiczne. Szczególnie istotne są interakcje z benzodiazepinami (np. midazolam), opioidami (zwłaszcza fentanylem), ryfampicyną, suksametonium, neostygminą, walproinianem, cyklosporyną oraz alkoholem etylowym. Współpodawanie tych leków może prowadzić do nasilenia sedacji, depresji oddechowej, bradykardii, niedociśnienia tętniczego, a nawet zatrzymania akcji serca. Zaleca się zmniejszenie dawki propofolu, ścisłe monitorowanie funkcji oddechowych i hemodynamicznych oraz gotowość do interwencji w przypadku wystąpienia działań niepożądanych. Warto podkreślić, że u pacjentów przewlekle spożywających alkohol może wystąpić tolerancja krzyżowa, co wymaga indywidualnego dostosowania dawki, jednak ryzyko powikłań pozostaje wysokie.
alkohol etylowy, benzodiazepiny, bezdech, bradykardia, cyklosporyna, depresja oddechowa, emulsja lipidowa, fentanyl, leukoencefalopatia, midazolam, neostygmina, niedociśnienie tętnicze, opioidy, ośrodkowy układ nerwowy, parametry hemodynamiczne, parasympatykolityki, propofol, przewlekłe spożywanie alkoholu, ryfampicyna, sedacja, suksametonium, tolerancja krzyżowa, walproinian, wziewne leki znieczulające, znieczulenie ogólne, znieczulenie rdzeniowe, znieczulenie regionalne, znieczulenie zewnątrzoponowe
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Propofol-Lipuro 10 mg/ml

Propofol-Lipuro, stosowany w anestezjologii w dawce 10 mg/ml, wywołuje przejściowe upośledzenie funkcji poznawczych i zdolności psychomotorycznych, które zazwyczaj ustępuje do 12 godzin po podaniu. W praktyce klinicznej kluczowe jest poinformowanie pacjenta o konieczności powstrzymania się od prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn wymagających precyzji i koncentracji przez co najmniej 12 godzin po zabiegu. Lekarz powinien dostosować przekaz do indywidualnych cech pacjenta, uwzględniając wiek, choroby współistniejące (zwłaszcza wątroby i nerek), dawkę oraz czas trwania procedury, a także zapewnić, że pacjent rozumie zalecenia i w razie potrzeby poinformować osobę towarzyszącą. Dokumentacja medyczna powinna zawierać zapis o przekazaniu tych informacji, co ma znaczenie zarówno medyczne, jak i prawne.
dawkowanie propofolu, emulsja do wstrzykiwań, koordynacja wzrokowo-ruchowa, lek anestetyczny, propofol, Propofol-Lipuro, sprawność psychomotoryczna, upośledzenie funkcji poznawczych, upośledzenie psychomotoryczne, wydłużenie czasu reakcji, zaburzenia koncentracji
Leksykon leków
Działania niepożądane – Plofed 1% 10 mg/ml

Propofol 1% (Plofed 1%, 10 mg/ml) stosowany podczas indukcji, podtrzymywania znieczulenia ogólnego oraz sedacji może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości, które są związane z jego farmakologicznym profilem. Najczęstszym efektem ubocznym jest ból w miejscu wstrzyknięcia (bardzo często, ≥1/10), który można ograniczyć podając lek do większych żył przedramienia lub dołu łokciowego oraz stosując lidokainę. Inne często występujące działania to bradykardia i niedociśnienie tętnicze (≥1/100 do <1/10), przemijający bezdech podczas indukcji oraz nudności i wymioty w okresie wybudzania. Rzadziej obserwuje się ruchy padaczkopodobne (≥1/10 000 do <1/1 000), anafilaksję (<1/10 000), zapalenie żył, rabdomiolizę, kwasicę metaboliczną, hiperkaliemię i hiperlipidemię związaną z emulsją tłuszczową. Monitorowanie parametrów hemodynamicznych, funkcji oddechowej oraz stanu świadomości jest kluczowe dla wczesnego wykrywania powikłań.
bezdech przemijający, ból w miejscu wstrzyknięcia, bradykardia, ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca, depresja oddechowa, funkcja oddechowa, gorączka pooperacyjna, hepatomegalia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, indukcja znieczulenia, kwasica metaboliczna, lidokaina, martwica tkanek, mioglobina, niedociśnienie tętnicze, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, opistotonus, parametr hemodynamiczny, podanie dotętnicze, propofol, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, ruch padaczkopodobny, skurcz oskrzeli, stan świadomości, wynaczynienie, zaburzenie rytmu serca, zakrzepica, zapalenie trzustki, zapalenie żył, zespół Brugadów, zmiana zabarwienia moczu, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Streptomycinum TZF 1 g

Streptomycyna, jako aminoglikozyd o silnym działaniu antybiotycznym, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne jest nasilenie działania zwiotczającego mięśnie i przedłużenie bloku nerwowo-mięśniowego w połączeniu z lekami zwiotczającymi (np. pankuronium, rokuronium) oraz anestetykami (propofol, sewofluran), co wymaga ścisłej obserwacji i monitorowania czynności oddechowej. Ponadto, jednoczesne stosowanie streptomycyny z diuretykami pętlowymi (kwas etakrynowy, furosemid) i mannitolem zwiększa ryzyko ototoksyczności, co może prowadzić do trwałego uszkodzenia słuchu. Interakcje z innymi lekami nefrotoksycznymi i neurotoksycznymi, takimi jak inne aminoglikozydy (gentamycyna, tobramycyna), cefalorydyna, polimyksyna B, kolistyna oraz cyklosporyna, wykazują synergistyczne działanie toksyczne, co stanowi przeciwwskazanie do ich jednoczesnego stosowania.
anestezjolog, antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk polipeptydowy, badanie audiometryczne, blok nerwowo-mięśniowy, BUN, cefalorydyna, cefalosporyna I generacji, cyklosporyna, diuretyk pętlowy, funkcja nerek, furosemid, gentamycyna, GFR, hepatotoksyczność, interakcja farmakodynamiczna, kanamycyna, kolistyna, koordynacja ruchowa, kreatynina, kwas etakrynowy, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek nefrotoksyczny, lek neurotoksyczny, lek zwiotczający mięśnie, mannitol, nefrotoksyczność, neomycyna, neurotoksyczność, ototoksyczność, pankuronium, paromomycyna, polimyksyna B, propofol, rokuronium, sewofluran, tobramycyna, uszkodzenie słuchu, wentylacja mechaniczna, zaburzenia równowagi, zawroty głowy
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dexmedetomidine EVER Pharma

Dexmedetomidine EVER Pharma to lek zawierający chlorowodorek deksmedetomidyny w stężeniu 100 µg/ml koncentratu, który po rozcieńczeniu stosuje się w stężeniach 4 µg/ml lub 8 µg/ml jako dożylną infuzję kontrolowaną. Preparat dostępny jest w ampułkach lub fiolkach o pojemnościach 2, 4 i 10 ml, zawierających odpowiednio 200, 400 lub 1000 µg deksmedetomidyny. Lek przeznaczony jest wyłącznie do stosowania w warunkach szpitalnych przez personel przeszkolony w intensywnej opiece lub anestezjologii. W sedacji dorosłych pacjentów na OIOM, dawkowanie rozpoczyna się od 0,7 µg/kg mc./h, z możliwością dostosowania w zakresie 0,2-1,4 µg/kg mc./h, bez stosowania dawki nasycającej. Maksymalny czas terapii to 14 dni, po którym wymagana jest ponowna ocena. W sedacji proceduralnej stosuje się dawkę nasycającą 1 µg/kg mc. przez 10 minut (lub 0,5 µg/kg mc. dla mniej inwazyjnych procedur), a następnie dawkę podtrzymującą 0,6-0,7 µg/kg mc./h, dostosowywaną do 0,2-1,0 µg/kg mc./h.
bezdech, bradykardia, chlorowodorek deksmedetomidyny, dawka dożylna, depresja oddechowa, desaturacja krwi tlenem, duszność, infuzja dożylna, infuzja nasycająca, infuzja podtrzymująca, intensywna opieka, intubacja pacjenta, lek przeciwbólowy, metabolizm wątrobowy, midazolam, nadciśnienie, niedociśnienie, niedrożność dróg oddechowych, oddział intensywnej opieki medycznej, okres półtrwania leku, opieka anestezjologiczna, opioid, propofol, pulsoksymetria, sedacja proceduralna, sedacja w OIOM, sedacja z zachowaniem świadomości, skala Richmond Agitation-Sedation, wysycenie krwi tlenem, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Estazolam TZF 2 mg

Estazolam TZF jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A cytochromu P450, co powoduje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami (np. cymetydyna, disulfiram, fluoksetyna, omeprazol, erytromycyna, ketokonazol) prowadzącymi do spowolnienia metabolizmu i nasilonego działania leku, oraz z induktorami (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) przyspieszającymi metabolizm i osłabiającymi efekt terapeutyczny. Doustne środki antykoncepcyjne estrogenowo-progestagenowe również indukują metabolizm estazolamu, co może wymagać korekty dawkowania. Wysoki poziom istotności interakcji dotyczy inhibitorów i induktorów CYP3A, a umiarkowany – doustnych środków antykoncepcyjnych oraz niektórych leków przeciwdepresyjnych i przeciwhistaminowych.
alkohol etylowy, antybiotyk makrolidowy, baklofen, benzodiazepina, cymetydyna, cytochrom P450, depresja oddechowa, dimenhydrynat, disulfiram, doustny środek antykoncepcyjny, dysfagia, efekt sedatywny, erytromycyna, fentanyl, fenytoina, fluoksetyna, fluwoksamina, haloperidol, hydroksyzyna, induktor cytochromu P450, inhibitory cytochromu P450, interakcja farmakodynamiczna, izoenzym CYP3A, karbamazepina, ketokonazol, koordynacja psychomotoryczna, lek antypsychotyczny, lek nasenny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwlękowy, lek przeciwpadaczkowy, lek znieczulający, lek zwiotczający mięśnie szkieletowe, metabolizm estazolamu, midazolam, morfina, narkotyczny lek przeciwbólowy, neuroleptyk, oksykodon, olanzapina, omeprazol, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, parametr hemodynamiczny, propofol, risperidon, ryfampicyna, sevofluran, SNRI, spadek ciśnienia tętniczego, SSRI, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyzanidyna, układ oddechowy, upośledzenie funkcji poznawczych
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Propofol-Lipuro 5 mg/ml

Propofol-Lipuro 5 mg/ml to emulsja dożylna zawierająca 5 mg propofolu w 1 ml, przeznaczona do indukcji znieczulenia ogólnego oraz sedacji u dzieci, młodzieży i dorosłych, ze szczególnym uwzględnieniem pacjentów wrażliwych na ból, ze względu na mniejsze dolegliwości bólowe podczas wstrzyknięcia. Preparat stosuje się wyłącznie w warunkach szpitalnych lub specjalistycznych ośrodkach medycznych, pod ścisłym nadzorem anestezjologicznym z monitorowaniem układu krążenia i funkcji oddechowej (EKG, pulsoksymetria). Maksymalny czas podawania wynosi 1 godzinę, a lek nie jest wskazany do podtrzymywania znieczulenia. Dawkowanie indukcyjne u dorosłych poniżej 55 lat wynosi 1,5-2,5 mg/kg mc., u starszych i pacjentów z ASA III-IV dawkę zmniejsza się do ≤1 mg/kg mc., podając propofol stopniowo co 10 sekund w dawkach 20-40 mg. U dzieci dawka indukcyjna wynosi 2,5 mg/kg mc. (powyżej 8 lat) lub 2,5-4 mg/kg mc. (1 miesiąc-3 lata), z dostosowaniem do wieku i masy ciała.
anestezjologia, aseptyka, atrakurium, ból w miejscu wstrzyknięcia, bolus, czynność oddechowa, drożność dróg oddechowych, elektrokardiogram, emulsja do wstrzykiwań, infuzja ciągła, intensywna opieka, klasyfikacja ASA, lek przeciwbólowy, lek zwiotczający mięśnie, lidokaina, miwakurium, monitorowanie układu krążenia, niewydolność serca, podtrzymanie znieczulenia, pompa infuzyjna, pompa strzykawkowa, propofol, pulsoksymetria, sedacja, sztuczne oddychanie, urządzenie resuscytacyjne, znieczulenie, znieczulenie ogólne
Leksykon substancji czynnych
Propofol – Przedawkowanie

Propofol, dostępny w stężeniach 5 mg/ml, 10 mg/ml oraz 20 mg/ml, jest szeroko stosowanym anestetykiem do indukcji i podtrzymania znieczulenia. Przedawkowanie tej substancji prowadzi do ciężkiej depresji ośrodkowego układu nerwowego, manifestującej się głównie zaburzeniami układu oddechowego i krążeniowego. Klinicznie obserwuje się depresję oddechową o różnym nasileniu, aż do bezdechu, oraz hipotensję, zmniejszenie pojemności minutowej serca i zahamowanie funkcji sercowo-naczyniowej. Objawy te wymagają natychmiastowej interwencji, gdyż stanowią bezpośrednie zagrożenie życia. Szczególnie narażone na powikłania są grupy pacjentów w podeszłym wieku, z dysfunkcją układu krążenia lub oddechowego, w stanie krytycznym oraz pediatryczni, u których konieczne jest ostrożne dawkowanie i ścisłe monitorowanie parametrów życiowych.
anestezjologia, bezdech, depresja krążeniowa, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, depresja układu oddechowego, emulsja do wstrzykiwań, hipotensja, intubacja, lek anestetyczny, parametry hemodynamiczne, pojemność minutowa serca, pozycja Trendelenburga, propofol, saturacja, substytut osocza, sztuczna wentylacja, układ sercowo-naczyniowy, wazopresor, zapaść krążeniowa
Leksykon leków
Skład i postać leku – Propofol 1% MCT/LCT Fresenius 10 mg/ml

Propofol 1% MCT/LCT Fresenius to emulsja do wstrzykiwań o stężeniu 10 mg/ml, zawierająca propofol jako substancję czynną. Preparat dostępny jest w ampułkach i fiolkach o pojemnościach 20 ml (200 mg propofolu), 50 ml (500 mg) oraz 100 ml (1000 mg). Emulsja typu olej w wodzie zawiera również substancje pomocnicze, takie jak oczyszczony olej sojowy (50 mg/ml), triglicerydy średniołańcuchowe i długłańcuchowe, fosfatydy jaja kurzego, glicerol oraz kwas oleinowy. Produkt przeznaczony jest do podawania dożylnego, zarówno w formie bolusa, jak i długotrwałej infuzji. Przechowywanie powinno odbywać się w temperaturze do 25°C, bez zamrażania, a po otwarciu preparat należy zużyć natychmiast. Po rozcieńczeniu emulsję należy podać w ciągu 6 godzin, a zestawy do podawania wymienić po 12 godzinach.
bolus, emulsja do wstrzykiwań, emulsja olej w wodzie, fosfatydy jaja, guma bromobutylowa, infuzja dożylna, łącznik Y, lidokaina, niezgodność farmaceutyczna, olej sojowy, podanie dożylne, propofol, roztwór chlorku sodu, roztwór glukozy, stężenie leku, szkło typu I, szkło typu II, triglicerydy kwasów tłuszczowych, woda do wstrzykiwań
Leksykon leków
Interakcje leku – Midazolam Accord 1 mg/ml

Midazolam jest metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność tych enzymów. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, worykonazol, inhibitory proteazy HIV czy idelalizyb, mogą zwiększać stężenie midazolamu w osoczu nawet 3-5-krotnie oraz wydłużać jego okres półtrwania, co wymaga intensywnego nadzoru medycznego i znacznej redukcji dawki, zwłaszcza przy podaniu pozajelitowym. Umiarkowane inhibitory, np. flukonazol, erytromycyna czy klarytromycyna, powodują wzrost stężenia midazolamu o 1,6-3-krotnie, co również wymaga zmniejszenia dawki i kontroli klinicznej. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina czy mitotan, mogą obniżać stężenie midazolamu nawet o 60-96%, skracając jego działanie i potencjalnie wymagając zwiększenia dawki. Interakcje te różnią się w zależności od drogi podania midazolamu, z najsilniejszymi efektami przy podaniu doustnym.
amnezja następcza, antagonista receptora histaminowego, antybiotyki makrolidowe, atorwastatyna, azolowe leki przeciwgrzybicze, barbiturat, benzodiazepina, biodostępność, bloker kanału wapniowego, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P450 3A4, depresja oddechowa, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, etomidat, fentanyl, fenytoina, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitory proteazy, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, ketamina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens ogólnoustrojowy, kwas walproinowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, pozakonazol, propofol, ryfampicyna, telitromycyna, werapamil, worykonazol, wziewny lek znieczulający, zaburzenia koordynacji psychomotorycznej
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Propofol 2% MCT/LCT Fresenius 20 mg/ml

Propofol 2% MCT/LCT Fresenius to emulsja dożylna zawierająca 20 mg/ml propofolu, przeznaczona do stosowania wyłącznie w warunkach szpitalnych przez specjalistów anestezjologii lub intensywnej terapii. Indukcja znieczulenia u dorosłych poniżej 55 lat wymaga dawki 1,5-2,5 mg/kg mc. podawanej stopniowo (20-40 mg co 10 sekund), natomiast u pacjentów powyżej 55 lat lub z grupy ryzyka ASA III/IV dawka minimalna to 1 mg/kg mc. Znieczulenie podtrzymuje się infuzją w dawkach 4-12 mg/kg mc./godz., z koniecznością redukcji u osób starszych i z zaburzeniami sercowymi. U dzieci dawki indukcyjne wahają się od 2,5 do 4 mg/kg mc., a podtrzymujące od 9 do 15 mg/kg mc./godz., z uwzględnieniem wieku i stanu klinicznego. Sedacja podczas zabiegów diagnostycznych i chirurgicznych wymaga indywidualnego dostosowania dawki, zwykle 0,5-1,0 mg/kg mc. do indukcji i 1,5-4,5 mg/kg mc./godz. do podtrzymania u dorosłych, oraz 1-2 mg/kg mc. i 1,5-9 mg/kg mc./godz. u dzieci. W intensywnej terapii dawki infuzyjne nie powinny przekraczać 4 mg/kg mc./godz., a maksymalny czas podawania leku to 7 dni. Propofol nie może być podawany przez filtr mikrobiologiczny, a infuzja nierozcieńczonego leku powinna trwać maksymalnie 12 godzin na jeden zestaw infuzyjny.
aseptyka, chirurgia małoinwazyjna, depresja krążeniowa, depresja oddechowa, emulsja do wstrzykiwań, filtr mikrobiologiczny, hipowolemia, infuzja dożylna, infuzja TCI, intensywna opieka medyczna, klasyfikacja ASA, lek przeciwbólowy, lek zwiotczający mięśnie, podtrzymanie znieczulenia, premedykacja, propofol, pulsoksymetria, sedacja OIT, sprzęt infuzyjny, sprzęt resuscytacyjny, wentylacja mechaniczna, zaburzenia czynności serca, zestaw infuzyjny, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Propofol 1% MCT/LCT Fresenius 10 mg/ml

Propofol (2,6-diizopropylofenol) jest krótkodziałającym lekiem do znieczulenia ogólnego, charakteryzującym się szybkim początkiem działania (30-40 sekund) i krótkotrwałym efektem utrzymującym się od 4 do 6 minut po pojedynczym bolusie. Mechanizm działania opiera się na depresji ośrodkowego układu nerwowego. Propofol nie wykazuje klinicznie istotnej kumulacji przy powtarzanych bolusach lub ciągłej infuzji, co umożliwia precyzyjną kontrolę głębokości i czasu trwania znieczulenia. Szybka redystrybucja i metabolizm sprzyjają szybkiemu odzyskowi przytomności po zakończeniu podawania, co jest kluczowe dla oceny neurologicznej pacjenta po zabiegach. W trakcie indukcji mogą wystąpić przejściowe bradykardia i niedociśnienie tętnicze, wynikające z działania wagotonicznego i hamowania układu współczulnego, jednak parametry hemodynamiczne zwykle wracają do normy podczas podtrzymywania znieczulenia.
aktywność współczulna, anestezjologia pediatryczna, bradykardia, diizopropylofenol, działanie wagotoniczne, efekt znieczulający, emulsja do wstrzykiwań, emulsja olej w wodzie, hemoliza, infuzja, krótko działający lek, metabolizm i wydalanie, nerw błędny, niedociśnienie tętnicze, odzyskiwanie przytomności, osmolalność osocza, ośrodkowy układ nerwowy, parametry hemodynamiczne, profil bezpieczeństwa, propofol, redystrybucja propofolu, znieczulenie ogólne
Leksykon substancji czynnych
Propofol – Interakcje

Propofol, stosowany powszechnie do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego oraz sedacji, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie istotne są interakcje z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak opioidy (np. fentanyl), benzodiazepiny (np. midazolam), walproinian, leki wziewne, parasympatykolityki oraz alkohol. Współpodawanie tych substancji może prowadzić do nasilenia sedacji, depresji oddechowej, bezdechów, a także poważnych zaburzeń hemodynamicznych, w tym ciężkiego niedociśnienia tętniczego (np. po ryfampicynie) czy bradykardii (np. po sukcynilocholinie lub neostygminie). Zaleca się zmniejszenie dawki propofolu oraz ścisłe monitorowanie funkcji oddechowych i parametrów hemodynamicznych, zwłaszcza u pacjentów z historią nadużywania alkoholu lub przyjmujących ryfampicynę i cyklosporynę (ryzyko leukoencefalopatii). Dawkowanie propofolu powinno być także redukowane przy stosowaniu znieczulenia regionalnego (podpajęczynówkowego, zewnątrzoponowego, blokad nerwowych).
benzodiazepina, bezdech, blokada nerwowa, bradykardia, cyklosporyna, depresja oddechowa, depresja OUN, działanie sedacyjne, działanie uspokajające, emulsja lipidowa, fentanyl, lek hamujący OUN, lek parasympatykolityczny, lek przeciwbólowy, lek wziewny, leukoencefalopatia, midazolam, neostygmina, niedociśnienie tętnicze, niewydolność układu krążenia, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, parametr hemodynamiczny, propofol, ryfampicyna, sedacja pacjenta, suksametonium, walproinian, zaburzenie oddychania, zatrzymanie czynności serca, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie regionalne, znieczulenie zewnątrzoponowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Diprivan 10 mg/ml

Diprivan, zawierający 10 mg/ml propofolu w postaci emulsji do wstrzykiwań, jest krótkodziałającym dożylnym anestetykiem stosowanym do wprowadzenia i podtrzymania znieczulenia ogólnego u dorosłych oraz dzieci powyżej 1 miesiąca życia. Lek charakteryzuje się szybkim początkiem działania i krótkim czasem eliminacji, co umożliwia precyzyjną kontrolę głębokości znieczulenia, szczególnie korzystną w zabiegach krótkotrwałych i chirurgii jednego dnia. Propofol podawany jest w formie bolusa dożylnego lub ciągłego wlewu, wyłącznie w warunkach sali operacyjnej z pełnym monitoringiem funkcji życiowych i obecnością wykwalifikowanego personelu anestezjologicznego. W składzie preparatu znajduje się 100 mg/ml oleju sojowego, co wymaga ostrożności u pacjentów z alergią na soję.
bolus dożylny, emulsja olej w wodzie, endoskopia, funkcje oddechowe, lek znieczulający dożylny, ocena neurologiczna, oddychanie kontrolowane, oddział intensywnej terapii, odłączenie od respiratora, olej sojowy, propofol, radiologia interwencyjna, sedacja, sedacja płytka, wentylacja mechaniczna, wlew ciągły, wprowadzenie do znieczulenia, znieczulenie miejscowe, znieczulenie ogólne, znieczulenie regionalne
Leksykon substancji czynnych
Bupiwakaina – Interakcje

Bupiwakaina, amidowy środek znieczulenia miejscowego, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na jej bezpieczeństwo i skuteczność. Szczególnie istotne są interakcje z innymi amidowymi lekami znieczulającymi (np. lidokainą, meksyletyną), lekami przeciwarytmicznymi klasy IB (lidokaina, meksyletyna, tokainid) oraz lekami przeciwarytmicznymi klasy III (amiodaron), które mogą prowadzić do sumowania toksyczności i zaburzeń przewodnictwa sercowego. Ponadto cymetydyna zmniejsza klirens bupiwakainy, co może wymagać redukcji dawki. Werapamil i inhibitory ACE zwiększają ryzyko bloku przedsionkowo-komorowego, bradykardii i hipotensji, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów hemodynamicznych i EKG. Jednoczesne stosowanie bupiwakainy z propofolem może nasilać działanie sedatywne, a alkohol etylowy potęguje depresję ośrodkowego układu nerwowego oraz układu sercowo-naczyniowego, zwiększając ryzyko hipotensji, zaburzeń rytmu i depresji oddechowej.
adrenalina, amiodaron, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, bupiwakaina, cymetydyna, depresja oddechowa, działanie depresyjne, działanie depresyjne na OUN, działanie sedatywne, działanie toksyczne, enfluran, fenotiazyna, halotan, hipotensja, inhibitor ACE, interakcja lekowa, klirens bupiwakainy, lek neuroleptyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwarytmiczny klasy IB, lek przeciwarytmiczny klasy III, lidokaina, meksyletyna, monitorowanie EKG, nieselektywny beta-adrenolityk, niewydolność krążenia, ośrodkowy układ nerwowy, parametr hemodynamiczny, politerapia, propofol, propranolol, spadek ciśnienia tętniczego, środek do znieczulenia ogólnego, środek miejscowo znieczulający, tachykardia, tokainid, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ sercowo-naczyniowy, werapamil, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Skład i postać leku – Cisatracurium Kabi 5 mg/ml

Cisatracurium Kabi jest dostępny jako roztwór do wstrzykiwań/infuzji o stężeniu 5 mg/ml cisatrakurium (6,7 mg cisatrakuriowego bezylanu na 1 ml). Każda fiolka zawiera 150 mg cisatrakurium (201 mg bezylanu) w 30 ml roztworu o pH 3,0-3,8 i osmolarności 17 mOsmol/l. Produkt przechowuje się w temperaturze 2-8°C, nie wolno go zamrażać, a po otwarciu fiolki lek należy zużyć natychmiast. Roztwór można rozcieńczać do stężeń 0,1-2 mg/ml w 0,9% NaCl, 5% glukozie lub ich mieszaninie, zachowując stabilność fizyczną i chemiczną przez 24 godziny w 25°C. Po rozcieńczeniu zaleca się natychmiastowe użycie, a maksymalny czas przechowywania to 24 godziny w 2-8°C, z zachowaniem aseptyki.
chlorowodorek alfentanylu, chlorowodorek midazolamu, cisatrakuriowy bezylan, cisatrakurium, cytrynian fentanylu, cytrynian sufentanylu, droperydol, emulsja do wstrzykiwań, ketorolak trometamolu, kwas benzenosulfonowy, mikrobiologiczny punkt widzenia, niezgodność farmaceutyczna, osmolarność, propofol, roztwór chlorku sodu, roztwór do infuzji, roztwór do wstrzykiwań, roztwór glukozy, tiopental sodu
Leksykon leków
Interakcje leku – Depakine Chrono 300 200 mg + 87 mg

Depakine Chrono (walproinian sodu i kwas walproinowy) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez wpływ na metabolizm wątrobowy i wiązanie z białkami osocza. Istotne jest monitorowanie stężeń leków i dostosowywanie dawek podczas terapii skojarzonej, zwłaszcza z lekami przeciwpadaczkowymi takimi jak fenobarbital (zwiększenie stężenia i ryzyko sedacji), fenytoina (zmniejszenie stężenia całkowitego, wzrost wolnej frakcji i ryzyko toksyczności), karbamazepina (nasilenie toksyczności), lamotrygina (wydłużenie okresu półtrwania i ryzyko ciężkiej wysypki), rufinamid (zwiększenie stężenia, szczególnie u dzieci) oraz felbamat (zmniejszenie czasu eliminacji walproinianu). Ponadto walproinian może nasilać działanie leków psychotropowych (neuroleptyki, inhibitory MAO, leki przeciwdepresyjne, benzodiazepiny) oraz wpływać na stężenia leków takich jak olanzapina (zmniejszenie) i propofol (zwiększenie). W przypadku stosowania antybiotyków z grupy karbapenemów obserwuje się gwałtowne obniżenie stężenia walproinianu (60-100% w ciągu 2 dni), co może prowadzić do utraty kontroli napadów padaczkowych.
benzodiazepina, czas protrombinowy, działanie teratogenne, encefalopatia, fenobarbital, fenytoina, glukuronidacja, hepatotoksyczność, hiperamonemia, hipokarnitynemii, inhibitor enzymatyczny, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakologiczna, karbamazepina, karbapenem, klirens leku, koordynacja ruchowa, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek psychotropowy, leukopenia, metabolit, metabolizm wątrobowy, neutropenia, niedobór karnityny, nimodypina, odpowiedź kliniczna, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, parametr hematologiczny, próg drgawkowy, propofol, prymidon, rufinamid, salicylan, stężenie litu, supresja szpiku kostnego, terapia skojarzona, UDP-glukuronylotransferaza, uszkodzenie wątroby, walproinian sodu, wiązanie z białkami, wolna frakcja leku, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie równowagi, zydowudyna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Diprivan

Diprivan (propofol 10 mg/ml, emulsja do wstrzykiwań) powinien być podawany wyłącznie przez personel medyczny z odpowiednim przeszkoleniem w anestezjologii lub intensywnej opiece medycznej, z zapewnieniem monitorowania układu oddechowego i krążenia oraz sprzętu do resuscytacji. Produkt wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z niewydolnością układu krążenia, oddechowego, nerek, wątroby, hipowolemią oraz ogólnym osłabieniem. Klirens propofolu zależy od przepływu krwi i może ulec zmniejszeniu przy stosowaniu leków obniżających pojemność minutową serca. Podczas sedacji konieczne jest monitorowanie objawów hipotensji, niedrożności dróg oddechowych i desaturacji. Propofol może wywoływać bradykardię, a w rzadkich przypadkach asystolię, co wymaga rozważenia podania leków cholinolitycznych. U dzieci poniżej 3 lat i kobiet w ciąży należy rozważyć ryzyko neurotoksyczności, a u noworodków stosowanie jest niewskazane ze względu na zmienny i obniżony klirens. Propofolu nie stosuje się do sedacji w intensywnej terapii u pacjentów poniżej 16 lat.
anestezjologia, arytmia serca, asystolia, bradykardia, choroba mitochondrialna, ciśnienie śródczaszkowe, desaturacja, disodu edetynian, drgawki, drobnoustrój, drożność dróg oddechowych, działanie neurotoksyczne, hepatomegalia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipotensja, hipowolemia, intensywna opieka medyczna, kwasica metaboliczna, leczenie elektrowstrząsami, niedobór cynku, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność układu krążenia, niewydolność układu oddechowego, niewydolność wątroby, normotermia, oddychanie kontrolowane, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, propofol, przepływ mózgowy, resuscytacja, rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych, zaburzenie metabolizmu tłuszczów, zespół propofolowy, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Ondansetron Accord 4 mg

Ondansetron Accord jest metabolizowany głównie przez enzymy cytochromu P-450: CYP3A4, CYP2D6 oraz CYP1A2, co zapewnia kompensację metaboliczną w przypadku zahamowania jednego z nich, minimalizując kliniczne zmiany klirensu leku. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wydłużenia odstępu QT przy jednoczesnym stosowaniu leków kardiotoksycznych (np. antracykliny: doksorubicyna, daunorubicyna, trastuzumab), antybiotyków (erytromycyna), leków przeciwgrzybiczych (ketokonazol), antyarytmicznych (amiodaron) oraz β-adrenolityków (atenolol, tymolol). Współistniejące stosowanie tych leków z ondansetronem wymaga monitorowania EKG ze względu na zwiększone ryzyko arytmii. Ponadto, istnieje ryzyko zespołu serotoninowego przy łączeniu ondansetronu z lekami serotoninergicznymi, takimi jak SSRI i SNRI, co wymaga uważnej obserwacji pacjenta.
alfentanyl, amiodaron, anestetyk dożylny, antracykliny, apomorfina, arytmia, atenolol, cytochrom P-450, daunorubicyna, diuretyk pętlowy, doksorubicyna, enzymy CYP, erytromycyna, fenytoina, furosemid, induktor CYP3A4, karbamazepina, kardiotoksyczność, ketokonazol, lek antyarytmiczny, lek opioidowy, lek przeciwgrzybiczny, lek znieczulający miejscowy, lek β-adrenolityczny, lignokaina, morfina, niedobór CYP2D6, niedociśnienie tętnicze, odstęp QT, ondansetron, propofol, ryfampicyna, SNRI, SSRI, temazepam, tiopental, tramadol, trastuzumab, tymolol, zaburzenia elektrolitowe, zespół serotoninowy, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Propofol 2% MCT/LCT Fresenius 20 mg/ml

Propofol, stosowany w znieczuleniu ogólnym, wywiera istotny wpływ na zdolności psychomotoryczne pacjentów, co przekłada się na czasowe upośledzenie funkcji niezbędnych do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Badania kliniczne wskazują, że deficyty te utrzymują się zazwyczaj do 12 godzin po podaniu propofolu w stężeniu 20 mg/ml (Propofol 2% MCT/LCT Fresenius), jednak czas ten może ulegać wydłużeniu w zależności od indywidualnych cech pacjenta, dawki leku oraz czasu trwania znieczulenia. Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych, z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek oraz u pacjentów przyjmujących leki mogące wchodzić w interakcje z propofolem.
badanie kliniczne, dawka leku, deficyt poznawczy, funkcja poznawcza, funkcja psychomotoryczna, obserwacja pacjenta, ośrodkowy układ nerwowy, podanie propofolu, produkt leczniczy, propofol, sedacja, upośledzenie funkcji psychomotorycznej, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie psychomotoryczne, zdolność psychomotoryczna, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Depakine Chronosphere 500 (333,30 mg + 145,14 mg)/sasz.

Walproinian sodu, substancja czynna produktu Depakine Chronosphere, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Szczególnie istotne są interakcje z lekami neuropsychiatrycznymi (neuroleptyki, inhibitory MAO, leki przeciwdepresyjne, benzodiazepiny), które mogą ulegać nasileniu, co wymaga ścisłej obserwacji klinicznej i ewentualnej modyfikacji dawkowania. Walproinian wpływa także na metabolizm i stężenia leków przeciwpadaczkowych, takich jak fenobarbital (zwiększenie stężenia i ryzyko sedacji), fenytoina (wzrost stężenia wolnej frakcji i toksyczności), lamotrygina (wydłużenie okresu półtrwania niemal dwukrotnie, zwiększone ryzyko ciężkiej wysypki) oraz karbamazepina (nasilenie toksyczności). Leki indukujące enzymy wątrobowe (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina) mogą obniżać stężenie walproinianu, co wymaga dostosowania dawek. Szczególną uwagę należy zwrócić na antybiotyki typu karbapenemu, które mogą obniżyć stężenie walproinianu nawet o 60-100% w ciągu 2 dni, zwiększając ryzyko napadów padaczkowych.
acetazolamid, aminotransferaza, antagonista witaminy K, antybiotyk karbapenemowy, benzodiazepina, białko osocza, biodostępność leku, cholestyramina, cymetydyna, encefalopatia, erytromycyna, felbamat, fenobarbital, fenytoina, glukuronidacja, hiperamonemia, hipokarnitynemia, hormon tarczycy, hormonalny środek antykoncepcyjny, imipenem, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, interakcja farmakologiczna, kanabidiol, karbamazepina, ketonuria, klirens leku, kwas acetylosalicylowy, kwetiapina, lamotrygina, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, lopinawir, meflochina, meropenem, metabolizm wątrobowy, neuroleptyk, neutropenia, niedobór karnityny, niedoczynność tarczycy, okres półtrwania, olanzapina, panipenem, propofol, prymidon, rufinamid, ryfampicyna, rytonawir, salicylan, środek przeciwzakrzepowy, stężenie litu, supresja szpiku kostnego, topiramat, UDP-glukuronylotransferaza, uszkodzenie wątroby, walproinian sodu, wskaźnik protrombinowy, związek ketonowy, zydowudyna
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Plofed 1% 10 mg/ml

Plofed 1% (10 mg/ml propofolu) jest krótkodziałającym dożylnym środkiem znieczulającym stosowanym do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego u dorosłych oraz dzieci powyżej 1. miesiąca życia. Lek występuje w postaci emulsji do wstrzykiwań zawierającej 10 mg propofolu na 1 ml oraz 100 mg oleju sojowego na 1 ml, co jest istotne u pacjentów z nadwrażliwością na ten składnik. Plofed 1% jest również wskazany do sedacji pacjentów poddawanych wentylacji mechanicznej w oddziale intensywnej terapii (tylko u osób powyżej 16 lat) oraz do sedacji proceduralnej w monoterapii lub w skojarzeniu ze znieczuleniem miejscowym lub regionalnym u dorosłych i dzieci powyżej 1. miesiąca życia. Każda fiolka zawiera 200 mg propofolu, a podanie leku wymaga ścisłego monitorowania parametrów hemodynamicznych, oddechowych oraz głębokości znieczulenia przez wykwalifikowany personel anestezjologiczny.
ciśnienie tętnicze, czynność serca, droga dożylna, emulsja do wstrzykiwań, głębokość znieczulenia, indukcja znieczulenia ogólnego, intensywna terapia, monitorowanie pacjenta, nadzór anestezjologiczny, oddychanie kontrolowane, oddział intensywnej terapii, parametry hemodynamiczne, procedura diagnostyczna, propofol, saturacja krwi, sedacja, sedacja proceduralna, sprzęt resuscytacyjny, wentylacja mechaniczna, wspomaganie oddychania, zabieg chirurgiczny, znieczulenie miejscowe, znieczulenie ogólne, znieczulenie przewodowe, znieczulenie regionalne, znieczulenie zewnątrzoponowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Propofol 2% MCT/LCT Fresenius 20 mg/ml

Propofol 2% MCT/LCT Fresenius to dożylny anestetyk o stężeniu 20 mg/ml, dostępny w fiolkach zawierających 400 mg (20 ml), 1000 mg (50 ml) oraz 2000 mg (100 ml) propofolu. Lek jest wskazany do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 3. roku życia, a także do sedacji podczas zabiegów diagnostycznych i chirurgicznych w tych samych grupach wiekowych. W intensywnej terapii, do sedacji pacjentów wentylowanych mechanicznie, propofol stosuje się wyłącznie u osób powyżej 16. roku życia. Podawanie leku wymaga ścisłego monitorowania funkcji życiowych oraz obecności wykwalifikowanego personelu, ze względu na ryzyko działań niepożądanych i konieczność zapewnienia wsparcia układu oddechowego i krążenia.
alergia na soję, działanie niepożądane, emulsja do infuzji, emulsja olej w wodzie, indukcja znieczulenia, intensywna terapia, lek dożylny, lekarz anestezjolog, monitorowanie funkcji życiowych, oddział intensywnej opieki medycznej, propofol, sedacja OIOM, sedacja pacjenta, sztuczna wentylacja, udrożnienie dróg oddechowych, wentylacja mechaniczna, wspomaganie układu krążenia, zabieg diagnostyczny, znieczulenie miejscowe, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Provive 10 mg/ml

Propofol, stosowany w znieczuleniu ogólnym, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na jego działanie i bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami działającymi hamująco na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak benzodiazepiny, opioidy (w tym fentanyl), leki parasympatolityczne oraz wziewne środki znieczulające, które mogą wydłużać czas znieczulenia i obniżać częstość oddechów. Połączenie propofolu z opioidami zwiększa ryzyko bezdechu, a po podaniu fentanylu obserwuje się czasowe podwyższenie stężenia propofolu we krwi. Dodatkowo, ryfampicyna może indukować ciężkie niedociśnienie tętnicze, a suksametonium i neostygmina w skojarzeniu z propofolem niosą ryzyko bradykardii i zatrzymania akcji serca. U pacjentów stosujących cyklosporynę zgłaszano przypadki leukoencefalopatii po podaniu emulsji tłuszczowych, takich jak propofol.
alkohol etylowy, benzodiazepina, bezdech, bradykardia, cyklosporyna, depresja oddechowa, działanie niepożądane, emulsja tłuszczowa, fentanyl, lek przeciwbólowy, lek zwiotczający mięśnie, leukoencefalopatia, metabolizm etanolu, narkotyczny lek przeciwbólowy, neostygmina, niedociśnienie tętnicze, niewydolność układu krążenia, niewydolność układu oddechowego, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, premedykacja, propofol, ryfampicyna, środek do znieczulenia ogólnego, środek znieczulający miejscowo, suksametonium, tolerancja krzyżowa, układ krążenia, układ oddechowy, upośledzenie funkcji wątroby, wziewny środek znieczulający, zatrzymanie czynności serca, znieczulenie ogólne, znieczulenie regionalne
Leksykon leków
Interakcje leku – Midazolam Kalceks 1 mg/ml

Midazolam jest metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne, zależne od drogi podania i czasu stosowania leku. Doustne podanie midazolamu wykazuje najsilniejsze interakcje, wpływając zarówno na klirens, jak i biodostępność, podczas gdy podanie dożylne głównie modyfikuje klirens ogólnoustrojowy. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (5-krotny wzrost stężenia i 3-krotne wydłużenie okresu półtrwania), worykonazol, flukonazol, pozakonazol, a także inhibitory proteazy HIV (np. lopinawir/rytonawir zwiększający stężenie midazolamu do 5,4 razy) znacząco podnoszą ekspozycję na midazolam, co wymaga ścisłego monitorowania klinicznego i często redukcji dawki. Induktory CYP3A, takie jak ryfampicyna (zmniejszenie stężenia do 40% wartości wyjściowej po podaniu dożylnym i aż do 4% po podaniu doustnym) czy karbamazepina, mogą obniżać skuteczność midazolamu, co może wymagać zwiększenia dawki. Dodatkowo, interakcje farmakodynamiczne z lekami depresyjnymi na OUN, zwłaszcza opioidami, nasilają ryzyko depresji oddechowej i sedacji, co wymaga ograniczenia dawkowania i intensywnego nadzoru.
antagonista receptora histaminowego, antagonista receptora NK1, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbiturat, benzodiazepina, bloker kanału wapniowego, boceprewir, cytochrom P450 3A4, depresja krążeniowa, depresja oddechowa, diltiazem, działanie hipotensyjne, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fentanyl, flukonazol, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klobazam, kwas walproinowy, kwercetyna, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lopinawir, minimalne stężenie pęcherzykowe, mitotan, nefazodon, oddział intensywnej opieki medycznej, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna opiatów, pozakonazol, propofol, roksytromycyna, ryfampicyna, sakwinawir, telitromycyna, tikagrelor, wemurafenib, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Midazolam Kalceks 5 mg/ml

Midazolam jest metabolizowany głównie przez izoformy CYP3A4 i CYP3A5, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami hamującymi lub indukującymi te enzymy. Silne inhibitory CYP3A, takie jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, flukonazol, pozakonazol) oraz inhibitory proteazy HIV (lopinawir/rytonawir) i HCV (boceprewir, telaprewir), mogą zwiększać stężenie midazolamu w osoczu nawet 2-5-krotnie, wydłużając okres półtrwania do 3-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko przedłużonej sedacji i depresji oddechowej. Makrolidy (erytromycyna, klarytromycyna) oraz inhibitory kinazy tyrozynowej (idelalizyb) również zwiększają ekspozycję na midazolam, choć w mniejszym stopniu. Z kolei induktory CYP3A, takie jak ryfampicyna (zmniejszenie stężenia midazolamu do 40% po podaniu i.v. i aż o 96% po podaniu doustnym), leki przeciwpadaczkowe (karbamazepina, fenytoina) oraz mitytan i enzalutamid, mogą znacznie obniżać stężenie midazolamu, co wymaga dostosowania dawki. Interakcje farmakodynamiczne, zwłaszcza z opioidami, innymi benzodiazepinami, barbituranami i alkoholem, nasilają depresję ośrodkowego układu nerwowego i układu oddechowego, zwiększając ryzyko śpiączki i zgonu.
antagonista receptora histaminowego H1, antagonista receptora NK1, antybiotyk makrolidowy, aprepitant, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbiturat, benzodiazepina, bloker kanału wapniowego, CYP3A5, cytochrom P450, depresja oddechowa, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzalutamid, erytromycyna, etomidat, fentanyl, fenytoina, flukonazol, idelalizyb, imatynib, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, izoforma CYP3A4, karbamazepina, ketamina, ketokonazol, klarytromycyna, klobazam, kwas walproinowy, lapatynib, lek hipotensyjny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lopinawir z rytonawirem, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, opioid, pozakonazol, propofol, roksytromycyna, ryfampicyna, telitromycyna, tikagrelor, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Ondansetron Accord 2 mg/ml 2 mg/ml

Ondansetron jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P-450, głównie CYP3A4, CYP2D6 i CYP1A2, co zapewnia kompensację metabolizmu w przypadku zahamowania lub niedoboru jednego z enzymów, nie wpływając istotnie na klirens leku ani zapotrzebowanie na dawkę. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów stosujących jednocześnie leki wydłużające odstęp QT (np. antracykliny, erytromycyna, ketokonazol, amiodaron, β-adrenolityki takie jak atenolol i timolol), gdyż może to zwiększać ryzyko arytmii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie ondansetronu z apomorfiną ze względu na ryzyko głębokiej hipotensji i utraty świadomości. Ponadto, istnieje ryzyko zespołu serotoninowego przy łącznym stosowaniu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI).
amiodaron, antracyklina, apomorfina, atenolol, CYP1A2, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P-450, daunorubicyna, doksorubicyna, erytromycyna, fenytoina, furosemid, głęboka hipotonia, induktor enzymu CYP3A4, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, lek antyarytmiczny, lek kardiotoksyczny, lek przeciwgrzybiczny, lek serotoninergiczny, lek β-adrenolityczny, ondansetron, ośrodkowy układ nerwowy, propofol, ryfampicyna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SNRI, SSRI, temazepam, timolol, tramadol, trastuzumab, utrata świadomości, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zaburzenia rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Lisinoratio 5 5 mg

Lizynopryl, jako inhibitor ACE, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Współpodawanie z lekami moczopędnymi, zwłaszcza oszczędzającymi potas (np. spironolakton, eplerenon, triamteren) oraz suplementami potasu, może prowadzić do hiperkaliemii, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek, co wymaga regularnego monitorowania stężenia potasu. Jednoczesne stosowanie z lekami moczopędnymi powodującymi utratę potasu może przeciwdziałać hipokaliemii. Nadmierne spożycie soli kuchennej (wysoka zawartość sodu) osłabia działanie przeciwnadciśnieniowe lizynoprylu. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym selektywne inhibitory COX-2, mogą osłabiać efekt hipotensyjny i zwiększać ryzyko ostrej niewydolności nerek, zwłaszcza u osób z upośledzoną funkcją nerek i zmniejszoną objętością płynów ustrojowych. Podwójna blokada układu RAA (np. inhibitor ACE + antagonista receptora angiotensyny II lub aliskiren) zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek, co wymaga ścisłego nadzoru.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, cyklofosfamid, diklofenak, działanie hipoglikemizujące, działanie hipotensyjne, eplerenon, ewerolimus, furosemid, glikokortykosteroid, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hydrochlorotiazyd, ibuprofen, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, inhibitor mTOR, inhibitor neprylizyny, insulina, lek cytotoksyczny, lek moczopędny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, leukopenia, metformina, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pochodna sulfonylomocznika, propofol, sakubitryl, selektywny inhibitor COX-2, sewofluran, sole litu, spironolakton, syrolimus, temsyrolimus, terapia skojarzona, triamteren, układ renina-angiotensyna-aldosteron, walsartan, wildagliptyna, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Provive 20 mg/ml

Provive (propofol 20 mg/ml) jest emulsją do wstrzykiwań zawierającą 20 mg propofolu oraz 100 mg oczyszczonego oleju sojowego na ml. Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania propofolu w ciąży oraz dowody na toksyczny wpływ na reprodukcję w badaniach na zwierzętach, lek nie powinien być stosowany u kobiet ciężarnych, z wyjątkiem zabiegów przerywania ciąży w pierwszym trymestrze, gdzie korzyści mogą przewyższać ryzyko. Propofol przenika przez łożysko i może powodować zahamowanie czynności życiowych u noworodków, dlatego nie jest zalecany do anestezji w położnictwie. W okresie laktacji brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa, co skutkuje zaleceniem unikania stosowania leku u kobiet karmiących piersią lub rozważeniem czasowego przerwania karmienia po podaniu propofolu.
anestezja położnicza, emulsja do wstrzykiwań, emulsja olej w wodzie, olej sojowy oczyszczony, pierwszy trymestr ciąży, propofol, przeciwwskazania w ciąży, przeciwwskazania w laktacji, przenikanie przez łożysko, przerwa w karmieniu piersią, przerwanie ciąży, stosunek korzyści do ryzyka, świadoma zgoda, toksyczność reprodukcyjna, znieczulenie położnicze
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Provive 10 mg/ml

Dane przedkliniczne dotyczące propofolu, zawartego w produkcie leczniczym Provive, wskazują na potencjalne ryzyko neurotoksyczności u rozwijającego się mózgu, zwłaszcza w okresie synaptogenezy. Badania na zwierzętach, w tym na małpach naczelnych, wykazały, że dawki propofolu wywołujące znieczulenie od płytkiego do umiarkowanego, odpowiadające klinicznym zakresom dawek, mogą indukować apoptozę komórek nerwowych. Efekty te mogą wiązać się z długotrwałymi deficytami poznawczymi, choć mechanizmy tych zmian nie są jeszcze w pełni poznane, a przeniesienie wyników na populację ludzką wymaga ostrożności.
deficyt poznawczy, małpy naczelne, następstwa neurologiczne, neurodegeneracja, neurotoksyczność, noworodki i niemowlęta, obumieranie komórek nerwowych, propofol, rozwijający się mózg, rozwój mózgu, sedacja, synaptogeneza, zaburzenia funkcji poznawczych, znaczenie kliniczne, znieczulenie
Leksykon leków
Interakcje leku – Epistatus 7,5 mg

Midazolam, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami i induktorami tego enzymu, co wpływa na jego stężenie w osoczu oraz działanie kliniczne. Inhibitory CYP3A4, takie jak azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, worykonazol, flukonazol, itrakonazol, posakonazol), makrolidy (erytromycyna, klarytromycyna), inhibitory proteazy HIV (sakwinawir, rytonawir, lopinawir) oraz blokery kanału wapniowego (diltiazem, werapamil), mogą zwiększać stężenie midazolamu nawet do 5,4-krotnie i wydłużać jego okres półtrwania do 3-krotnie. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (zmniejszenie stężenia o 60%, skrócenie okresu półtrwania o 50-60%) oraz dziurawiec zwyczajny, obniżają stężenie midazolamu, osłabiając jego działanie. Podanie midazolamu na śluzówkę jamy ustnej (Epistatus) powoduje słabsze interakcje farmakokinetyczne niż podanie doustne, jednak nawet w tym przypadku konieczne jest monitorowanie kliniczne, zwłaszcza u dzieci, ze względu na możliwość połknięcia części dawki i silniejsze interakcje.
anestetyk wziewny, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczy, baklofen, bloker kanału wapniowego, cymetydyna, depresja oddechowa, diltiazem, disulfiram, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, etomidat, fentanyl, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, ketamina, ketokonazol, klarytromycyna, lek dopaminergiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek zwiotczający mięśnie, lewodopa, midazolam, omeprazol, posakonazol, propofol, ranitydyna, reakcja disulfiramowa, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, sok grejpfrutowy, stężenie pęcherzykowe, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Przedawkowanie – Lignocainum hydrochloricum WZF 1% 10 mg/ml

Przedawkowanie LIGNOCAINUM HYDROCHLORICUM WZF 1% (10 mg/ml) może wystąpić na skutek podania leku bezpośrednio do naczynia krwionośnego lub przekroczenia dopuszczalnej dawki. Objawy toksyczne rozwijają się w dwóch fazach: początkowo pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego (OUN) z zaburzeniami czucia, metalicznym smakiem, drżeniami mięśni i drgawkami, a następnie depresji OUN z śpiączką, depresją oddechu i krążenia. Równocześnie mogą pojawić się zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak tachykardia, wzrost ciśnienia tętniczego, a w dalszej fazie bradykardia i asystolia. Dawkowanie: każda ampułka 2 ml zawiera 20 mg lidokainy, a fiolka 20 ml – 200 mg substancji czynnej.
asystolia, bradykardia, ciśnienie tętnicze, depresja oddychania, dializa, diazepam, drgawki kloniczno-toniczne, drżenie mięśni, intensywna terapia, intubacja, kwasica, lek przeciwdrgawkowy, leki obkurczające naczynia, lidokaina chlorowodorek, lidokaina w surowicy, midazolam, opór naczyniowy, ośrodkowy układ nerwowy, pobudzenie ruchowe, propofol, przedawkowanie bezwzględne, przedawkowanie względne, rozszerzenie oskrzeli, śpiączka, szum uszny, tachykardia, tiopental, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie widzenia, zawroty głowy
Leksykon substancji czynnych
Terlipresyna – Interakcje

Terlipresyna wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne, szczególnie z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy i równowagę elektrolitową. Nieselektywne beta-adrenolityki nasilają jej działanie hipotensyjne w obrębie żyły wrotnej, co jest kluczowe u pacjentów z nadciśnieniem wrotnym. Leczenie terlipresyną może indukować bradykardię i zmniejszenie pojemności minutowej serca poprzez hamowanie odruchowej aktywności nerwu błędnego, co ulega nasileniu przy jednoczesnym stosowaniu leków takich jak propofol i sufentanyl, zwiększając ryzyko ciężkiej bradykardii. Ponadto, terlipresyna może wywołać komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes, zwłaszcza u pacjentów z wydłużonym odstępem QT, zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia) lub stosujących leki wydłużające QT (np. chinidyna, amiodaron, erytromycyna). Warto podkreślić, że hipokaliemia i hipomagnezemia, często indukowane przez niektóre diuretyki, potęgują ryzyko groźnych arytmii.
amiodaron, beta-adrenolityki, bradykardia, chinidyna, ciężka bradykardia, ciśnienie tętnicze krwi, działanie hipotensyjne, działanie wazopresyjne, erytromycyna, hipokaliemia, hipomagnezemia, komorowe zaburzenia rytmu, krwawienie z żylaków przełyku, leki moczopędne, leki przeciwarytmiczne klasy Ia, leki przeciwarytmiczne klasy III, leki przeciwhistaminowe, marskość wątroby, monitorowanie EKG, nadciśnienie wrotne, nerw błędny, nieselektywne beta-adrenolityki, pojemność minutowa serca, prokainamid, propofol, równowaga elektrolitowa, sotalol, sufentanyl, torsade de pointes, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, układ sercowo-naczyniowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia równowagi elektrolitowej, żyła wrotna
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Propofol 1% MCT/LCT Fresenius 10 mg/ml

Propofol 1% MCT/LCT Fresenius (10 mg/ml emulsja do wstrzykiwań) wywiera istotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn poprzez czasowe upośledzenie funkcji psychomotorycznych, koordynacji wzrokowo-ruchowej oraz oceny sytuacji, co wynika z działania na ośrodkowy układ nerwowy. Efekty te utrzymują się zwykle do 12 godzin po podaniu leku, dlatego pacjent powinien być pod obserwacją medyczną, a lekarz ma obowiązek poinformować o bezwzględnym zakazie prowadzenia pojazdów, obsługi maszyn oraz pracy w warunkach niebezpiecznych przez co najmniej 12 godzin po znieczuleniu. Niezbędne jest także zapewnienie bezpiecznego transportu do domu z osobą towarzyszącą oraz unikanie spożywania alkoholu, który może nasilać depresję OUN i wydłużać czas powrotu do pełnej sprawności.
charakterystyka produktu leczniczego, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, emulsja do wstrzykiwań, funkcja psychomotoryczna, koordynacja wzrokowo-ruchowa, lek anestetyczny, lek o działaniu depresyjnym, obserwacja medyczna, ośrodkowy układ nerwowy, propofol, Propofol MCT/LCT, sprawność psychomotoryczna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aerrane 100%

Aerrane 100% to izofluran w stężeniu 100%, stosowany jako środek do anestezji wziewnej. Precyzyjne dawkowanie i kontrola stężenia izofluranu za pomocą kalibrowanych parowników są kluczowe dla bezpieczeństwa i skuteczności znieczulenia. Indukcja znieczulenia powinna zaczynać się od stężenia 0,5%, a do osiągnięcia głębokiego znieczulenia operacyjnego stosuje się stężenia 1,5-3,0% w ciągu 7-10 minut. Izofluran nie jest zalecany do indukcji u niemowląt i dzieci ze względu na ryzyko kaszlu, zatrzymania oddechu, desaturacji, nasilonej sekrecji i skurczu krtani. W trakcie zabiegu znieczulenie podtrzymuje się stężeniami 1,0-2,5% izofluranu z mieszaniną N₂O i O₂; przy podawaniu czystego tlenu konieczne może być zwiększenie stężenia o 0,5-1,0%. Izofluran obniża zapotrzebowanie na środki zwiotczające mięśnie, a nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego może wskazywać na zbyt głębokie znieczulenie i wymaga redukcji stężenia leku.
Aerrane, anestezja wziewna, barbiturany, ciśnienie tętnicze, desaturacja, etomidat, hipotensja, indukcja znieczulenia, izofluran, lek antycholinergiczny, MAC, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, nasilona sekrecja, odruch kaszlowy, parownik kalibrowany, podtlenek azotu, premedykacja, propofol, skurcz krtani, środek anestetyczny, środek zwiotczający mięśnie, stężenie początkowe, wybudzanie, zatrzymanie oddechu, znieczulenie
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Propofol-Lipuro

Propofol-Lipuro (5 mg/ml) jest emulsją do wstrzykiwań wymagającą podawania wyłącznie przez personel przeszkolony w anestezjologii lub intensywnej terapii, z ciągłym monitorowaniem pacjenta, w tym drożności dróg oddechowych, wentylacji, saturacji tlenem oraz dostępnością sprzętu do resuscytacji. Maksymalna dawka tłuszczów wynosi 150 mg/kg/h, co odpowiada 1,5 ml/kg/h emulsji, z uwzględnieniem innych źródeł tłuszczów dożylnych. Należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko uzależnienia, bradykardii (w tym asystolii), drgawek u pacjentów z padaczką oraz mimowolnych ruchów podczas sedacji. Propofol jest przeciwwskazany u noworodków i dzieci poniżej 16 lat do sedacji na OIT ze względu na brak danych o bezpieczeństwie i skuteczności oraz ryzyko przedawkowania i ciężkiej depresji sercowo-naczyniowej.
anestezjologia, asystolia, bradykardia, choroba mitochondrialna, desaturacja, drożność dróg oddechowych, hepatomegalia, hiperkaliemia, hipoproteinemia, hipotensja, hipowolemia, klirens propofolu, kwasica metaboliczna, lek przeciwcholinergiczny, napięcie mięśniowe, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność układu oddechowego, niewydolność wątroby, normotermia, oddział intensywnej terapii, padaczka, pojemność minutowa serca, propofol, rabdomioliza, resuscytacja, sztuczna wentylacja, układ krążenia, wyniszczenie organizmu, zaburzenie metabolizmu tłuszczów, zaburzenie rytmu serca, zespół Brugadów, zespół popropofolowy, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Propofol Baxter 10 mg/ml

Propofol Baxter (10 mg/ml) wykazuje ogólną zgodność z większością leków stosowanych w anestezjologii, w tym z premedykacją, środkami blokującymi przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, wziewnymi środkami znieczulającymi, przeciwbólowymi oraz do znieczulenia miejscowego. Jednakże, interakcje farmakodynamiczne mogą wymagać modyfikacji dawkowania, zwłaszcza zmniejszenia dawki propofolu przy jednoczesnym stosowaniu środków do znieczulenia miejscowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nasilenia działań hipotensyjnych, zwłaszcza w połączeniu z rifampicyną, gdzie obserwowano znaczące obniżenie ciśnienia tętniczego. Ponadto, opioidy mogą synergistycznie zwiększać ryzyko bezdechu, a walproinian może wpływać na metabolizm propofolu, co wymaga dostosowania dawki.
alkohol etylowy, bezdech, blokada nerwowo-mięśniowa, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie hipotensyjne, działanie sedacyjne, farmakokinetyka, funkcja oddechowa, hipotensja, interakcja farmakodynamiczna, interakcja lekowa, kwas walproinowy, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm leku, niestabilność hemodynamiczna, opioid, premedykacja, procedura anestezjologiczna, propofol, receptor GABA-ergiczny, rifampicyna, środek przeciwbólowy, walproinian, wziewny środek znieczulający, zaburzenie czynności wątroby, znieczulenie miejscowe
Leksykon substancji czynnych
Propofol – Właściwości farmakodynamiczne

Propofol jest krótko działającym anestetykiem dożylnym o szybkim początku działania (30-40 sekund) i krótkim czasie działania po bolusie (4-6 minut), zależnym od metabolizmu i wydalania. Mechanizm działania polega na pozytywnej modulacji receptorów GABAA, co prowadzi do sedacji i znieczulenia. Podczas indukcji znieczulenia propofol powoduje obniżenie średniego ciśnienia tętniczego oraz możliwą bradykardię, prawdopodobnie związaną z działaniem wagotonicznym lub hamowaniem aktywności współczulnej. W trakcie podtrzymywania znieczulenia parametry hemodynamiczne pozostają zwykle stabilne. Propofol zmniejsza przepływ mózgowy, ciśnienie wewnątrzczaszkowe oraz metabolizm mózgowy, co jest szczególnie korzystne u pacjentów z podwyższonym ciśnieniem śródczaszkowym. Wybudzenie po zastosowaniu propofolu jest szybkie i pełne, bez objawów resztkowego działania anestetyku, a częstość nudności i wymiotów pooperacyjnych jest niższa niż po środkach wziewnych.
aktywność współczulna, bolus, bradykardia, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, działanie wagotoniczne, GABA, hormony kory nadnerczy, infuzja, klasyfikacja ATC, metabolizm mózgu, niewydolność oddechowa, parametry hemodynamiczne, propofol, przepływ mózgowy, receptor GABA-A, wybudzenie ze znieczulenia, wymioty pooperacyjne, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Pramolan 50 mg

Opipramol, substancja czynna leku Pramolan, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania opipramolu z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, takimi jak benzodiazepiny, neuroleptyki (np. haloperydol, rysperydon), leki antycholinergiczne, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI, np. fluoksetyna, fluwoksamina) oraz inhibitory monoaminooksydazy (IMAO, np. moklobemid, selegilina). Interakcje te mogą prowadzić do nasilenia działania sedatywnego, zwiększenia stężenia opipramolu w osoczu, a w przypadku inhibitorów MAO – do ryzyka zespołu serotoninowego. Zaleca się monitorowanie pacjenta, dostosowanie dawkowania oraz zachowanie co najmniej 14-dniowego odstępu między terapią opipramolem a inhibitorami MAO.
barbiturany, benzodiazepiny, beta-adrenolityki, choroba Parkinsona, działanie sedacyjne, fenobarbital, fenotiazyny, fenytoina, flekainid, fluoksetyna, fluwoksamina, haloperydol, inhibitory monoaminooksydazy, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, karbamazepina, leki antycholinergiczne, leki przeciwarytmiczne klasy Ic, leki przeciwdrgawkowe, mikrosomalny układ enzymów wątrobowych, moklobemid, neuroleptyki, opipramol, ośrodkowy układ nerwowy, propafenon, propofol, propranolol, rysperydon, selegilina, sewofluran, terapia skojarzona, układ serotoninergiczny, zaburzenia koordynacji psychoruchowej, zespół serotoninowy, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Propofol Baxter 20 mg/ml

Propofol, klasyfikowany pod kodem ATC N01AX10, jest hipnotycznym lekiem do znieczulenia ogólnego, dostępnym w postaci emulsji do wstrzykiwań o stężeniu 20 mg/ml. Jego działanie polega na pozytywnej modulacji receptorów GABAA, co nasila hamujący wpływ kwasu gamma-aminomasłowego na ośrodkowy układ nerwowy. Propofol charakteryzuje się szybkim początkiem działania (indukcja znieczulenia w 30-40 sekund) oraz krótkim czasem działania wynoszącym 4-6 minut, co umożliwia precyzyjną kontrolę głębokości i czasu trwania znieczulenia. W trakcie stosowania nie obserwuje się klinicznie istotnej kumulacji leku, nawet przy wielokrotnych podaniach, co jest korzystne w porównaniu z innymi anestetykami. U pacjentów pediatrycznych bezpieczeństwo i skuteczność propofolu zostały potwierdzone w badaniach do 4 godzin stosowania, a także podczas dłuższych zabiegów, pod warunkiem zachowania odpowiednich środków ostrożności.
bradykardia, działanie hipnotyczne, działanie wagolityczne, emulsja do wstrzykiwań, emulsja typu olej w wodzie, GABA, indukcja znieczulenia, kwas gamma-aminomasłowy, lek anestetyczny, metabolizm, nadwrażliwość, nerw błędny, niedociśnienie tętnicze, obciążenie kardiologiczne, olej sojowy oczyszczony, osmolalność, ośrodkowy układ nerwowy, powikłanie okołooperacyjne, procedura anestezjologiczna, propofol, receptor GABAA, układ przywspółczulny, zaburzenie hemodynamiczne, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Rocuronium bromide hameln 10 mg/ml

Bromek rokuronium jest niedepolaryzującym środkiem zwiotczającym mięśnie o średnim czasie działania, działającym konkurencyjnie na receptor nikotynowy w płytce motorycznej. ED90 podczas znieczulenia dożylnego wynosi około 0,3 mg/kg masy ciała, z niższymi wartościami u niemowląt (0,25 mg/kg) w porównaniu do dzieci i dorosłych (odpowiednio 0,35 i 0,40 mg/kg). Po podaniu dawki 0,6 mg/kg (2 x ED90) intubacja możliwa jest w ciągu 60 sekund u większości pacjentów, z klinicznym czasem działania 30-40 minut i całkowitym czasem działania około 50 minut. Dawkowanie mniejsze (0,3-0,45 mg/kg) skraca czas działania do 13-26 minut, natomiast dawka 2 mg/kg wydłuża go do 110 minut. W stanach nagłych, przy indukcji propofolem lub fentanylem/tiopentalem, dawka 1,0 mg/kg zapewnia warunki do intubacji w 60 sekund u ponad 90% pacjentów, z czasem działania około 1 godziny. Dawkowanie powyżej 1,0 mg/kg nie poprawia warunków intubacji, ale wydłuża czas działania.
acetylocholina, blok nerwowo-mięśniowy, bromek rokuronium, ciśnienie tętnicze krwi, ED95, edrofonium, enfluran, fentanyl, inhibitor acetylocholinesterazy, intubacja dotchawicza, izofluran, lek kuraryzujący, neostygmina, niewydolność nerek, niewydolność wielonarządowa, pirydostygmina, propofol, receptor nikotynowy, sewofluran, tiopental, tlenek azotu, zaburzenie czynności wątroby, znieczulenie dożylne, zwiotczenie mięśni
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Provive 20 mg/ml

Provive 20 mg/ml to dożylny, krótko działający lek do znieczulenia ogólnego, zawierający propofol w stężeniu 20 mg/ml, podawany w postaci emulsji olej w wodzie. Każda fiolka o pojemności 50 ml zawiera 1000 mg propofolu, a preparat charakteryzuje się osmolalnością 250-390 mOsm/kg oraz pH 6,00-8,50. Lek jest wskazany do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego u dorosłych i dzieci powyżej 3 lat, sedacji podczas zabiegów diagnostycznych i chirurgicznych u pacjentów powyżej 3 lat oraz sedacji pacjentów wentylowanych mechanicznie na oddziałach intensywnej terapii u osób powyżej 16 lat. Propofol zapewnia szybkie wprowadzenie w stan znieczulenia, precyzyjne jego podtrzymanie oraz szybkie wybudzenie po zakończeniu podawania, co jest kluczowe w procedurach wymagających kontroli głębokości znieczulenia i sedacji.
bronchoskopia, ciśnienie tętnicze, czynność serca, endoskopia, indukcja znieczulenia, intensywna opieka medyczna, intubacja, monitorowanie funkcji życiowych, olej sojowy oczyszczony, propofol, saturacja krwi tętniczej, sedacja, sedacja pacjenta, sedacja świadoma, stan neurologiczny, wentylacja mechaniczna, zabieg diagnostyczny, zabieg operacyjny, znieczulenie miejscowe, znieczulenie ogólne, znieczulenie regionalne
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Propofol-Lipuro 10 mg/ml

Propofol-Lipuro 10 mg/ml, emulsja do wstrzykiwań lub infuzji, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na propofol, soję lub orzeszki ziemne, ze względu na obecność 50 mg oleju sojowego na 1 ml preparatu. Przeciwwskazanie dotyczy także alergii na substancje pomocnicze. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów pediatrycznych w wieku 16 lat i młodszych, u których stosowanie Propofol-Lipuro do sedacji w intensywnej terapii jest bezwzględnie zabronione z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Lekarz powinien dokładnie przeanalizować wywiad alergologiczny pacjenta, uwzględniając potencjalne reakcje krzyżowe, oraz zapoznać się z pełnym składem preparatu przed jego zastosowaniem.
alergia na soję, emulsja do wstrzykiwań, emulsja olej w wodzie, nadwrażliwość, olej sojowy, orzeszki ziemne, propofol, Propofol-Lipuro, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, sedacja w OIT, soja, substancja czynna, substancja pomocnicza, wywiad alergologiczny
Leksykon substancji czynnych
Kannabidiol – Interakcje

Kannabidiol (CBD), składnik leku Sativex (25 mg CBD i 27 mg THC/ml), wykazuje złożone interakcje farmakokinetyczne głównie poprzez modulację enzymów cytochromu P450 (CYP), zwłaszcza CYP3A4, 1A2, 2B6, 2C9 i 2C19, oraz enzymów UGT1A9 i UGT2B7. CBD może hamować CYP3A4 nawet przy klinicznie istotnych stężeniach, co prowadzi do zwiększenia stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym (np. kumaryny, statyny, beta-blokery, kortykosteroidy). Z kolei indukcja CYP1A2, 2B6 i CYP3A4 przez CBD może przyspieszać metabolizm tych leków, zmniejszając ich skuteczność. Hamowanie enzymów UGT przez CBD wymaga ostrożności przy stosowaniu leków metabolizowanych przez te szlaki, takich jak propofol czy niektóre leki przeciwwirusowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami glukuronidacji (np. choroba Gilberta), u których może dojść do podwyższenia stężenia bilirubiny.
antykoncepcja hormonalna, biodostępność, choroba Gilberta, cytochrom P450, delta-9-tetrahydrokannabinol, działanie hamujące, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, enzymy UGT, flukonazol, funkcje poznawcze, indukcja enzymów, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, inhibitory enzymatyczne, izoenzymy cytochromu P450, kannabidiol, ketokonazol, kumaryny, lek przeciwspastyczny, lek przeciwwirusowy, leki przeciwpadaczkowe, ośrodkowy układ nerwowy, parametry farmakokinetyczne, propofol, ryfampicyna, Sativex, substrat CYP3A4
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Suprane –

Desfluran, składnik aktywny leku Suprane, jest podawany wziewnie wyłącznie przez wykwalifikowany personel anestezjologiczny z użyciem dedykowanego parownika. Indukcja znieczulenia u dorosłych rozpoczyna się od stężenia 3% desfluranu, zwiększanego o 0,5-1,0% co 2-3 oddechy, osiągając znieczulenie chirurgiczne w 2-4 minuty przy stężeniach 4-11%, z możliwością podania do 15%. Zaleca się stosowanie tlenu w stężeniu co najmniej 30% ze względu na rozcieńczenie tlenu przy wysokich stężeniach desfluranu. Minimalne stężenie pęcherzykowe (MAC) desfluranu zmniejsza się z wiekiem, np. u 25-latków MAC wynosi 7,3 ± 0,0 przy 100% O2 i 4,0 ± 0,3 przy mieszaninie N2O 60%/O2 40%. W przypadku wzrostu ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego (CSFP) zaleca się stosowanie ≤0,8 MAC wraz z barbituranami i hiperwentylacją. Desfluran nie jest wskazany do indukcji u dzieci i niemowląt ze względu na ryzyko kaszlu, bezdechu, skurczu krtani i nasilonej sekrecji.
anestetyk halogenowy, barbiturany, benzodiazepiny, blokada nerwowo-mięśniowa, desfluran, hiperwentylacja, hipokapnia, lek przeciwcholinergiczny, metabolizm leku, minimalne stężenie pęcherzykowe, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, perfuzja mózgowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, podtlenek azotu, propofol, przeszczep nerki, skurcz krtani, środek anestetyczny, tiopental, zapalenie alergiczne, znieczulenie chirurgiczne, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Przedawkowanie – Lignocainum hydrochloricum 1% 10 mg/ml

Przedawkowanie Lignocainum Hydrochloricum WZF 1% (10 mg/ml) następuje, gdy stężenie lidokainy w surowicy przekracza próg toksyczności, a jego nasilenie zależy od dawki, obecności leków obkurczających naczynia, miejsca podania, dystrybucji tkankowej i metabolizmu. Toksyczność lidokainy przebiega dwufazowo: początkowa faza pobudzenia OUN objawia się zaburzeniami czucia (np. warg i języka), metalicznym smakiem, niespójnością mowy, zawrotami głowy, szumami usznymi, zaburzeniami widzenia, drżeniami mięśni i drgawkami. Faza depresji OUN to śpiączka, depresja oddychania i krążenia, zagrażające życiu. Objawy sercowo-naczyniowe obejmują tachykardię, wzrost ciśnienia tętniczego i oporu naczyniowego, a w zaawansowanych przypadkach bradykardię i asystolię. Występuje także rozszerzenie oskrzeli jako objaw toksyczności systemowej.
asystolia, automatyzm serca, bradykardia, ciśnienie tętnicze, depresja krążenia, depresja oddychania, depresja OUN, dializa, diazepam, drgawka, drżenie mięśni, dystrybucja tkankowa, efedryna, intubacja, katecholamina, kwasica metaboliczna, lek obkurczający naczynia krwionośne, lek przeciwdrgawkowy, lidokaina chlorowodorek, metaliczny smak, midazolam, neurotoksyczność, niespójność mowy, opór naczyniowy, pobudzenie OUN, pobudzenie ruchowe, propofol, przedawkowanie bezwzględne, przedawkowanie względne, rozszerzenie oskrzeli, śpiączka, stężenie lidokainy, szum uszny, tachykardia, tiopental, toksyczność lidokainy, wentylacja zastępcza, zaburzenie czucia, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie widzenia
Leksykon leków
Przedawkowanie – Plofed 1% 10 mg/ml

Przedawkowanie propofolu, substancji czynnej leku Plofed 1% (10 mg/ml, emulsja do wstrzykiwań), stanowi poważne zagrożenie dla układu krążenia i oddechowego. Objawy przedawkowania mają charakter dwufazowy, z dominującą depresją oddechową i krążeniową. Depresja oddechowa może prowadzić do zatrzymania oddechu i niedotlenienia tkanek, natomiast depresja krążeniowa objawia się spadkiem ciśnienia tętniczego, zmniejszeniem rzutu serca oraz zaburzeniami hemodynamicznymi. Każda fiolka preparatu zawiera 200 mg propofolu oraz 100 mg/ml oleju sojowego, co może mieć znaczenie kliniczne w kontekście toksyczności.
ciężki przypadek, depresja krążeniowa, depresja oddechowa, intensywna terapia, intubacja dotchawicza, lek wazoaktywny, monitorowanie hemodynamiczne, niedotlenienie tkanek, oddech kontrolowany, płyn zwiększający objętość osocza, pozycja Trendelenburga, propofol, sinica, spadek ciśnienia tętniczego, wstrząs, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenie perfuzji narządów, zatrzymanie oddechu, zmniejszenie rzutu serca, znieczulenie ogólne