Przedawkowanie
Lignocainum hydrochloricum 1% 10 mg/ml

Przedawkowanie Lignocainum Hydrochloricum WZF 1% (10 mg/ml) następuje, gdy stężenie lidokainy w surowicy przekracza próg toksyczności, a jego nasilenie zależy od dawki, obecności leków obkurczających naczynia, miejsca podania, dystrybucji tkankowej i metabolizmu. Toksyczność lidokainy przebiega dwufazowo: początkowa faza pobudzenia OUN objawia się zaburzeniami czucia (np. warg i języka), metalicznym smakiem, niespójnością mowy, zawrotami głowy, szumami usznymi, zaburzeniami widzenia, drżeniami mięśni i drgawkami. Faza depresji OUN to śpiączka, depresja oddychania i krążenia, zagrażające życiu. Objawy sercowo-naczyniowe obejmują tachykardię, wzrost ciśnienia tętniczego i oporu naczyniowego, a w zaawansowanych przypadkach bradykardię i asystolię. Występuje także rozszerzenie oskrzeli jako objaw toksyczności systemowej.

Przedawkowanie lidokainy chlorowodorku

Przedawkowanie leku Lignocainum Hydrochloricum WZF 1% (10 mg/ml) występuje, gdy stężenie lidokainy w surowicy krwi przekracza poziom toksyczny. Nasilenie objawów toksycznych zależy od podanej dawki, obecności leków obkurczających naczynia krwionośne, miejsca wstrzyknięcia, dystrybucji tkankowej, metabolizmu oraz ogólnego stanu klinicznego pacjenta.1

Rodzaje przedawkowania

Przedawkowanie lidokainy może wystąpić w dwóch mechanizmach:2

  • Przedawkowanie względne – występuje, gdy lek zostaje podany bezpośrednio do naczynia krwionośnego lub w okolicę bogato unaczynioną, co powoduje nagły wzrost stężenia lidokainy w krwioobiegu
  • Przedawkowanie bezwzględne – pojawia się, gdy zostaje przekroczona dawka dopuszczalna leku

Objawy przedawkowania lidokainy

Toksyczne działanie lidokainy chlorowodorku manifestuje się dwufazowo, początkowo fazą pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego, a następnie fazą depresji OUN. Ważne jest rozpoznanie wczesnych objawów, gdyż umożliwia to szybkie wdrożenie odpowiedniego postępowania.3

Faza toksyczności Objawy Charakterystyka
Faza pobudzenia OUN
(objawy wczesne)
Zaburzenia czucia w obrębie warg i języka Pierwsze objawy toksyczności, sygnał ostrzegawczy
Metaliczny smak w ustach Wczesny objaw przedawkowania
Niespójność mowy Postępujący objaw neurotoksyczności
Zawroty głowy Związane z działaniem na ośrodkowy układ nerwowy
Szumy uszne Częsty objaw przedawkowania leków miejscowo znieczulających
Zaburzenia widzenia Nieostre widzenie, mroczki, podwójne widzenie
Pobudzenie ruchowe, dreszcze Nasilające się objawy pobudzenia OUN
Drżenia mięśni, drgawki Poważne objawy toksyczności, wymagające natychmiastowej interwencji
Faza depresji OUN
(objawy późne)
Śpiączka Następstwo zaawansowanej toksyczności lidokainy
Depresja oddychania Zagrażające życiu zmniejszenie częstości i głębokości oddechów
Depresja krążenia Zaburzenia funkcji układu sercowo-naczyniowego
Objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego Tachykardia Przyspieszenie akcji serca w początkowej fazie
Wzrost ciśnienia tętniczego Początkowa reakcja organizmu na toksyczne działanie
Wzrost oporu naczyniowego Towarzyszący wzrostowi ciśnienia tętniczego
Osłabienie automatyzmu serca Może prowadzić do zaburzeń przewodzenia
Bradykardia W zaawansowanej toksyczności
Asystolia Zatrzymanie czynności elektrycznej serca, stan zagrożenia życia
Układ oddechowy Rozszerzenie oskrzeli Objaw towarzyszący toksyczności systemowej

Postępowanie w przedawkowaniu

Wystąpienie objawów toksycznych lidokainy wymaga natychmiastowego wdrożenia odpowiednich procedur terapeutycznych, których intensywność zależy od nasilenia objawów.4

  1. Postępowanie przy objawach o niewielkim nasileniu:
    • Natychmiastowe przerwanie podawania leku
    • Uspokojenie pacjenta
    • Podanie tlenu do oddychania
    • Sprawdzenie dostępu do żyły
    • Stała obserwacja stanu klinicznego pacjenta
  2. Postępowanie przy silniejszej reakcji toksycznej (ograniczenie świadomości, drżenia mięśni):
    • Wentylacja zastępcza płuc (gdy konieczna)
    • Dożylne podanie leków podwyższających ciśnienie tętnicze (efedryna, katecholaminy)
    • Zastosowanie leków przeciwdrgawkowych (midazolam lub diazepam)
  3. Postępowanie przy utracie świadomości z drgawkami kloniczno-tonicznymi:
    • Natychmiastowa intubacja pacjenta
    • Wdrożenie wentylacji zastępczej płuc ze 100% tlenem
    • Dożylne podanie leków przeciwdrgawkowych (diazepam, propofol, tiopental)
    • Korekcja kwasicy metabolicznej
    • Kompleksowe leczenie objawowe zgodnie z zasadami intensywnej terapii

Należy zaznaczyć, że dializa w przypadkach ostrego przedawkowania lidokainy nie jest skuteczna i nie powinna być traktowana jako metoda eliminacji leku z organizmu.5

Zapobieganie przedawkowaniu

Kluczową rolę w zapobieganiu przedawkowaniu lidokainy odgrywa prawidłowe dawkowanie leku, uwzględniające indywidualne cechy pacjenta, a także ostrożne podawanie z unikaniem wstrzyknięć donaczyniowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na podawanie leku w okolicach bogato unaczynionych oraz monitorowanie stanu pacjenta podczas i po podaniu lidokainy.6

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl