leczenie bólu w okresie okołooperacyjnym
Wskazanie

Leczenie bólu w okresie okołooperacyjnym obejmuje kompleksowe postępowanie mające na celu zminimalizowanie dolegliwości bólowych u pacjentów przed, w trakcie i po zabiegu operacyjnym. Efektywna kontrola bólu jest kluczowym elementem opieki nad pacjentem chirurgicznym, wpływającym na szybkość rekonwalescencji, ograniczenie powikłań pooperacyjnych oraz ogólny komfort pacjenta.

W okresie przedoperacyjnym stosuje się preemptywną analgezję, która polega na podaniu leków przeciwbólowych jeszcze przed wystąpieniem bodźca bólowego. W tym celu wykorzystuje się najczęściej paracetamol (Panadol, Apap), niesteroidowe leki przeciwzapalne (Ketonal, Ibuprom, Nurofen) oraz w wybranych przypadkach gabapentynę (Neurontin) czy pregabalinę (Lyrica).

Podczas operacji kontrola bólu odbywa się głównie poprzez znieczulenie ogólne z użyciem anestetyków (Propofol, Sevofluran) lub znieczulenie regionalne (blokady nerwów z wykorzystaniem leków takich jak Lignocaina, Bupivacaina czy Ropivacaina). W przypadku zabiegów planowych coraz częściej stosuje się również techniki znieczulenia przewodowego jak znieczulenie zewnątrzoponowe czy podpajęczynówkowe.

W okresie pooperacyjnym stosuje się multimodalne podejście do leczenia bólu, łącząc leki o różnych mechanizmach działania. Podstawowymi preparatami są paracetamol (Paracetamol Polfa, Pedicetamol), NLPZ (Ketoprofen, Dexak, Diclac), opioidy (Morfina, Oxycontin, Tramal) oraz koanalgetyki. W cięższych przypadkach wykorzystuje się systemy PCA (analgezja kontrolowana przez pacjenta) z użyciem pomp infuzyjnych zawierających najczęściej morfinę lub fentanyl.

Największe trudności w leczeniu bólu okołooperacyjnego wiążą się z indywidualną zmiennością w odczuwaniu bólu przez pacjentów oraz różną odpowiedzią na leki przeciwbólowe. Wyzwaniem jest również balansowanie między skuteczną analgezją a minimalizacją działań niepożądanych, szczególnie w przypadku opioidów, które mogą powodować depresję oddechową, nudności, wymioty czy zaparcia. Problemem bywa także niedoszacowanie natężenia bólu oraz strach przed uzależnieniem od silnych leków przeciwbólowych, co może prowadzić do niewystarczającego leczenia. Istotną trudnością jest również odpowiednie dostosowanie terapii przeciwbólowej u pacjentów z przewlekłymi zespołami bólowymi, tolerancją na opioidy lub współistniejącymi schorzeniami wpływającymi na metabolizm leków.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl