Właściwości farmakokinetyczne
Lignocainum hydrochloricum 1% 10 mg/ml

Właściwości farmakokinetyczne lidokainy chlorowodorku

Lignocainum hydrochloricum WZF 1% (10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) zawiera substancję czynną lidokainę chlorowodorek jednowodny w ilości 10 mg w każdym ml roztworu. Preparat występuje w ampułkach 2 ml (20 mg lidokainy) oraz fiolkach 20 ml (200 mg lidokainy). Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę farmakokinetyczną tego leku anestezjologicznego.¹

Wchłanianie lidokainy

Lidokaina po podaniu miejscowym wchłania się całkowicie z miejsca podania w tkankach. Szybkość narastania jej stężenia we krwi uzależniona jest od wielu czynników, wśród których szczególnie istotne jest miejsce podania leku. Najwyższe stężenia lidokainy w osoczu (z wyłączeniem podania dożylnego) obserwuje się podczas blokady nerwów międzyżebrowych. Nieco niższe stężenia występują podczas znieczulenia zewnątrzoponowego, natomiast najniższe stężenia osiągane są podczas znieczulenia nasiękowego.²

Modyfikacja szybkości wchłaniania

Warto zauważyć, że dodanie noradrenaliny do roztworu lidokainy ogranicza szybkość jej wchłaniania z tkanek do krwiobiegu. Dzięki temu wydłuża się czas działania lidokainy oraz zmniejsza jej stężenie w surowicy krwi. Ta właściwość pozwala na zastosowanie większej dawki leku.³

Dystrybucja lidokainy w organizmie

Wiązanie z białkami osocza

Stopień wiązania lidokainy z białkami osocza jest zależny od jej stężenia. Przy stężeniach w zakresie od 1 μg/ml do 4 μg/ml z białkami wiąże się od 40% do 80% lidokainy. Ta zależność ma istotne znaczenie w kontekście efektu terapeutycznego i potencjalnych działań niepożądanych.⁴

Przenikanie przez bariery biologiczne

Lidokaina charakteryzuje się zdolnością do przenikania przez istotne bariery biologiczne. Lek przenika przez barierę krew-mózg, co ma związek z jego działaniem ośrodkowym. Ponadto lidokaina przenika przez łożysko, docierając do krążenia płodu, co należy uwzględniać przy stosowaniu leku u kobiet w ciąży.⁵

Metabolizm lidokainy

Lidokaina podlega bardzo szybkiemu metabolizmowi w wątrobie, gdzie tworzy kilka pochodnych N-dealkilowanych. Powstałe metabolity wykazują słabszą aktywność farmakologiczną w porównaniu do związku macierzystego.⁶

Wpływ zaburzeń czynności wątroby na metabolizm

U pacjentów z upośledzoną czynnością wątroby kinetyka lidokainy ulega zmianie. W takich przypadkach okres półtrwania leku może być wydłużony nawet dwukrotnie, co może prowadzić do kumulacji leku w organizmie i zwiększenia ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.⁷

Eliminacja lidokainy

Lidokaina jest wydalana głównie przez nerki, przede wszystkim w postaci metabolitów. Jedynie około 10% lidokainy jest wydalane w postaci niezmienionej. Po wstrzyknięciu dożylnym okres półtrwania lidokainy w surowicy wynosi 1,6 godziny.⁸

Wpływ niewydolności nerek na eliminację

Upośledzenie czynności nerek nie ma bezpośredniego wpływu na farmakokinetykę samej lidokainy. Jednakże w przypadkach niewydolności nerek obserwuje się podwyższone stężenie metabolitów leku we krwi, co może mieć znaczenie kliniczne.⁹

Stężenia terapeutyczne i toksyczne

Skuteczne działanie przeciwbólowe lidokainy podawanej dożylnie w okresie okołooperacyjnym uzyskiwane jest po osiągnięciu stężenia w surowicy wynoszącego 1,1-4,2 μg/ml. Jest to przedział stężeń, w którym obserwuje się optymalny efekt terapeutyczny.¹⁰

Toksyczność lidokainy

Toksyczne działanie lidokainy na ośrodkowy układ nerwowy w postaci drgawek występuje po przekroczeniu stężenia 6 μg/ml w surowicy krwi. Objawy zatrucia mogą być nasilone w przypadku współistnienia kwasicy oraz równoczesnego stosowania leków pobudzających aktywność ośrodkowego układu nerwowego.¹¹

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

Powyższa tabela przedstawia kluczowe parametry farmakokinetyczne lidokainy oraz ich znaczenie kliniczne.¹²