propofol

Propofol (2,6-diizopropilfenol) to dożylny lek anestetyczny o działaniu hipnotycznym, stosowany powszechnie do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego oraz do sedacji podczas zabiegów diagnostycznych i terapeutycznych. Charakteryzuje się szybkim początkiem działania (30-60 sekund) oraz krótkim czasem działania, co wynika z jego właściwości farmakokinetycznych i szybkiej redystrybucji w organizmie.

Mechanizm działania propofolu polega głównie na nasileniu hamującego działania kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) poprzez aktywację receptorów GABA-A w ośrodkowym układzie nerwowym. Lek ten zmniejsza metabolizm mózgowy, przepływ krwi mózgowej oraz ciśnienie śródczaszkowe, co czyni go przydatnym w neuroanestezji.

Do najczęstszych działań niepożądanych propofolu należą: hipotonia, depresja oddechowa oraz ból w miejscu podania. Rzadziej występującym, ale poważnym powikłaniem jest zespół infuzji propofolu (PRIS), charakteryzujący się kwasicą metaboliczną, rabdomiolizą, hiperkaliemią i niewydolnością serca. Propofol może również wywoływać reakcje alergiczne, szczególnie u osób uczulonych na soję lub orzechy ziemne, gdyż jest emulgowany w roztworze zawierającym olej sojowy.

Ze względu na brak działania przeciwbólowego, propofol jest zazwyczaj stosowany w skojarzeniu z lekami przeciwbólowymi (opioidami) podczas znieczulenia ogólnego. Lek powinien być podawany wyłącznie przez doświadczony personel medyczny w warunkach zapewniających możliwość natychmiastowej interwencji w przypadku wystąpienia powikłań oddechowych lub krążeniowych.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl