Właściwości farmakokinetyczne propofolu

Propofol, substancja czynna zawarta w produkcie Propofol 1% MCT/LCT Fresenius (10 mg/ml), wykazuje charakterystyczne właściwości farmakokinetyczne, które determinują jego zastosowanie kliniczne. W emulsji do wstrzykiwań/do infuzji propofol występuje w stężeniu 10 mg/ml w białej emulsji typu olej w wodzie, co wpływa na jego dystrybucję w organizmie.¹

Wiązanie z białkami i model farmakokinetyczny

Propofol w wysokim stopniu wiąże się z białkami osocza – około 98% podanej dawki występuje w postaci związanej. Farmakokinetyka propofolu po podaniu dożylnym może być opisana za pomocą modelu trójkompartmentowego, co odzwierciedla złożony proces dystrybucji leku w organizmie.²

Dystrybucja, metabolizm i eliminacja

Po podaniu dożylnym propofol ulega szybkiej dystrybucji do wielu tkanek organizmu. Charakteryzuje się wysokim klirensem całkowitym, który wynosi od 1,5 do 2 litrów na minutę. Eliminacja propofolu zachodzi głównie na drodze procesów metabolicznych, które odbywają się przede wszystkim w wątrobie i są zależne od przepływu krwi przez ten narząd. W procesie metabolizmu powstają nieaktywne połączenia propofolu i chinolu, które następnie są wydalane z moczem.³

Różnice wieku w farmakokinetyce propofolu

Klirens u noworodków, niemowląt i dzieci

Badania farmakokinetyczne wykazały istotne różnice w klirensie propofolu w zależności od wieku pacjenta. Po podaniu pojedynczej dawki dożylnej 3 mg/kg masy ciała zaobserwowano, że klirens propofolu wzrasta wraz z wiekiem pacjenta. Szczególnie wyraźne różnice widoczne są pomiędzy noworodkami a starszymi dziećmi.⁴

U noworodków poniżej 1 miesiąca życia mediana klirensu jest znacząco niższa i wynosi około 20 ml/kg masy ciała/minutę. Co istotne, w tej grupie wiekowej występuje również znaczna zmienność międzyosobnicza – klirens waha się w szerokim zakresie od 3,7 do 78 ml/kg masy ciała/minutę. Ta duża zmienność stanowi istotne ograniczenie przy ustalaniu dawkowania propofolu u noworodków.⁵

Wartości klirensu w różnych grupach wiekowych

U starszych dzieci mediana klirensu propofolu po podaniu pojedynczego bolusa w dawce 3 mg/kg masy ciała jest znacznie wyższa niż u noworodków i dorosłych. Wartości mediany klirensu wynoszą: 37,5 ml/min/kg mc. u dzieci w wieku od 4 do 24 miesięcy, 38,7 ml/min/kg mc. u dzieci w wieku od 11 do 43 miesięcy, 48 ml/min/kg mc. u dzieci w wieku od 1 do 3 lat oraz 28,2 ml/min/kg mc. u dzieci w wieku od 4 do 7 lat. Dla porównania, u dorosłych mediana klirensu propofolu wynosi 23,6 ml/min/kg mc.⁶

Ograniczenia stosowania u dzieci

Ze względu na ograniczoną liczbę danych dotyczących farmakokinetyki propofolu u dzieci, nie zaleca się podawania produktu leczniczego Propofol 1% MCT/LCT Fresenius za pomocą systemu TCI (Target Controlled Infusion) u dzieci poniżej 2 lat życia. System ten wymaga dokładnego przewidywania stężeń leku we krwi, co jest utrudnione przy dużej zmienności parametrów farmakokinetycznych w tej grupie wiekowej.⁷