Działania niepożądane
Propofol 1% MCT/LCT Fresenius 10 mg/ml

Propofol 1% MCT/LCT Fresenius (10 mg/ml) jest szeroko stosowanym anestetykiem do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego oraz sedacji. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są niedociśnienie tętnicze, bradykardia, tachykardia oraz przemijający bezdech, które wynikają z farmakologicznego mechanizmu działania leku. Rzadziej występują objawy neurologiczne, takie jak ból głowy, ruchy padaczkopodobne, drgawki czy opistotonus, a także reakcje alergiczne, w tym anafilaksja (<1/10 000), która wymaga natychmiastowej interwencji. Długotrwała infuzja może prowadzić do kwasicy metabolicznej, hiperkaliemii, hiperlipidemii oraz zespołu infuzji propofolu, objawiającego się rabdomiolizą, hepatomegalią i niewydolnością nerek. Depresja oddechowa, zależna od dawki, stanowi poważne ryzyko, wymagające stałego monitorowania i gotowości do wspomagania wentylacji.

Pobierz ChPL PDF Propofol 1% MCT/LCT Fresenius – Emulsja do wstrzykiwań / do infuzji – 10 mg/ml
  1. Działania niepożądane leku Propofol 1% MCT/LCT Fresenius
    1. Czynniki wpływające na występowanie działań niepożądanych
    2. Najczęstsze działania niepożądane
  2. Szczegółowa lista działań niepożądanych propofolu
  3. Szczególnie niebezpieczne działania niepożądane
    1. Reakcje anafilaktyczne
    2. Zespół infuzji propofolu
    3. Depresja oddechowa
    4. Zaburzenia hemodynamiczne
  4. Zgłaszanie działań niepożądanych
    1. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. sedacja pacjentów wentylowanych mechanicznie na oddziałach intensywnej opieki medycznej
  2. sedacja podczas zabiegów chirurgicznych
  3. sedacja podczas zabiegów diagnostycznych
  4. znieczulenie ogólne
Substancja czynna
  1. propofol
Kategoria leku
  1. leki sedacyjne
  2. leki znieczulenia ogólnego

Działania niepożądane leku Propofol 1% MCT/LCT Fresenius

Propofol 1% MCT/LCT Fresenius (10 mg/ml, emulsja do wstrzykiwań/do infuzji) jest lekiem powszechnie stosowanym do wprowadzenia i podtrzymania znieczulenia ogólnego oraz do sedacji. Mimo że znieczulenie i sedacja z zastosowaniem propofolu zazwyczaj przebiegają łagodnie, z niewielkimi objawami pobudzenia, lek ten, jak każdy produkt leczniczy, może powodować działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości występowania.1

Czynniki wpływające na występowanie działań niepożądanych

Należy podkreślić, że rodzaj, nasilenie i częstość działań niepożądanych obserwowanych po podaniu propofolu mogą być bezpośrednio związane z indywidualnym stanem pacjenta oraz zastosowanymi procedurami operacyjnymi lub terapeutycznymi. Oznacza to, że ten sam lek może wywoływać różne reakcje u różnych pacjentów, w zależności od ich stanu klinicznego i okoliczności podania.2

Najczęstsze działania niepożądane

Wśród najczęściej obserwowanych działań niepożądanych propofolu znajdują się przewidywane farmakologicznie efekty charakterystyczne dla leków znieczulających i uspokajających. Na pierwszy plan wysuwa się niedociśnienie tętnicze, które jest bezpośrednim następstwem mechanizmu działania leku.3

Szczegółowa lista działań niepożądanych propofolu

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych propofolu, uporządkowanych według klasyfikacji układów i narządów, z uwzględnieniem częstości występowania oraz szczegółowym opisem każdego z nich.

Klasyfikacja układów i narządów Częstość występowania Działania niepożądane Opis
Zaburzenia układu immunologicznego Bardzo rzadko (<1/10 000) Anafilaksja Reakcja anafilaktyczna może manifestować się jako obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, rumień i niedociśnienie tętnicze. Wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Częstość nieznana Kwasica metaboliczna, hiperkaliemia, hiperlipidemia Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej oraz elektrolity mogą wystąpić szczególnie przy długotrwałej infuzji. Hiperlipidemia związana jest z emulsyjną postacią leku.
Zaburzenia psychiczne Częstość nieznana Euforia, fantazje seksualne, nadużywanie substancji i uzależnienie Opisywano przypadki euforii, fantazji seksualnych po podaniu propofolu. Lek ma potencjał uzależniający i może być przedmiotem nadużyć.
Zaburzenia układu nerwowego Często (≥1/100 do <1/10) Ból głowy Występuje głównie w fazie wybudzania ze znieczulenia, zwykle ma charakter przejściowy.
Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Ruchy padaczkopodobne, drgawki, opistotonus Mogą wystąpić podczas wprowadzenia, podtrzymywania i wybudzania ze znieczulenia. Opistotonus to łukowate wygięcie ciała z głową odchyloną ku tyłowi.
Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Zawroty głowy, drżenie, uczucie zimna Objawy te obserwuje się głównie podczas wybudzania ze znieczulenia.
Bardzo rzadko (<1/10 000) / Częstość nieznana Pooperacyjna utrata przytomności, ruchy mimowolne Utrata przytomności w okresie pooperacyjnym może być związana z głębokim działaniem propofolu. Ruchy mimowolne mogą wystąpić na różnych etapach znieczulenia.
Zaburzenia serca Często (≥1/100 do <1/10) Bradykardia i tachykardia Zaburzenia rytmu serca (zwolnienie lub przyspieszenie) występują głównie podczas wprowadzenia do znieczulenia. Mogą wymagać interwencji farmakologicznej.
Bardzo rzadko (<1/10 000) Obrzęk płuc Powikłanie potencjalnie zagrażające życiu, wymagające natychmiastowego leczenia.
Częstość nieznana Arytmia, niewydolność serca Różne formy zaburzeń rytmu serca i zaburzenia kurczliwości mięśnia sercowego, mogące prowadzić do niewydolności krążenia.
Zaburzenia naczyniowe Często (≥1/100 do <1/10) Niedociśnienie tętnicze Bardzo częsty efekt farmakologiczny propofolu, związany z rozszerzeniem naczyń obwodowych i zmniejszeniem oporu obwodowego.
Niezbyt często Zakrzepica i zapalenie żył Najczęściej w miejscu wkłucia dożylnego. Może prowadzić do powikłań zakrzepowo-zatorowych.
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Często (≥1/100 do <1/10) Przemijający bezdech, kaszel, czkawka Występują podczas wprowadzenia do znieczulenia. Bezdech zwykle trwa kilkadziesiąt sekund, ale może wymagać wspomaganej wentylacji.
Częstość nieznana Depresja oddechowa Zależna od dawki, może prowadzić do zatrzymania oddechu. Wymaga stałego monitorowania parametrów oddechowych i gotowości do wspomagania wentylacji.
Zaburzenia żołądka i jelit Często (≥1/100 do <1/10) Nudności lub wymioty Występują głównie podczas wybudzania ze znieczulenia. Częstość mniejsza niż przy stosowaniu leków wziewnych.
Bardzo rzadko (<1/10 000) Zapalenie trzustki Poważne powikłanie, które może wystąpić po podaniu propofolu, szczególnie u pacjentów z hiperlipidemią.
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Częstość nieznana Hepatomegalia Powiększenie wątroby, potencjalnie związane z zaburzeniami metabolizmu tłuszczów, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu propofolu.
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Częstość nieznana Rabdomioliza Rozpad mięśni prążkowanych z uwolnieniem mioglobiny, może prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Wymaga natychmiastowej interwencji.
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Bardzo rzadko (<1/10 000) Odbarwienie moczu Może wystąpić po przedłużonym podawaniu propofolu, związane z metabolitami leku.
Częstość nieznana Niewydolność nerek Może być wtórna do rabdomiolizy lub reakcji anafilaktycznej z niedociśnieniem.
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Częstość nieznana Priapizm Przedłużająca się, bolesna erekcja prącia, niezwiązana ze stymulacją seksualną. Wymaga interwencji urologicznej.
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Bardzo często (≥1/10) Ból w miejscu podania Występuje podczas wprowadzania do znieczulenia, zwłaszcza przy podaniu do małych żył. Można zmniejszyć przez dodanie lidokainy lub wybór większego naczynia.
Bardzo rzadko (<1/10 000) Martwica tkanek Może wystąpić po przypadkowym podaniu leku poza naczynie krwionośne. Wymaga szybkiej interwencji i konsultacji chirurgicznej.
Częstość nieznana Ból, obrzęk po podaniu pozanaczyniowym Występuje przy przypadkowym podaniu poza naczynie krwionośne. Wymaga ścisłej obserwacji i leczenia miejscowego.
Badania diagnostyczne Częstość nieznana Zapis EKG odpowiadający zespołowi Brugadów Charakterystyczne zmiany w obrazie elektrokardiograficznym, mogące zwiększać ryzyko groźnych arytmii komorowych.
Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach Bardzo rzadko (<1/10 000) Gorączka w okresie pooperacyjnym Podwyższona temperatura ciała w okresie po zabiegu, wymagająca różnicowania z infekcją, złośliwym zespołem neuroleptycznym czy hipertermią złośliwą.

Szczególnie niebezpieczne działania niepożądane

Wśród działań niepożądanych propofolu można wyróżnić kilka, które stanowią szczególne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta:

Reakcje anafilaktyczne

Chociaż występują bardzo rzadko (<1/10 000 pacjentów), reakcje anafilaktyczne na propofol stanowią bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta. Mogą manifestować się jako obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, rumień oraz niedociśnienie tętnicze. W przypadku wystąpienia objawów anafilaksji konieczne jest natychmiastowe przerwanie podawania leku i wdrożenie odpowiedniego postępowania, zgodnie ze standardami leczenia wstrząsu anafilaktycznego.4

Zespół infuzji propofolu

Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem, związanym z metabolicznymi działaniami niepożądanymi propofolu, jest tzw. zespół infuzji propofolu. Obejmuje on objawy takie jak kwasica metaboliczna, hiperkaliemia, hiperlipidemia, rabdomioliza, hepatomegalia i niewydolność nerek. Zespół ten występuje przede wszystkim przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek propofolu, szczególnie u pacjentów krytycznie chorych. Istotne jest wczesne rozpoznanie objawów i natychmiastowe przerwanie podawania leku w przypadku podejrzenia tego powikłania.5

Depresja oddechowa

Depresja oddechowa jest poważnym działaniem niepożądanym propofolu, które może prowadzić do bezdechu i zatrzymania oddechu. Ryzyko jej wystąpienia wzrasta wraz z dawką leku. Pacjenci poddani znieczuleniu lub sedacji propofolem wymagają stałego monitorowania parametrów oddechowych oraz zapewnienia możliwości szybkiej interwencji w przypadku wystąpienia niewydolności oddechowej.6

Zaburzenia hemodynamiczne

Do często występujących działań niepożądanych propofolu należą zaburzenia hemodynamiczne, obejmujące niedociśnienie tętnicze, bradykardię lub tachykardię. W rzadkich przypadkach mogą one prowadzić do arytmii i niewydolności serca. Pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego są szczególnie narażeni na wystąpienie tych powikłań.7

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu leku do obrotu istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwaną ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane związane z podaniem propofolu.8

Działania niepożądane można zgłaszać za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl) lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.9

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl