Właściwości farmakokinetyczne
Propofol Baxter 20 mg/ml
Propofol Baxter (20 mg/ml) wykazuje wysokie powinowactwo do białek osocza (~98%), co wpływa na jego farmakokinetykę i dystrybucję w organizmie. Po podaniu dożylnym lek przechodzi przez trzy fazy dystrybucji: fazę α z okresem półtrwania 1,8-4,1 min, fazę β z okresem półtrwania 34-64 min oraz fazę γ z okresem półtrwania 184-382 min. Objętość dystrybucji jest znaczna, z początkową wartością 22-76 l oraz całkowitą 387-1587 l, co wskazuje na szeroką dystrybucję w tkankach. Klirens całkowity propofolu wynosi 1,5-2 l/min, jednak wykazuje istotne różnice zależne od wieku pacjenta, szczególnie w populacji pediatrycznej, gdzie mediana klirensu waha się od 20 ml/kg/min u noworodków do 48 ml/kg/min u dzieci w wieku 1-3 lat. Zmienność klirensu u noworodków jest znaczna (3,7-78 ml/kg/min), co utrudnia precyzyjne dawkowanie w tej grupie.
Właściwości farmakokinetyczne propofolu
Propofol Baxter (20 mg/ml, emulsja do wstrzykiwań/do infuzji) wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które determinują jego działanie w organizmie. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę tych właściwości z uwzględnieniem procesów dystrybucji, metabolizmu i eliminacji leku.1
Wiązanie z białkami osocza
Propofol charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, które wynosi około 98%. Ten wysoki stopień wiązania wpływa na biodostępność wolnej frakcji leku i determinuje jego dystrybucję w tkankach.2
Dystrybucja propofolu
Po podaniu dożylnym dystrybucja propofolu przebiega w kilku fazach:3
- Faza α (początkowa) – charakteryzuje się szybkim spadkiem stężenia we krwi, wynikającym z szybkiej dystrybucji propofolu w organizmie. Okres półtrwania tej fazy jest krótki i wynosi 1,8-4,1 minuty.4
- Faza β (eliminacji) – w tej fazie obserwuje się wolniejsze zmniejszanie stężenia propofolu we krwi. Okres półtrwania wynosi 34-64 minuty.5
- Faza γ (głęboki kompartment) – jest zauważalna przy dłuższej obserwacji i charakteryzuje się najdłuższym okresem półtrwania wynoszącym 184-382 minuty.6
Objętość dystrybucji propofolu jest zróżnicowana:7
- Początkowa objętość dystrybucji (V) wynosi 22-76 l
- Całkowita objętość dystrybucji (Vdβ) wynosi 387-1587 l
Te wartości wskazują na rozległą dystrybucję propofolu w tkankach całego organizmu.8
Klirens propofolu
Propofol charakteryzuje się szybkim usuwaniem z organizmu. Klirens całkowity wynosi 1,5-2 l/min.9
Różnice w klirensie w zależności od wieku pacjenta
Klirens propofolu wykazuje istotne różnice w zależności od wieku pacjenta, co ma szczególne znaczenie w pediatrii. Po podaniu pojedynczej dawki dożylnej 3 mg propofolu/kg mc. obserwowano następujące wartości klirensu:10
| Grupa wiekowa | Mediana klirensu (ml/kg mc./min) | Liczba pacjentów (n) |
|---|---|---|
| Noworodki (do 1. miesiąca życia) | 20,0 | 25 |
| Dzieci w wieku 4-24. miesiące życia | 37,5 | 8 |
| Dzieci w wieku 11-43. miesiące życia | 38,7 | 6 |
| Dzieci w wieku 1-3. lat | 48,0 | 12 |
| Dzieci w wieku 4-7. lat | 28,2 | 10 |
| Dorośli | 23,6 | 6 |
U noworodków obserwuje się znaczną zmienność osobniczą w klirensie propofolu (zakres 3,7-78 ml/kg mc./min). Ze względu na tę dużą zmienność nie można podać jednoznacznych zaleceń dotyczących dawkowania propofolu dla tej grupy wiekowej.11
Metabolizm propofolu
Propofol jest metabolizowany głównie w wątrobie, gdzie zachodzą procesy metaboliczne zależne od przepływu krwi. W wyniku tych procesów powstają nieaktywne koniugaty propofolu i odpowiadającego mu hydrochinonu.12
Głównymi metabolitami propofolu są:13
- Glukuronidy propofolu – stanowią około 40% podanej dawki
- Koniugaty glukuronidowe i siarczanowe 2,6-diizopropylo-1,4-chinolu
Wszystkie metabolity propofolu są nieaktywne farmakologicznie.14
Eliminacja propofolu
Eliminacja propofolu i jego metabolitów zachodzi głównie przez nerki. Około 88% zastosowanej dawki jest wydalane z moczem w postaci metabolitów. Niewielka ilość, około 0,3% podanej dawki, jest wydalana w postaci niezmienionej ze stolcem.15
Biodostępność propofolu
Biodostępność propofolu po podaniu dożylnym wynosi 100%, co jest charakterystyczne dla leków podawanych tą drogą.16
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania