Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Propofol Baxter 20 mg/ml

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa propofolu obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, mutagenności, wpływu na reprodukcję oraz neurotoksyczności rozwojowej. LD50 po podaniu dożylnym wynosiła 53 mg/kg u myszy oraz 42 mg/kg u szczurów, co określa próg toksyczności ostrej. W badaniach przewlekłych, przy dawkach 10-30 mg/kg podawanych dożylnie przez okres do 1 miesiąca, nie zaobserwowano klinicznie istotnych objawów toksyczności ani zmian patologicznych. Testy mutagenności in vitro (m.in. test Amesa na Salmonella typhimurium) i in vivo na myszach oraz chomikach chińskich wykazały brak działania mutagennego. Badania reprodukcyjne wskazały, że propofol przenika przez łożysko i do mleka, jednak nie wykazano działania teratogennego u szczurów i królików, choć brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących stosowania u kobiet w ciąży i laktacji.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Ocena bezpieczeństwa propofolu w warunkach przedklinicznych obejmowała szereg badań dotyczących toksyczności ostrej i przewlekłej, potencjalnego działania mutagennego, wpływu na reprodukcję oraz rozwój układu nerwowego. Dane te są niezbędne dla pełnej charakterystyki profilu bezpieczeństwa leku Propofol Baxter stosowanego w praktyce klinicznej.1

Toksyczność ostra

Badania toksyczności ostrej propofolu wykazały, że dożylna wartość LD50 (dawka śmiertelna dla 50% badanej populacji) wynosi 53 mg propofolu/kg masy ciała u myszy oraz 42 mg propofolu/kg masy ciała u szczurów. Wartości te określają próg toksyczności ostrej w warunkach eksperymentalnych po podaniu dożylnym.2

Toksyczność przewlekła

W ramach oceny bezpieczeństwa długoterminowego stosowania propofolu przeprowadzono badania przewlekłej toksyczności na modelach zwierzęcych, obejmujących szczury i psy. Protokół badawczy zakładał podawanie propofolu w dawkach 10-30 mg/kg masy ciała codziennie lub 2-3 razy w tygodniu przez okres do jednego miesiąca w postaci wlewu dożylnego. Co istotne, w trakcie tych badań nie zaobserwowano żadnych klinicznie istotnych objawów toksyczności ani zmian patologicznych w badanych tkankach i narządach, co sugeruje dobry profil bezpieczeństwa przy długotrwałej ekspozycji na lek w dawkach terapeutycznych.3

Potencjał mutagenny

Ocena potencjału mutagennego propofolu została przeprowadzona w szeregu badań zarówno in vitro, jak i in vivo:

  • Badania in vitro na szczepach bakterii Salmonella typhimurium (test Amesa) – wynik negatywny
  • Badania in vitro na drożdżach Saccharomyces cerevisiae – wynik negatywny
  • Badania in vivo na myszach – wynik negatywny
  • Badania in vivo na chomikach chińskich – wynik negatywny

Komplet przeprowadzonych badań nie wykazał mutagennego działania propofolu, co wskazuje na brak potencjału do wywoływania mutacji genetycznych.4

Toksyczny wpływ na reprodukcję

W badaniach dotyczących wpływu propofolu na reprodukcję stwierdzono, że Propofol Baxter przenika przez łożysko. W przeprowadzonych badaniach toksyczności na zarodkach szczurów i królików nie wykazano działania teratogennego, co sugeruje, że lek nie powoduje wad rozwojowych u płodów badanych gatunków zwierząt.5

Warto również podkreślić, że Propofol Baxter przenika do mleka kobiet karmiących piersią, co ma znaczenie przy ocenie bezpieczeństwa stosowania leku w okresie laktacji. Należy jednak zaznaczyć, że nie ma wystarczającego doświadczenia ze stosowaniem propofolu u ludzi w okresie ciąży i laktacji, co ogranicza możliwość pełnej oceny bezpieczeństwa w tych szczególnych populacjach pacjentów.6

Wpływ na rozwój mózgu

Szczególnie istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania propofolu są opublikowane badania na zwierzętach, w tym na naczelnych, które wykazały, że podawanie środków znieczulających (w tym propofolu) w dawkach wywołujących lekkie do umiarkowanego znieczulenie w okresie szybkiego wzrostu mózgu lub synaptogenezy może prowadzić do utraty komórek nerwowych w rozwijającym się mózgu. Ten efekt neurotoksyczny może być potencjalną przyczyną przedłużających się deficytów poznawczych. Należy podkreślić, że znaczenie kliniczne tych nieklinicznych obserwacji nie zostało jednoznacznie określone w kontekście stosowania propofolu u ludzi, w szczególności u dzieci i płodów.7

Potencjał rakotwórczy

W dostępnych danych przedklinicznych brakuje informacji na temat potencjalnego działania rakotwórczego propofolu. Nie przeprowadzono długoterminowych badań, które oceniałyby możliwość wywoływania nowotworów przez propofol. Ten aspekt bezpieczeństwa nie został zatem w pełni scharakteryzowany w warunkach przedklinicznych.8

Zestawienie kluczowych danych przedklinicznych

Parametr bezpieczeństwa Wyniki badań Znaczenie kliniczne
Toksyczność ostra (LD50) 53 mg/kg m.c. u myszy
42 mg/kg m.c. u szczurów
Określa próg dawki toksycznej przy podaniu jednorazowym
Toksyczność przewlekła Brak objawów toksyczności przy dawkach 10-30 mg/kg m.c. podawanych przez okres do 1 miesiąca Wskazuje na bezpieczeństwo długotrwałego stosowania w dawkach terapeutycznych
Mutagenność Negatywna w testach in vitro i in vivo Brak potencjału do wywoływania mutacji genetycznych
Teratogenność Brak działania teratogennego u szczurów i królików Nie stwierdzono działania wywołującego wady rozwojowe
Neurotoksyczność rozwojowa Utrata komórek nerwowych w rozwijającym się mózgu zwierząt Potencjalne ryzyko dla rozwijającego się układu nerwowego, znaczenie kliniczne nieustalone
Rakotwórczość Brak danych z badań długoterminowych Potencjał rakotwórczy nieznany
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl