Interakcje
Wyciąg z sosny

Wyciąg z sosny (Pinus sylvestris L., turiones) stosowany w preparatach z kodeiną, takich jak HERBAPINI, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo terapii. Przeciwwskazane jest łączenie tych preparatów z inhibitorami MAO (np. linezolid, moklobemid, selegilina) oraz stosowanie ich do 2 tygodni po odstawieniu tych leków ze względu na ryzyko poważnych interakcji. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami uspokajającymi, przeciwhistaminowymi I generacji, nasennymi, przeciwlękowymi, przeciwcholinergicznymi, prokinetycznymi, przeciwbiegunkowymi, znieczulającymi, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, przeciwpsychotycznymi, antagonistami receptorów opioidowych, chinidyną oraz lekami przeciwnadciśnieniowymi wymaga ostrożności i monitorowania ze względu na ryzyko nasilenia działania uspokajającego, hipotensyjnego, depresji oddechowej, zaparć, czy zespołu odstawiennego. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z alkoholem etylowym, który w dawce 1,05 g etanolu na 15 ml syropu HERBAPINI może potęgować sedację i ryzyko depresji oddechowej.

Interakcje wyciągu z sosny z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Wyciąg z sosny (Pinus sylvestris L., turiones) jest substancją aktywną stosowaną w preparatach złożonych, takich jak HERBAPINI. Należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne interakcje, które mogą wystąpić podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami lub substancjami. Interakcje te wynikają głównie z obecności kodeiny fosforanu w produktach zawierających wyciąg z sosny.1

Przeciwwskazane połączenia

W przypadku produktów zawierających wyciąg z sosny z kodeiną, jak HERBAPINI, nie zaleca się jednoczesnego stosowania z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), takimi jak linezolidem, moklobemidem czy selegiliną. Przeciwwskazane jest również stosowanie w okresie do 2 tygodni po odstawieniu inhibitorów MAO.2

Interakcje związane z układem oddechowym

Produkty zawierające wyciąg z sosny w połączeniu z kodeiną należy stosować z ostrożnością ze względu na możliwe interakcje wpływające na układ oddechowy. Dotyczy to jednoczesnego stosowania z:

  • Lekami przeciwhistaminowymi pierwszej generacji (o działaniu uspokajającym) – mogą nasilać działanie uspokajające i hipotensyjne oraz zwiększać ryzyko depresji oddechowej
  • Lekami nasennymi i przeciwlękowymi – mogą nasilać działanie uspokajające i hipotensyjne oraz zwiększać ryzyko depresji oddechowej

3

Interakcje związane z układem żołądkowo-jelitowym

Podczas stosowania preparatów z wyciągiem z sosny i kodeiną należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z:

  • Lekami przeciwcholinergicznymi (np. atropina) – mogą powodować ciężkie zaparcia, prowadzące potencjalnie do niedrożności jelit i/lub zatrzymania moczu
  • Metoklopramidem i domperidonem – mogą wykazywać działanie antagonistyczne względem aktywności układu pokarmowego
  • Lekami przeciwbiegunkowymi (np. loperamid, kaolin) – mogą nasilać ryzyko wystąpienia ciężkich zaparć

4

Interakcje związane z ośrodkowym układem nerwowym

Wyciąg z sosny w połączeniu z kodeiną może wchodzić w istotne interakcje z lekami wpływającymi na ośrodkowy układ nerwowy:

  • Leki znieczulające – mogą nasilać działanie uspokajające i hipotensyjne
  • Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne – mogą potęgować działanie uspokajające
  • Leki przeciwpsychotyczne – mogą nasilać działanie uspokajające i hipotensyjne
  • Antagoniści receptorów opioidowych (np. buprenorfina, naltrekson, nalokson) – mogą wywoływać zespół odstawienny
  • Chinidyna – może obniżać działanie przeciwbólowe
  • Leki przeciwnadciśnieniowe – mogą nasilać działanie hipotensyjne

5

Interakcje farmakokinetyczne

Produkty zawierające wyciąg z sosny i kodeinę mogą wchodzić w interakcje farmakokinetyczne z następującymi substancjami:

  • Cyprofloksacyna – należy unikać jednoczesnego stosowania z opioidami, gdyż zmniejszają one stężenie cyprofloksacyny w osoczu
  • Rytonawir – może powodować wzrost stężenia w osoczu analgetyków opioidowych, w tym kodeiny
  • Meksyletyna – może dochodzić do opóźnienia wchłaniania meksyletyny
  • Cymetydyna – hamuje metabolizm analgetyków opioidowych, co prowadzi do wzrostu stężenia kodeiny we krwi

6

Interakcje z alkoholem

Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje wyciągu z sosny występującego w produktach zawierających kodeinę z alkoholem etylowym. Jednoczesne spożycie alkoholu może znacząco nasilać działanie uspokajające oraz hipotensyjne kodeiny, a także istotnie zwiększać ryzyko wystąpienia depresji oddechowej. Mechanizm tej interakcji wynika z addytywnego wpływu alkoholu i kodeiny na ośrodkowy układ nerwowy.7

Należy również pamiętać, że produkty zawierające wyciąg z sosny, jak HERBAPINI, zawierają w swoim składzie etanol jako składnik pomocniczy. Na przykład, każde 15 ml syropu HERBAPINI zawiera 1,05 g etanolu, co dodatkowo może wpływać na potencjalne interakcje.8 9

Tabela interakcji

Grupa leków/substancja Przykłady Rodzaj interakcji Poziom istotności Zalecenia
Inhibitory MAO Linezolidem, moklobemid, selegilina Potencjalne niebezpieczne interakcje farmakodynamiczne Wysoki Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie, również do 2 tygodni po odstawieniu inhibitorów MAO
Alkohol etylowy Napoje alkoholowe, produkty zawierające etanol Nasilenie działania uspokajającego i hipotensyjnego, zwiększone ryzyko depresji oddechowej Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania
Leki przeciwhistaminowe I generacji Hydroksyzyna, difenhydramina Nasilenie działania uspokajającego i hipotensyjnego, zwiększone ryzyko depresji oddechowej Średni Stosować ostrożnie, rozważyć modyfikację dawkowania
Leki nasenne i przeciwlękowe Benzodiazepiny, barbiturany Nasilenie działania uspokajającego i hipotensyjnego, zwiększone ryzyko depresji oddechowej Średni Stosować ostrożnie, rozważyć modyfikację dawkowania
Leki przeciwcholinergiczne Atropina Ryzyko ciężkich zaparć, niedrożności jelit, zatrzymania moczu Średni Stosować ostrożnie, monitorować pacjenta
Leki prokinetyczne Metoklopramid, domperidon Działanie antagonistyczne na aktywność układu pokarmowego Niski do średniego Stosować ostrożnie, monitorować efektywność obu leków
Leki przeciwbiegunkowe Loperamid, kaolin Nasilenie ciężkich zaparć Średni Stosować ostrożnie, monitorować pacjenta
Leki znieczulające Propofol, fentanyl Nasilenie działania uspokajającego i hipotensyjnego Wysoki Stosować ostrożnie, modyfikować dawkowanie obu leków
Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne Amitryptylina, klomipramina Nasilenie działania uspokajającego Średni Stosować ostrożnie, rozważyć modyfikację dawkowania
Leki przeciwpsychotyczne Haloperidol, olanzapina Nasilenie działania uspokajającego i hipotensyjnego Średni Stosować ostrożnie, rozważyć modyfikację dawkowania
Antagoniści receptorów opioidowych Buprenorfina, naltrekson, nalokson Wywoływanie objawów odstawiennych Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania
Chinidyna Obniżenie działania przeciwbólowego Niski do średniego Monitorować efektywność terapii przeciwbólowej
Leki przeciwnadciśnieniowe Beta-blokery, inhibitory ACE Nasilenie działania hipotensyjnego Średni Monitorować ciśnienie tętnicze, dostosować dawkowanie
Cyprofloksacyna Zmniejszenie stężenia cyprofloksacyny w osoczu Średni Unikać jednoczesnego stosowania
Rytonawir Wzrost stężenia kodeiny w osoczu Średni Monitorować pacjenta pod kątem nasilonych działań niepożądanych kodeiny
Meksyletyna Opóźnienie wchłaniania meksyletyny Niski Monitorować efektywność meksyletyny
Cymetydyna Hamowanie metabolizmu kodeiny, wzrost jej stężenia we krwi Średni Monitorować pacjenta pod kątem nasilonych działań niepożądanych kodeiny

Szczególne uwagi kliniczne

Podczas stosowania produktów zawierających wyciąg z sosny i kodeinę fosforanu, jak HERBAPINI, należy uwzględnić dodatkowe czynniki, które mogą wpływać na bezpieczeństwo terapii:10

  • Etanol zawarty w produktach z wyciągiem z sosny może nasilać działanie sedatywne innych leków oraz wchodzić w interakcje z substancjami metabolizowanymi przez cytochrom P450
  • Należy szczególnie uważnie monitorować pacjentów w podeszłym wieku, z zaburzeniami wątroby lub nerek, ze względu na możliwe nasilenie interakcji
  • Pacjenci z przewlekłymi chorobami układu oddechowego (POChP, astma) wymagają szczególnej uwagi ze względu na zwiększone ryzyko depresji oddechowej przy interakcjach

11

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl