Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg z sosny

Przeciwwskazania stosowania wyciągu z sosny

Wyciąg z sosny (Pinus sylvestris L., turiones), jako substancja aktywna, najczęściej występuje w preparatach złożonych, co determinuje szereg przeciwwskazań do jego stosowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na produkt leczniczy HERBAPINI, w którym wyciąg z pędów sosny występuje w połączeniu z fosforanem kodeiny i nalewką z owocu kopru włoskiego. W syropie HERBAPINI zawartość wyciągu płynnego z pędów sosny wynosi 6,6 g/100 g syropu przy DER (Drug Extract Ratio) 1:1,6, gdzie ekstrahent stanowi etanol 90% (v/v).¹

Nadwrażliwość i reakcje alergiczne

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania wyciągu z sosny jest nadwrażliwość na tę substancję czynną. W przypadku preparatów złożonych, takich jak HERBAPINI, przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość na pozostałe składniki aktywne, czyli fosforan kodeiny lub nalewkę z owocu kopru włoskiego. Ze względu na pochodzenie botaniczne kopru włoskiego, należy zachować szczególną ostrożność u osób uczulonych na rośliny z rodziny baldaszkowatych (Apiaceae/Umbelliferae), takie jak anyż, kminek, seler, kolendra. Istotne jest również wykluczenie nadwrażliwości na anetol oraz substancje pomocnicze produktu.²

Choroby układu oddechowego

Wyciąg z sosny w połączeniu z kodeiną (jak w preparacie HERBAPINI) jest przeciwwskazany u pacjentów z określonymi schorzeniami układu oddechowego. Do bezwzględnych przeciwwskazań należą:

• Astma oskrzelowa lub tendencja do skurczu oskrzeli
• Ostra niewydolność oddechowa
• Choroby układu oddechowego przebiegające z zaleganiem gęstej wydzieliny w drzewie oskrzelowym
• Stany z utrudnionym odkrztuszaniem

³

Powyższe przeciwwskazania wynikają głównie z działania kodeiny na układ oddechowy, jednak obecność wyciągu z sosny w preparacie złożonym powoduje, że przeciwwskazania te odnoszą się do całego produktu leczniczego.

Przeciwwskazania związane z wiekiem pacjenta

Preparaty zawierające wyciąg z sosny w połączeniu z kodeiną (jak HERBAPINI) są przeciwwskazane u dzieci poniżej 12 roku życia. Przeciwwskazanie to wynika z podwyższonego ryzyka wystąpienia ciężkich, zagrażających życiu działań niepożądanych, szczególnie związanych z komponentem kodeinowym.⁴

Ciąża i laktacja

Stosowanie wyciągu z sosny w preparatach zawierających kodeinę (HERBAPINI) jest przeciwwskazane u kobiet w okresie karmienia piersią. Przeciwwskazanie to wynika z możliwości przenikania kodeiny do mleka matki i potencjalnego ryzyka dla karmionego dziecka.⁵

Zaburzenia układu pokarmowego

Ze względu na obecność kodeiny w preparatach z wyciągiem z sosny (HERBAPINI), istnieją przeciwwskazania związane z układem pokarmowym:

• Przewlekłe zaparcia
• Stany, w których występuje ryzyko porażennej niedrożności jelit

⁶

Przeciwwskazania metaboliczne i genetyczne

Szczególną grupę przeciwwskazań do stosowania preparatów z wyciągiem z sosny i kodeiną stanowią uwarunkowania genetyczne. Leki te nie powinny być stosowane u pacjentów z bardzo szybkim metabolizmem z udziałem CYP2D6. U takich osób występuje zwiększone ryzyko toksyczności opioidowej ze względu na szybkie przekształcanie kodeiny do morfiny.⁷

Stany neurologiczne i zaburzenia czynności wątroby

Wyciąg z sosny w preparatach z kodeiną (HERBAPINI) jest przeciwwskazany u pacjentów:

• Znajdujących się w stanie śpiączki
• Z ciężkimi zaburzeniami wątroby
• Z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym
• Po urazie głowy (oprócz ryzyka wystąpienia depresji oddechowej i zwiększonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego, kodeina może mieć wpływ na źrenice i inne reakcje organizmu istotne dla oceny neurologicznej)

⁸

Uwagi dotyczące substancji pomocniczych

Przy rozważaniu przeciwwskazań do stosowania preparatów z wyciągiem z sosny należy również uwzględnić zawarte w nich substancje pomocnicze. W przypadku HERBAPINI należy pamiętać, że produkt zawiera sacharozę i etanol, co może być istotne u pacjentów z cukrzycą, chorobami wątroby czy uzależnionych od alkoholu. W 15 ml syropu znajduje się 12 g sacharozy i 1,05 g etanolu.⁹