Działania niepożądane
Propofol 2% MCT/LCT Fresenius 20 mg/ml

Propofol 2% MCT/LCT Fresenius (20 mg/ml) jest stosowany do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego oraz sedacji. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest niedociśnienie tętnicze, które może wymagać dożylnego podania płynów i zmniejszenia szybkości infuzji. W układzie sercowo-naczyniowym obserwuje się często bradykardię i tachykardię podczas indukcji, a rzadko ciężką bradykardię prowadzącą do asystolii. Inne poważne działania to arytmia, niewydolność serca o szybkim przebiegu, obrzęk płuc oraz zapis EKG odpowiadający zespołowi Brugadów. W układzie nerwowym często występuje ból głowy podczas wybudzania, a rzadziej ruchy padaczkopodobne, drgawki, opistotonus, zawroty głowy i pooperacyjna utrata przytomności. Ze strony układu oddechowego często obserwuje się przemijający bezdech, kaszel i czkawkę, a depresja oddechowa może wymagać wspomagania oddychania.

Pobierz ChPL PDF Propofol 2% MCT/LCT Fresenius – Emulsja do wstrzykiwań / do infuzji w ampułko-strzykawce – 20 mg/ml
  1. Działania niepożądane leku Propofol 2% MCT/LCT Fresenius
    1. Charakterystyka ogólna działań niepożądanych
    2. Działania niepożądane układu sercowo-naczyniowego
    3. Działania niepożądane układu nerwowego
    4. Działania niepożądane układu oddechowego
    5. Działania niepożądane metaboliczne i inne
    6. Zespół infuzji propofolu
    7. Reakcje miejscowe
  2. Szczegółowa tabela działań niepożądanych leku Propofol 2% MCT/LCT Fresenius
  3. Monitorowanie i raportowanie działań niepożądanych
    1. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. sedacja pacjentów wentylowanych mechanicznie na oddziałach intensywnej opieki medycznej
  2. sedacja podczas zabiegów diagnostycznych i chirurgicznych
  3. znieczulenie ogólne
Substancja czynna
  1. propofol
Kategoria leku
  1. leki sedacyjne
  2. leki znieczulenia ogólnego

Działania niepożądane leku Propofol 2% MCT/LCT Fresenius

Propofol 2% MCT/LCT Fresenius (20 mg/ml, emulsja do wstrzykiwań/do infuzji w ampułko-strzykawce) jest lekiem powszechnie stosowanym do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego oraz do sedacji. Choć znieczulenie i sedacja z użyciem propofolu zazwyczaj przebiegają łagodnie, lek ten może powodować szereg działań niepożądanych, których świadomość jest kluczowa dla bezpiecznej praktyki klinicznej.1

Charakterystyka ogólna działań niepożądanych

Większość obserwowanych działań niepożądanych propofolu to przewidywane farmakologicznie efekty charakterystyczne dla leków znieczulających i/lub uspokajających. Najczęściej raportowanym z nich jest niedociśnienie tętnicze. Warto zaznaczyć, że rodzaj, nasilenie i częstość występowania działań niepożądanych mogą być ściśle powiązane ze stanem klinicznym pacjenta oraz zastosowanymi procedurami operacyjnymi lub terapeutycznymi.2

Działania niepożądane układu sercowo-naczyniowego

W obszarze układu krążenia propofol może powodować bradykardię i tachykardię podczas indukcji znieczulenia (często). Ciężka bradykardia występuje rzadko, jednak odnotowano pojedyncze przypadki progresji do asystolii. Niedociśnienie tętnicze, występujące często, może niekiedy wymagać interwencji w postaci dożylnego podania płynów i zmniejszenia szybkości infuzji propofolu.3

Z innych poważnych działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego należy wymienić arytmię, niewydolność serca (częstość nieznana) oraz obrzęk płuc (bardzo rzadko). Raportowano przypadki szybko postępującej niewydolności serca u dorosłych pacjentów, która w niektórych przypadkach kończyła się zgonem. Ta postać niewydolności zwykle nie odpowiadała na leczenie wspomagające lekami inotropowymi.4

Odnotowano także przypadki zapisu elektrokardiogramu odpowiadającego zespołowi Brugadów – uniesieniu odcinka ST oraz odwróceniu załamka T w elektrokardiogramie.5

Działania niepożądane układu nerwowego

W zakresie układu nerwowego obserwuje się często ból głowy podczas wybudzania ze znieczulenia. Rzadziej występują ruchy padaczkopodobne, w tym drgawki i opistotonus podczas indukcji, podtrzymywania i wybudzania ze znieczulenia, a także zawroty głowy, drżenie i uczucie zimna podczas wybudzania. Bardzo rzadko może wystąpić pooperacyjna utrata przytomności. Z częstością nieznaną raportowano ruchy mimowolne.6

Działania niepożądane układu oddechowego

Ze strony układu oddechowego często obserwuje się przemijający bezdech, kaszel i czkawkę podczas indukcji znieczulenia. Z nieustaloną częstością może wystąpić depresja oddechowa, której nasilenie jest zależne od zastosowanej dawki.7

W obrębie układu immunologicznego bardzo rzadko (mniej niż 1 na 10 000 pacjentów) może wystąpić reakcja anafilaktyczna, obejmująca obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, rumień i niedociśnienie tętnicze.8

Działania niepożądane metaboliczne i inne

Propofol może wywoływać zaburzenia metaboliczne o nieznanej częstości występowania, takie jak kwasica metaboliczna, hiperkaliemia i hiperlipidemia.9

Wśród działań psychiatrycznych wymienia się euforię, fantazje seksualne, a także nadużywanie substancji i uzależnienie od produktu leczniczego, zwłaszcza przez fachowy personel medyczny.10

Zespół infuzji propofolu

U ciężko chorych pacjentów, u których występuje często kilka czynników ryzyka, może wystąpić tzw. „zespół infuzji propofolu” – kombinacja działań niepożądanych, która wymaga szczególnej uwagi klinicznej.11

Bardzo rzadko zgłaszano występowanie rabdomiolizy, gdy propofol podawano do sedacji na oddziale intensywnej opieki medycznej z szybkością większą niż 4 mg/kg mc./godz.12

Reakcje miejscowe

Bardzo często podczas indukcji znieczulenia występuje ból w miejscu podania, który można zmniejszyć podając lek do większych żył przedramienia i zgięcia łokciowego i/lub przez wstrzyknięcie lidokainy bezpośrednio przed podaniem produktu leczniczego.13

Bardzo rzadko może wystąpić martwica tkanek po przypadkowym podaniu leku poza naczynie krwionośne. Martwicę stwierdzano w przypadkach osłabienia żywotności tkanek. Z nieznaną częstością występują również ból w miejscu podania i obrzęk po przypadkowym podaniu poza naczynie krwionośne.14

Szczegółowa tabela działań niepożądanych leku Propofol 2% MCT/LCT Fresenius

Klasyfikacja układów i narządów Częstość występowania Działanie niepożądane Opis i znaczenie kliniczne
Zaburzenia układu immunologicznego Bardzo rzadko (<1/10 000) Anafilaksja Może obejmować obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, rumień i niedociśnienie tętnicze. Wymaga natychmiastowej interwencji.
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Częstość nieznana Kwasica metaboliczna, hiperkaliemia, hiperlipidemia Zaburzenia metaboliczne mogą wymagać monitorowania parametrów biochemicznych, szczególnie podczas długotrwałego stosowania leku.
Zaburzenia psychiczne Częstość nieznana Euforia, fantazje seksualne, nadużywanie substancji, uzależnienie Ryzyko uzależnienia dotyczy szczególnie personelu medycznego mającego dostęp do leku.
Zaburzenia układu nerwowego Często (≥1/100 do <1/10) Ból głowy Występuje głównie podczas wybudzania ze znieczulenia.
Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) Ruchy padaczkopodobne, drgawki, opistotonus Mogą wystąpić podczas wprowadzenia, podtrzymywania i wybudzania ze znieczulenia.
Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) Zawroty głowy, drżenie, uczucie zimna Obserwowane podczas wybudzania ze znieczulenia.
Bardzo rzadko (<1/10 000) Pooperacyjna utrata przytomności Wymaga stałego monitorowania pacjenta w okresie pooperacyjnym.
Zaburzenia serca Często (≥1/100 do <1/10) Bradykardia i tachykardia Występują głównie podczas indukcji znieczulenia. Ciężka bradykardia może prowadzić do asystolii.
Bardzo rzadko (<1/10 000) Obrzęk płuc Stan zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej interwencji.
Częstość nieznana Arytmia, niewydolność serca Niewydolność serca może mieć szybki przebieg i nie odpowiadać na leczenie inotropowe.
Zaburzenia naczyniowe Często (≥1/100 do <1/10) Niedociśnienie tętnicze Może wymagać podania płynów i/lub zmniejszenia szybkości infuzji propofolu.
Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Zakrzepica i zapalenie żył Istotne klinicznie powikłania naczyniowe.
Zaburzenia układu oddechowego Często (≥1/100 do <1/10) Przemijający bezdech, kaszel, czkawka Występują głównie podczas indukcji znieczulenia.
Częstość nieznana Depresja oddechowa Nasilenie zależne od dawki, może wymagać wspomagania oddychania.
Zaburzenia żołądka i jelit Często (≥1/100 do <1/10) Nudności lub wymioty Występują głównie podczas wybudzania ze znieczulenia.
Bardzo rzadko (<1/10 000) Zapalenie trzustki Poważne powikłanie, wymaga monitorowania parametrów trzustkowych.
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Częstość nieznana Hepatomegalia Powiększenie wątroby może wymagać diagnostyki różnicowej.
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Częstość nieznana Rabdomioliza Raportowana szczególnie przy dawkach >4 mg/kg/h na OIT, może prowadzić do niewydolności nerek.
Zaburzenia układu rozrodczego Częstość nieznana Priapizm Wymaga odpowiedniej diagnostyki i leczenia.
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Bardzo rzadko (<1/10 000) Odbarwienie moczu Występuje po przedłużonym podawaniu propofolu.
Częstość nieznana Niewydolność nerek Poważne powikłanie wymagające monitorowania funkcji nerek.
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Bardzo często (≥1/10) Ból w miejscu podania Występuje podczas indukcji znieczulenia, można zmniejszyć stosując większe żyły lub dodając lidokainę.
Bardzo rzadko (<1/10 000) Martwica tkanek Po przypadkowym podaniu poza naczynie krwionośne, obserwowana przy osłabionej żywotności tkanek.
Częstość nieznana Ból w miejscu podania, obrzęk Po przypadkowym podaniu poza naczynie krwionośne.
Badania diagnostyczne Częstość nieznana Zapis EKG odpowiadający zespołowi Brugadów Uniesienie odcinka ST oraz odwrócenie załamka T w elektrokardiogramie.
Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach Bardzo rzadko (<1/10 000) Gorączka w okresie pooperacyjnym Wymaga różnicowania z innymi przyczynami gorączki pooperacyjnej.

Monitorowanie i raportowanie działań niepożądanych

Ze względu na szeroki zakres potencjalnych działań niepożądanych, pacjenci otrzymujący propofol wymagają dokładnego monitorowania parametrów życiowych, szczególnie ze strony układu sercowo-naczyniowego i oddechowego. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu propofolu u pacjentów z obciążeniami kardiologicznymi oraz podczas długotrwałej sedacji na oddziałach intensywnej terapii.15

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.16

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl