Działania niepożądane
Plofed 1% 10 mg/ml
Propofol 1% (Plofed 1%, 10 mg/ml) stosowany podczas indukcji, podtrzymywania znieczulenia ogólnego oraz sedacji może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości, które są związane z jego farmakologicznym profilem. Najczęstszym efektem ubocznym jest ból w miejscu wstrzyknięcia (bardzo często, ≥1/10), który można ograniczyć podając lek do większych żył przedramienia lub dołu łokciowego oraz stosując lidokainę. Inne często występujące działania to bradykardia i niedociśnienie tętnicze (≥1/100 do <1/10), przemijający bezdech podczas indukcji oraz nudności i wymioty w okresie wybudzania. Rzadziej obserwuje się ruchy padaczkopodobne (≥1/10 000 do <1/1 000), anafilaksję (<1/10 000), zapalenie żył, rabdomiolizę, kwasicę metaboliczną, hiperkaliemię i hiperlipidemię związaną z emulsją tłuszczową. Monitorowanie parametrów hemodynamicznych, funkcji oddechowej oraz stanu świadomości jest kluczowe dla wczesnego wykrywania powikłań.
Działania niepożądane leku Plofed 1%
Podczas stosowania produktu leczniczego Plofed 1% (propofol 10 mg/ml) w trakcie wprowadzania do znieczulenia ogólnego, podtrzymywania znieczulenia oraz sedacji mogą wystąpić działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości występowania. Większość efektów ubocznych ma związek z właściwościami farmakologicznymi propofolu jako środka anestetycznego i można je przewidzieć. Nasilenie i częstość występowania działań niepożądanych są ściśle związane ze stanem klinicznym pacjenta oraz procedurą chirurgiczną i terapeutyczną.1
Reakcje miejscowe związane z podaniem leku
Jednym z najbardziej charakterystycznych działań niepożądanych propofolu jest ból w miejscu wstrzyknięcia podczas indukcji znieczulenia (bardzo często). Dolegliwość tę można zminimalizować podając lek do większych żył przedramienia lub dołu łokciowego, ewentualnie stosując jednocześnie lidokainę. Niezbyt często obserwuje się zapalenia i zakrzepy w obrębie naczyń żylnych. W przypadku niezamierzonego pozanaczyniowego podania mogą wystąpić: ból, obrzęk, a w rzadkich przypadkach martwica tkanek. Badania na zwierzętach wskazują, że reakcje ze strony tkanek po przypadkowym wynaczynieniu są zwykle niewielkie, a podanie dotętnicze nie powoduje istotnych zmian tkankowych.2
Reakcje ogólnoustrojowe
W trakcie stosowania propofolu mogą wystąpić liczne działania niepożądane ze strony różnych układów i narządów. Ich częstość i nasilenie są zróżnicowane, od bardzo często występujących dolegliwości miejscowych, poprzez zaburzenia sercowo-naczyniowe, do rzadkich reakcji anafilaktycznych.3
Szczegółowy wykaz działań niepożądanych leku Plofed 1%
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia układu immunologicznego | Anafilaksja | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Może obejmować obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, rumień i niedociśnienie tętnicze |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Kwasica metaboliczna | Nieznana | Zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej |
| Hiperkaliemia | Podwyższone stężenie potasu w surowicy | ||
| Hiperlipidemia | Podwyższone stężenie lipidów we krwi, związane z emulsją tłuszczową leku | ||
| Zaburzenia psychiczne | Euforia | Nieznana | Stan podwyższonego nastroju |
| Nadużywanie leku, uzależnienie od leku | Ryzyko wystąpienia głównie u personelu medycznego | ||
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często (≥1/100 do <1/10) | Występuje w czasie wybudzania |
| Ruchy padaczkopodobne | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Obejmują drgawki i opistotonus, występują w czasie wprowadzania do znieczulenia, jego podtrzymywania i wybudzania | |
| Wydłużony czas do wybudzenia | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Opóźnione odzyskanie świadomości po znieczuleniu | |
| Ruchy mimowolne | Nieznana | Dystonie i/lub dyskinezie | |
| Zaburzenia serca | Bradykardia | Często (≥1/100 do <1/10) | Zwolnienie rytmu serca |
| Obrzęk płuc | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Gromadzenie się płynu w pęcherzykach płucnych | |
| Zaburzenia rytmu serca, niewydolność serca | Nieznana | Arytmie i osłabienie funkcji skurczowej serca | |
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie | Często (≥1/100 do <1/10) | Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi |
| Zakrzepica, zapalenie żył | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Powstawanie skrzepów i stan zapalny naczyń żylnych | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Przemijający bezdech | Często (≥1/100 do <1/10) | Występuje podczas wprowadzenia do znieczulenia |
| Depresja oddechowa | Nieznana | Zależna od dawki, zmniejszenie częstości i głębokości oddechów | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności i wymioty | Często (≥1/100 do <1/10) | Występują w czasie wybudzania |
| Zapalenie trzustki | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Stan zapalny trzustki o różnym nasileniu | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Hepatomegalia | Nieznana | Powiększenie wątroby |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Rabdomioliza | Nieznana | Rozpad włókien mięśniowych powodujący uwalnianie mioglobiny |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zmiany zabarwienia moczu | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Występują po długotrwałym podawaniu leku |
| Niewydolność nerek | Nieznana | Upośledzenie funkcji nerek | |
| Zaburzenia układu rozrodczego | Odhamowanie seksualne | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Utrata zahamowań w zachowaniach seksualnych |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Ból w miejscu wstrzyknięcia | Bardzo często (≥1/10) | Występuje podczas indukcji znieczulenia |
| Martwica tkanek | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Po niezamierzonym pozanaczyniowym podaniu leku | |
| Ból, obrzęk w miejscu podania | Nieznana | Po niezamierzonym pozanaczyniowym podaniu leku | |
| Badania diagnostyczne | Zmiany w EKG charakterystyczne dla zespołu Brugadów | Nieznana | Charakterystyczne zmiany w zapisie elektrokardiograficznym |
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Gorączka pooperacyjna | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Podwyższona temperatura ciała w okresie pooperacyjnym |
Monitorowanie działań niepożądanych Plofed 1%
Dokładne monitorowanie pacjenta podczas stosowania propofolu ma kluczowe znaczenie dla wczesnego wykrywania potencjalnych działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na parametry hemodynamiczne (ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca), funkcję oddechową oraz stan świadomości pacjenta podczas wybudzania.4
Szczególne ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych
Podczas stosowania propofolu należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia:
- Depresji oddechowej – zależnej od dawki, może prowadzić do bezdechu podczas indukcji znieczulenia5
- Niestabilności hemodynamicznej – niedociśnienie tętnicze i bradykardia są częstymi działaniami niepożądanymi6
- Ruchów padaczkopodobnych – drgawki i opistotonus mogą wystąpić w czasie wprowadzania, podtrzymywania i wybudzania ze znieczulenia7
- Reakcji alergicznych – bardzo rzadko może wystąpić anafilaksja obejmująca obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, rumień i niedociśnienie tętnicze8
- Bólu w miejscu wstrzyknięcia – bardzo częste działanie niepożądane podczas indukcji znieczulenia9
Zaburzenia metaboliczne i ich konsekwencje
Propofol może powodować szereg zaburzeń metabolicznych, które wymagają uwagi klinicznej:
- Kwasica metaboliczna – może rozwijać się podczas długotrwałego podawania leku10
- Hiperkaliemia – może towarzyszyć zaburzeniom metabolicznym11
- Hiperlipidemia – może być związana z długotrwałym podawaniem emulsji tłuszczowej, będącej nośnikiem propofolu12
- Rabdomioliza – rzadkie, ale poważne powikłanie, wymagające natychmiastowej interwencji13
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego Plofed 1% do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.14
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania