Działania niepożądane
Plofed 1% 10 mg/ml

Propofol 1% (Plofed 1%, 10 mg/ml) stosowany podczas indukcji, podtrzymywania znieczulenia ogólnego oraz sedacji może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości, które są związane z jego farmakologicznym profilem. Najczęstszym efektem ubocznym jest ból w miejscu wstrzyknięcia (bardzo często, ≥1/10), który można ograniczyć podając lek do większych żył przedramienia lub dołu łokciowego oraz stosując lidokainę. Inne często występujące działania to bradykardia i niedociśnienie tętnicze (≥1/100 do <1/10), przemijający bezdech podczas indukcji oraz nudności i wymioty w okresie wybudzania. Rzadziej obserwuje się ruchy padaczkopodobne (≥1/10 000 do <1/1 000), anafilaksję (<1/10 000), zapalenie żył, rabdomiolizę, kwasicę metaboliczną, hiperkaliemię i hiperlipidemię związaną z emulsją tłuszczową. Monitorowanie parametrów hemodynamicznych, funkcji oddechowej oraz stanu świadomości jest kluczowe dla wczesnego wykrywania powikłań.

Działania niepożądane leku Plofed 1%

Podczas stosowania produktu leczniczego Plofed 1% (propofol 10 mg/ml) w trakcie wprowadzania do znieczulenia ogólnego, podtrzymywania znieczulenia oraz sedacji mogą wystąpić działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości występowania. Większość efektów ubocznych ma związek z właściwościami farmakologicznymi propofolu jako środka anestetycznego i można je przewidzieć. Nasilenie i częstość występowania działań niepożądanych są ściśle związane ze stanem klinicznym pacjenta oraz procedurą chirurgiczną i terapeutyczną.1

Reakcje miejscowe związane z podaniem leku

Jednym z najbardziej charakterystycznych działań niepożądanych propofolu jest ból w miejscu wstrzyknięcia podczas indukcji znieczulenia (bardzo często). Dolegliwość tę można zminimalizować podając lek do większych żył przedramienia lub dołu łokciowego, ewentualnie stosując jednocześnie lidokainę. Niezbyt często obserwuje się zapalenia i zakrzepy w obrębie naczyń żylnych. W przypadku niezamierzonego pozanaczyniowego podania mogą wystąpić: ból, obrzęk, a w rzadkich przypadkach martwica tkanek. Badania na zwierzętach wskazują, że reakcje ze strony tkanek po przypadkowym wynaczynieniu są zwykle niewielkie, a podanie dotętnicze nie powoduje istotnych zmian tkankowych.2

Reakcje ogólnoustrojowe

W trakcie stosowania propofolu mogą wystąpić liczne działania niepożądane ze strony różnych układów i narządów. Ich częstość i nasilenie są zróżnicowane, od bardzo często występujących dolegliwości miejscowych, poprzez zaburzenia sercowo-naczyniowe, do rzadkich reakcji anafilaktycznych.3

Szczegółowy wykaz działań niepożądanych leku Plofed 1%

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia układu immunologicznego Anafilaksja Bardzo rzadko (<1/10 000) Może obejmować obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, rumień i niedociśnienie tętnicze
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Kwasica metaboliczna Nieznana Zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej
Hiperkaliemia Podwyższone stężenie potasu w surowicy
Hiperlipidemia Podwyższone stężenie lipidów we krwi, związane z emulsją tłuszczową leku
Zaburzenia psychiczne Euforia Nieznana Stan podwyższonego nastroju
Nadużywanie leku, uzależnienie od leku Ryzyko wystąpienia głównie u personelu medycznego
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Często (≥1/100 do <1/10) Występuje w czasie wybudzania
Ruchy padaczkopodobne Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Obejmują drgawki i opistotonus, występują w czasie wprowadzania do znieczulenia, jego podtrzymywania i wybudzania
Wydłużony czas do wybudzenia Bardzo rzadko (<1/10 000) Opóźnione odzyskanie świadomości po znieczuleniu
Ruchy mimowolne Nieznana Dystonie i/lub dyskinezie
Zaburzenia serca Bradykardia Często (≥1/100 do <1/10) Zwolnienie rytmu serca
Obrzęk płuc Bardzo rzadko (<1/10 000) Gromadzenie się płynu w pęcherzykach płucnych
Zaburzenia rytmu serca, niewydolność serca Nieznana Arytmie i osłabienie funkcji skurczowej serca
Zaburzenia naczyniowe Niedociśnienie Często (≥1/100 do <1/10) Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi
Zakrzepica, zapalenie żył Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Powstawanie skrzepów i stan zapalny naczyń żylnych
Zaburzenia układu oddechowego Przemijający bezdech Często (≥1/100 do <1/10) Występuje podczas wprowadzenia do znieczulenia
Depresja oddechowa Nieznana Zależna od dawki, zmniejszenie częstości i głębokości oddechów
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności i wymioty Często (≥1/100 do <1/10) Występują w czasie wybudzania
Zapalenie trzustki Bardzo rzadko (<1/10 000) Stan zapalny trzustki o różnym nasileniu
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Hepatomegalia Nieznana Powiększenie wątroby
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Rabdomioliza Nieznana Rozpad włókien mięśniowych powodujący uwalnianie mioglobiny
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zmiany zabarwienia moczu Bardzo rzadko (<1/10 000) Występują po długotrwałym podawaniu leku
Niewydolność nerek Nieznana Upośledzenie funkcji nerek
Zaburzenia układu rozrodczego Odhamowanie seksualne Bardzo rzadko (<1/10 000) Utrata zahamowań w zachowaniach seksualnych
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Ból w miejscu wstrzyknięcia Bardzo często (≥1/10) Występuje podczas indukcji znieczulenia
Martwica tkanek Bardzo rzadko (<1/10 000) Po niezamierzonym pozanaczyniowym podaniu leku
Ból, obrzęk w miejscu podania Nieznana Po niezamierzonym pozanaczyniowym podaniu leku
Badania diagnostyczne Zmiany w EKG charakterystyczne dla zespołu Brugadów Nieznana Charakterystyczne zmiany w zapisie elektrokardiograficznym
Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach Gorączka pooperacyjna Bardzo rzadko (<1/10 000) Podwyższona temperatura ciała w okresie pooperacyjnym

Monitorowanie działań niepożądanych Plofed 1%

Dokładne monitorowanie pacjenta podczas stosowania propofolu ma kluczowe znaczenie dla wczesnego wykrywania potencjalnych działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na parametry hemodynamiczne (ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca), funkcję oddechową oraz stan świadomości pacjenta podczas wybudzania.4

Szczególne ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych

Podczas stosowania propofolu należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia:

  • Depresji oddechowej – zależnej od dawki, może prowadzić do bezdechu podczas indukcji znieczulenia5
  • Niestabilności hemodynamicznej – niedociśnienie tętnicze i bradykardia są częstymi działaniami niepożądanymi6
  • Ruchów padaczkopodobnych – drgawki i opistotonus mogą wystąpić w czasie wprowadzania, podtrzymywania i wybudzania ze znieczulenia7
  • Reakcji alergicznych – bardzo rzadko może wystąpić anafilaksja obejmująca obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, rumień i niedociśnienie tętnicze8
  • Bólu w miejscu wstrzyknięcia – bardzo częste działanie niepożądane podczas indukcji znieczulenia9

Zaburzenia metaboliczne i ich konsekwencje

Propofol może powodować szereg zaburzeń metabolicznych, które wymagają uwagi klinicznej:

  • Kwasica metaboliczna – może rozwijać się podczas długotrwałego podawania leku10
  • Hiperkaliemia – może towarzyszyć zaburzeniom metabolicznym11
  • Hiperlipidemia – może być związana z długotrwałym podawaniem emulsji tłuszczowej, będącej nośnikiem propofolu12
  • Rabdomioliza – rzadkie, ale poważne powikłanie, wymagające natychmiastowej interwencji13

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Plofed 1% do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.14

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl