Interakcje leku
Plofed 1% 10 mg/ml

Propofol, substancja czynna Plofed 1%, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z lekami stosowanymi w anestezjologii, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Współpodawanie propofolu z lekami uspokajającymi (benzodiazepiny, opioidy), anestetykami wziewnymi oraz opioidowymi lekami przeciwbólowymi nasila działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, zwiększając ryzyko depresji oddechowej i krążeniowej. W takich przypadkach zaleca się zmniejszenie dawki propofolu oraz ścisłe monitorowanie pacjenta. Podobnie, podczas stosowania propofolu jako uzupełnienia znieczulenia regionalnego (podpajęczynówkowego, zewnątrzoponowego) wskazane jest podawanie mniejszych dawek ze względu na możliwe nasilenie działania hipotensyjnego. U pacjentów przyjmujących walproinian również rekomenduje się redukcję dawki propofolu z uwagi na potencjalne zwiększenie jego stężenia w osoczu i nasilenie działania.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Propofol, jako substancja czynna produktu leczniczego Plofed 1%, może wchodzić w interakcje z wieloma produktami leczniczymi stosowanymi w praktyce klinicznej. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta podczas znieczulenia oraz w okresie pooperacyjnym.1

Ogólne zasady interakcji z propofolem

Propofol został przebadany w skojarzeniu z różnymi metodami znieczulenia i lekami, w tym ze znieczuleniem podpajęczynówkowym i zewnątrzoponowym, rutynowo stosowanymi lekami do premedykacji, środkami blokującymi przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, anestetykami wziewnymi oraz lekami przeciwbólowymi. W badaniach tych nie wykazano istotnych niezgodności farmakologicznych.2

Interakcje wymagające modyfikacji dawki propofolu

W przypadku stosowania propofolu w połączeniu z określonymi lekami lub metodami znieczulenia, może być konieczna modyfikacja dawkowania:

  • Znieczulenie regionalne – podczas stosowania propofolu jako uzupełnienia znieczulenia regionalnego zaleca się podawanie mniejszych dawek propofolu.3
  • Walproinian – u pacjentów przyjmujących walproinian należy stosować mniejsze dawki propofolu. Przy jednoczesnym podawaniu obu leków należy rozważyć zmniejszenie dawki propofolu.4

Interakcje związane z nasileniem działania uspokajającego

Jednoczesne stosowanie propofolu z substancjami działającymi hamująco na ośrodkowy układ nerwowy może powodować nasilenie działania uspokajającego i zwiększać ryzyko wystąpienia depresji oddechowej i/lub krążeniowej. Do takich substancji należą:5

  • Leki stosowane w premedykacji (np. benzodiazepiny, opioidy)
  • Anestetyki wziewne
  • Leki przeciwbólowe, szczególnie opioidy

Interakcje związane z układem krążenia

Ciężkie niedociśnienie tętnicze odnotowano podczas znieczulenia propofolem u pacjentów leczonych ryfampicyną. Może to wynikać z interakcji farmakokinetycznych lub farmakodynamicznych.6

Interakcje propofolu z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Plofed 1% nie ma bezpośrednich informacji o interakcjach propofolu z alkoholem, należy podkreślić, że zarówno propofol, jak i alkohol działają depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy. W związku z tym można spodziewać się następujących efektów ich jednoczesnego działania:

  • Nasilone działanie depresyjne na OUN – połączenie propofolu z alkoholem może prowadzić do głębszej sedacji, zaburzeń świadomości i wydłużonego czasu działania propofolu
  • Zwiększone ryzyko depresji oddechowej – oba związki mogą hamować ośrodek oddechowy, co zwiększa ryzyko wystąpienia ciężkiej niewydolności oddechowej
  • Potencjalizacja działania hipotensyjnego – alkohol, podobnie jak propofol, może powodować rozszerzenie naczyń obwodowych i zmniejszenie oporu naczyniowego, co może skutkować nasilonym niedociśnieniem

Z klinicznego punktu widzenia, pacjenci powinni być poinformowani o konieczności powstrzymania się od spożywania alkoholu przed planowanymi zabiegami z użyciem propofolu oraz przez co najmniej 24-48 godzin po jego zastosowaniu.

Tabela interakcji propofolu (Plofed 1%)

Lek/substancja Rodzaj interakcji Efekt kliniczny Poziom ważności Zalecenia
Leki do premedykacji (benzodiazepiny, opioidy) Farmakodynamiczna Nasilenie działania uspokajającego, zwiększone ryzyko depresji oddechowej i krążeniowej Wysoki Dostosowanie (zmniejszenie) dawki propofolu, ścisłe monitorowanie pacjenta
Anestetyki wziewne Farmakodynamiczna Nasilenie działania uspokajającego, zwiększone ryzyko depresji oddechowej i krążeniowej Wysoki Dostosowanie dawki propofolu, ścisłe monitorowanie pacjenta
Leki przeciwbólowe (szczególnie opioidy) Farmakodynamiczna Nasilenie działania uspokajającego, zwiększone ryzyko depresji oddechowej i krążeniowej Wysoki Dostosowanie dawki propofolu, ścisłe monitorowanie pacjenta
Znieczulenie regionalne (podpajęczynówkowe, zewnątrzoponowe) Farmakodynamiczna Możliwe nasilenie działania hipotensyjnego Średni Zmniejszenie dawki propofolu
Walproinian Farmakokinetyczna/ farmakodynamiczna Potencjalne zwiększenie stężenia propofolu w osoczu lub nasilenie jego działania Średni Zmniejszenie dawki propofolu
Ryfampicyna Farmakokinetyczna/ farmakodynamiczna Ciężkie niedociśnienie tętnicze Wysoki Szczególna ostrożność, zmniejszenie dawki propofolu, intensywne monitorowanie ciśnienia tętniczego
Alkohol Farmakodynamiczna Nasilone działanie depresyjne na OUN, zwiększone ryzyko depresji oddechowej, nasilone działanie hipotensyjne Wysoki Pacjent powinien powstrzymać się od spożywania alkoholu przed zabiegiem i przez 24-48 godz. po zastosowaniu propofolu
Środki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe Farmakodynamiczna Brak istotnych niezgodności farmakologicznych Niski Standardowe monitorowanie pacjenta

Zasady postępowania przy potencjalnych interakcjach

Przy stosowaniu propofolu w skojarzeniu z innymi lekami należy przestrzegać następujących zasad:

  1. Przeprowadzić szczegółowy wywiad lekowy przed zastosowaniem propofolu
  2. Rozważyć modyfikację dawki propofolu w przypadku jednoczesnego stosowania z lekami wykazującymi interakcje
  3. Prowadzić ścisłe monitorowanie pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem parametrów oddechowych i krążeniowych
  4. W przypadku leków o wysokim poziomie ważności interakcji (np. ryfampicyna), rozważyć wdrożenie dodatkowych środków bezpieczeństwa
  5. Poinformować pacjenta o konieczności powstrzymania się od spożywania alkoholu przed i po zastosowaniu propofolu
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl