Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Ondansetron, substancja czynna produktu Zofran, jest metabolizowany przez wiele enzymów wątrobowego cytochromu P-450: CYP3A4, CYP2D6 i CYP1A2. Ta wielość enzymów zdolnych do metabolizowania ondansetronu powoduje, że hamowanie lub zmniejszona aktywność jednego enzymu (np. genetycznie uwarunkowana niewydolność CYP2D6) jest zwykle kompensowana przez inne enzymy. Dzięki temu mechanizmowi zmiany w klirensie ondansetronu i zapotrzebowaniu na dawkę są zazwyczaj niewielkie lub nieistotne klinicznie.¹

Dotychczasowe badania nie dostarczyły dowodów na to, że ondansetron podawany razem z innymi lekami indukuje lub hamuje ich metabolizm.²

Interakcje z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy

Szczególną ostrożność należy zachować podczas stosowania ondansetronu u pacjentów przyjmujących jednocześnie produkty lecznicze wydłużające odstęp QT i/lub powodujące zaburzenia gospodarki elektrolitowej. Skojarzone stosowanie ondansetronu z lekami wywołującymi wydłużenie odstępu QT może powodować dodatkowe wydłużenie odstępu QT, co zwiększa ryzyko wystąpienia groźnych zaburzeń rytmu serca.³

Jednoczesne stosowanie ondansetronu z lekami o działaniu kardiotoksycznym może zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca. Do tej grupy leków należą:⁴

• Antracykliny (takie jak doksorubicyna, daunorubicyna)
• Trastuzumab
• Antybiotyki (takie jak erytromycyna lub ketokonazol)
• Leki przeciwarytmiczne (takie jak amiodaron)
• Leki beta-adrenolityczne (takie jak atenolol lub tymolol)

Interakcje z lekami serotoninergicznymi

Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano występowanie zespołu serotoninowego po jednoczesnym zastosowaniu ondansetronu i innych leków serotoninergicznych, w tym selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI). Zespół serotoninowy może objawiać się zmianami stanu psychicznego, zaburzeniami wegetatywnymi i zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi.⁵

Interakcje z induktorami CYP3A4

U pacjentów leczonych silnymi induktorami enzymu CYP3A4, takimi jak fenytoina, karbamazepina i ryfampicyna, obserwuje się wzmożony klirens ondansetronu po podaniu doustnym, co prowadzi do zmniejszenia stężenia ondansetronu we krwi. Może to wymagać dostosowania dawkowania.⁶

Interakcje z tramadolem

Dane z małych badań klinicznych wskazują, że ondansetron może zmniejszać przeciwbólowe działanie tramadolu. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków należy rozważyć monitorowanie skuteczności przeciwbólowej tramadolu.⁷

Interakcje z apomorfiną

Jednoczesne stosowanie ondansetronu z apomorfiną jest przeciwwskazane ze względu na doniesienia o występowaniu głębokiego niedociśnienia tętniczego oraz utraty przytomności podczas równoczesnego podawania tych leków.⁸

Leki, z którymi nie wykazano istotnych interakcji

Badania kliniczne nie wykazały żadnych istotnych interakcji ondansetronu z następującymi lekami:⁹

• Temazepam – benzodiazepina o działaniu nasennym i uspokajającym
• Furosemid – diuretyk pętlowy
• Alfentanyl – syntetyczny opioid stosowany w anestezjologii
• Morfina – opioidowy lek przeciwbólowy
• Lignokaina – miejscowy środek znieczulający
• Tiopental – barbituran używany do indukcji znieszulenia ogólnego
• Propofol – dożylny środek znieczulający

Interakcje z alkoholem

Badania kliniczne nie wykazały istotnych interakcji między ondansetronem a alkoholem etylowym.¹⁰ Jednakże należy pamiętać, że zarówno alkohol, jak i ondansetron mogą wpływać na ośrodkowy układ nerwowy. W szczególności alkohol może nasilać działanie sedatywne innych leków stosowanych jednocześnie z ondansetronem (np. opioidów lub leków przeciwbólowych), dlatego zaleca się ostrożność i unikanie spożywania alkoholu podczas terapii ondansetronem.

Dodatkowo, pomimo braku bezpośrednich interakcji farmakodynamicznych, jednoczesne spożywanie alkoholu może utrudnić ocenę stanu klinicznego pacjenta i maskować objawy działań niepożądanych. W przypadku pacjentów poddawanych chemioterapii lub leczeniu przeciwwymiotnemu przed lub po zabiegach operacyjnych, spożycie alkoholu może również zwiększać ryzyko nudności i wymiotów, zmniejszając skuteczność terapeutyczną ondansetronu.

Tabela interakcji