nudności i wymioty wywołane radioterapią nowotworów
Wskazanie

Nudności i wymioty wywołane radioterapią nowotworów (RINV – Radiation Induced Nausea and Vomiting) to częste działania niepożądane terapii onkologicznej, występujące u 50-80% pacjentów poddawanych napromienianiu, szczególnie obszaru górnej części jamy brzusznej, całego ciała lub czaszkowo-rdzeniowego. Nasilenie objawów zależy głównie od pola radioterapii, dawki promieniowania oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta.

W profilaktyce i leczeniu RINV stosuje się kilka grup leków. Najczęściej wykorzystywane są antagoniści receptora 5-HT3 (setronowe) takie jak Ondansetron (Zofran, Setronon, Ondansetron Accord), Granisetron (Granirex, Sancuso) czy Palonosetron (Aloxi, Palonosetron Accord). W przypadku bardziej nasilonych objawów stosuje się antagonistów receptora NK1 – Aprepitant (Emend) i Netupitant w połączeniu z palonosetronem (Akynzeo). Uzupełniająco stosuje się kortykosteroidy, najczęściej deksametazon (Dexaven, Pabi-Dexamethason).

W terapii drugiej linii lub jako leki uzupełniające wykorzystuje się leki przeciwpsychotyczne jak Haloperidol (Decaldol), Olanzapina (Zyprexa, Zolafren) oraz benzodiazepiny, np. Lorazepam (Lorafen). W łagodniejszych przypadkach stosuje się metoklopramid (Metoclopramidum WZF) lub tietylperazynę (Torecan).

Największe trudności w leczeniu RINV stanowi opóźniona faza nudności i wymiotów, która może utrzymywać się przez kilka dni po zakończeniu radioterapii. Wyzwaniem jest również indywidualna zmienność reakcji pacjentów oraz kumulujący się efekt przy długotrwałej radioterapii. Dodatkowe komplikacje mogą wynikać z jednoczesnego stosowania chemioterapii (radiochemioterapia), co wymaga złożonych schematów przeciwwymiotnych.

Istotnym problemem jest również leczenie tzw. nudności przełomowych (breakthrough nausea), które występują pomimo stosowania profilaktyki przeciwwymiotnej. W takich przypadkach konieczna jest modyfikacja schematu leczenia przeciwwymiotnego oraz ewentualne zastosowanie terapii uzupełniających, w tym metod niefarmakologicznych (akupunktura, techniki relaksacyjne, odpowiednia dieta).

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl