nudności i wymioty w okresie pooperacyjnym
Wskazanie

Nudności i wymioty w okresie pooperacyjnym (PONV – postoperative nausea and vomiting) to powszechne powikłania znieczulenia ogólnego, dotykające 30-50% pacjentów po zabiegach chirurgicznych. Występują najczęściej w ciągu pierwszych 24 godzin po operacji i są spowodowane wieloma czynnikami, w tym działaniem anestetyków, opioidowych leków przeciwbólowych, manipulacjami w jamie brzusznej oraz indywidualnymi predyspozycjami pacjenta.

W leczeniu PONV stosuje się różne grupy leków przeciwwymiotnych. Najczęściej wykorzystywane są antagoniści receptora 5-HT3 (ondansetron – Zofran, Ondansetron Kabi, Atossa), antagoniści receptora NK1 (aprepitant – Emend), pochodne fenotiazyny (tietylperazyna – Torecan), antagoniści receptorów dopaminowych (metoklopramid – Metoclopramidum, Metoclopramide Kalceks), a także deksametazon (Dexaven, Dexamethasone Phosphate SF) w monoterapii lub leczeniu skojarzonym.

Największym wyzwaniem w leczeniu PONV jest identyfikacja pacjentów wysokiego ryzyka oraz dobór odpowiedniej profilaktyki przeciwwymiotnej. Trudności powoduje też fakt, że tradycyjne leki przeciwwymiotne często działają tylko na jeden z mechanizmów powstawania nudności i wymiotów, podczas gdy PONV ma złożoną patofizjologię. Dodatkowo, opóźnione rozpoznanie i leczenie może prowadzić do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych i przedłużonego pobytu w szpitalu.

Istotnym elementem postępowania jest profilaktyka u pacjentów z grup ryzyka (kobiety, osoby niepalące, z chorobą lokomocyjną w wywiadzie). Stosuje się wówczas strategie multimodalne, łączące leki o różnych mechanizmach działania, odpowiednie nawodnienie oraz techniki znieczulenia z ograniczeniem stosowania opioidów. W przypadku wystąpienia PONV pomimo profilaktyki, zaleca się zastosowanie leku z innej grupy niż ten podany profilaktycznie.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl