Atossa
Tabletki powlekane, 8 mg
Produkt zawiera 8 mg ondansetronu w postaci dwuwodnego chlorowodorku oraz pomocniczo 120 mg laktozy jednowodnej. Stosuje się go w celu zapobiegania i leczenia nudności i wymiotów wywołanych chemioterapią, radioterapią oraz w okresie pooperacyjnym. Lek jest przeznaczony zarówno dla dorosłych, jak i dla dzieci o określonej powierzchni ciała. Jego forma to powlekane tabletki o żółtym kolorze.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Działania niepożądane
Ondansetron, substancja czynna leku Atossa 8 mg tabletki powlekane, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, potwierdzony zarówno badaniami klinicznymi, jak i obserwacjami po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym są bóle głowy (bardzo często, >10%), natomiast rzadziej obserwuje się poważne reakcje nadwrażliwości typu natychmiastowego, w tym anafilaksję (rzadko, 0,01-0,1%). W zakresie układu nerwowego odnotowano drgawki i objawy pozapiramidowe (niezbyt często, 0,1-1%), a także zawroty głowy (rzadko, 0,01-0,1%). Do działań sercowych należą arytmie, bóle w klatce piersiowej i bradykardia (niezbyt często), a także rzadkie przypadki wydłużenia odstępu QT, które mogą prowadzić do torsade de pointes. Zgłaszano również niedokrwienie mięśnia sercowego o nieznanej częstości. Wśród działań naczyniowych często występuje uczucie gorąca i zaczerwienienie skóry, a niedociśnienie tętnicze pojawia się niezbyt często i wymaga monitorowania hemodynamicznego.
W obrębie układu pokarmowego często obserwuje się zaparcia, natomiast niezbyt często bezobjawowe podwyższenie enzymów wątrobowych, co wskazuje na konieczność monitorowania funkcji wątroby u pacjentów z ryzykiem. Bardzo rzadko mogą wystąpić toksyczne wykwity skórne, w tym zagrażające życiu toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Profil działań niepożądanych u dzieci jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych. Ze względu na potencjalne zagrożenia, personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do odpowiednich organów nadzoru farmakoterapii, co umożliwia ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka terapii ondansetronem.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Atossa 8 mg
arytmia, ból głowy, ból w klatce piersiowej, bradykardia, częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, czkawka, drgawka, dyskineza, napad dystoniczny, napadowe przymusowe patrzenie w górę, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewyraźne widzenie, objaw pozapiramidowy, ondansetron, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości typu natychmiastowego, ruch mimowolny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczny wykwit skórny, torsade de pointes, uczucie ciepła, uczucie gorąca, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie widzenia, zanik widzenia, zaparcie, zawrót głowy, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych -
Profil bezpieczeństwa leku
Ondansetron jest przeciwwskazany u kobiet karmiących piersią ze względu na brak danych dotyczących przenikania leku do mleka ludzkiego oraz potencjalne ryzyko dla dziecka, mimo wykazanego przenikania do mleka zwierząt. W populacjach seniorów (>65 lat) oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie jest konieczna modyfikacja dawkowania ani drogi podania, a lek jest dobrze tolerowany. Ponadto, ondansetron nie wpływa negatywnie na zdolność prowadzenia pojazdów ani obsługi maszyn, a także nie wykazuje interakcji z alkoholem, co potwierdzają badania psychomotoryczne i farmakologiczne.
U pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby należy zachować szczególną ostrożność, gdyż klirens ondansetronu jest istotnie obniżony, a okres półtrwania wydłużony. W tej grupie nie należy przekraczać dawki dobowej 8 mg, co wymaga dostosowania terapii i monitorowania pacjenta. W pozostałych przypadkach dawkowanie pozostaje standardowe, bez konieczności korekty, co ułatwia stosowanie leku w różnych grupach pacjentów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Atossa 8 mg
-
Przeciwwskazania
Lek Atossa zawiera 8 mg ondansetronu w postaci dwuwodnego chlorowodorku ondansetronu w tabletkach powlekanych i posiada bezwzględne przeciwwskazania do stosowania. Przede wszystkim nie powinien być podawany pacjentom z nadwrażliwością na ondansetron lub jakikolwiek składnik pomocniczy, w tym laktozę jednowodną (120 mg na tabletkę), ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym anafilaktycznych. Ponadto, stosowanie Atossy jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów przyjmujących apomorfinę, ze względu na potencjalnie poważne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do niebezpiecznych działań niepożądanych.
W sytuacjach klinicznych wymagających szczególnej ostrożności, takich jak pacjenci z historią reakcji alergicznych na leki o podobnej strukturze chemicznej do ondansetronu, lekarz powinien rozważyć alternatywne metody leczenia. W przypadku konieczności wprowadzenia apomorfiny u pacjenta leczonego ondansetronem, zaleca się zaprzestanie stosowania Atossy z uwzględnieniem farmakokinetyki leku, aby uniknąć interakcji. Decyzja o zastosowaniu leku powinna być oparta na indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka, z uwzględnieniem pełnej historii leczenia i aktualnej farmakoterapii pacjenta.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Atossa 8 mg
apomorfina, chlorowodorek ondansetronu, działanie niepożądane, farmakokinetyka ondansetronu, historia leczenia, interakcja lekowa, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na ondansetron, nietolerancja laktozy, ondansetron, przeciwwskazanie bezwzględne, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana -
Przedawkowanie
Przedawkowanie ondansetronu, substancji czynnej Atossa, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, wymagające natychmiastowej interwencji. U dorosłych objawy przedawkowania obejmują zaburzenia widzenia (nieostre, podwójne widzenie), ciężkie zaparcia, niedociśnienie tętnicze oraz epizody naczynio-ruchowe zależne od nerwu błędnego, w tym przemijający blok przedsionkowo-komorowy II stopnia. Szczególnie istotne jest wydłużenie odstępu QT w EKG, zależne od dawki, które może prowadzić do groźnych arytmii komorowych. U dzieci w wieku 12 miesięcy do 2 lat, po doustnym przedawkowaniu przekraczającym około 4 mg/kg masy ciała, obserwowano objawy zespołu serotoninowego, takie jak hipertermia, pobudzenie, zaburzenia świadomości, wzmożone odruchy, drżenia i sztywność mięśniowa.
Brak specyficznego antidotum dla ondansetronu wymusza leczenie objawowe i wspomagające. Kluczowe jest monitorowanie EKG ze względu na ryzyko wydłużenia QT i arytmii, stabilizacja parametrów hemodynamicznych oraz podtrzymywanie funkcji życiowych. Zalecana jest konsultacja toksykologiczna w przypadku wątpliwości diagnostycznych lub terapeutycznych. Stosowanie ipekakuany jest przeciwwskazane ze względu na przeciwwymiotne działanie ondansetronu, które może ograniczać skuteczność eliminacji leku. Warto podkreślić, że dane dotyczące zależności dawki od występowania większości objawów są niejednoznaczne, z wyjątkiem wydłużenia odstępu QT oraz zespołu serotoninowego u małych dzieci.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Atossa 8 mg
aktywność serotoninergiczna, arytmia komorowa, blok przedsionkowo-komorowy, centrum toksykologiczne, działanie niepożądane, EKG, epizod naczynio-ruchowy, hipertermia, ipekakuana, konsultacja toksykologiczna, mioklonia, niedociśnienie tętnicze, niedrożność jelit, ondansetron, parametr hemodynamiczny, przedawkowanie ondansetronu, repolaryzacja komór serca, sztywność mięśniowa, układ przewodzący serca, właściwość przeciwwymiotna, wydłużenie odstępu QT, wzmożenie odruchów, zaburzenie perfuzji narządowej, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia, zaparcie, zespół serotoninowy -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ondansetronu, substancji czynnej leku ATOSSA (8 mg tabletki powlekane), obejmowały długoterminowe testy karcynogenności, mutagenności oraz wpływu na reprodukcję i rozwój. W badaniach na myszach i szczurach podawano dawki do 10 mg/kg mc./dobę u myszy oraz do 30 mg/kg mc./dobę u szczurów przez okres dwóch lat, nie wykazując działania karcynogennego. Standardowe testy mutagenności potwierdziły brak potencjału genotoksycznego ondansetronu. Ponadto, badania na szczurach z dawkami do 15 mg/kg mc./dobę nie wykazały negatywnego wpływu na płodność ani zdolność rozrodczą u obu płci.
Analizy przedkliniczne uwzględniły również ocenę potencjału uzależniającego, który w modelach zwierzęcych nie został potwierdzony. Zgromadzone dane wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa ondansetronu w kontekście długoterminowego stosowania, bez ryzyka karcynogenności, mutagenności, zaburzeń reprodukcji czy uzależnienia. Wyniki te stanowią istotny element oceny stosunku korzyści do ryzyka leku ATOSSA u pacjentów, potwierdzając jego bezpieczeństwo w warunkach klinicznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atossa 8 mg
ATOSSA, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo długoterminowe, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, ondansetron, parametr rozrodczy, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, potencjał uzależniający, profil bezpieczeństwa, stosunek korzyści do ryzyka, test mutagenności, wpływ na płodność, wpływ na reprodukcję -
Skład i postać leku
ATOSSA to lek w postaci tabletek powlekanych zawierających 8 mg ondansetronu w formie dwuwodnego chlorowodorku ondansetronu. Tabletki mają charakterystyczny żółty kolor, gładką, obustronnie wypukłą powierzchnię oraz zawierają 120 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy. Substancje pomocnicze rdzenia to celuloza mikrokrystaliczna, skrobia kukurydziana żelowana, krzemionka koloidalna oraz magnezu stearynian. Otoczka tabletek zawiera hypromelozę, makrogol 6000, glicerol, tytanu dwutlenek (E171), magnezu stearynian oraz żelaza tlenek żółty (E172), co ułatwia połykanie i maskuje smak leku.
Produkt jest dostępny w opakowaniach po 10 tabletek, pakowanych w blistry z folii Aluminium/PCV, umieszczone w tekturowym pudełku. Okres ważności wynosi 3 lata od daty produkcji, a lek należy przechowywać w temperaturze poniżej 25ºC, chroniąc przed wilgocią, aby zachować jego właściwości farmakologiczne. Nie stwierdzono istotnych niezgodności farmaceutycznych ani specjalnych wymagań dotyczących przygotowania do stosowania. Niewykorzystane resztki leku powinny być utylizowane zgodnie z lokalnymi przepisami dotyczącymi odpadów farmaceutycznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Atossa 8 mg
blister, celuloza mikrokrystaliczna, chlorowodorek ondansetronu, dwutlenek tytanu, hypromeloza, krzemionka koloidalna, laktoza jednowodna, makrogol, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, ondansetron, skrobia kukurydziana, stearynian magnezu, tabletka powlekana, tlenek żelaza, utylizacja leków -
Specjalne ostrzeżenia
Ondansetron, stosowany w leczeniu nudności i wymiotów, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z nadwrażliwością na antagonistów receptorów 5-HT3 oraz u osób z ryzykiem wydłużenia odstępu QTc. Lek ten może powodować wydłużenie QT w sposób zależny od dawki, co zwiększa ryzyko wystąpienia torsade de pointes, zwłaszcza u pacjentów z wrodzonym zespołem długiego QT, zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia), zastoinową niewydolnością serca, bradyarytmią lub przyjmujących inne leki wydłużające QT. Zaleca się korekcję zaburzeń elektrolitowych przed rozpoczęciem terapii. Ponadto, zgłaszano przypadki niedokrwienia mięśnia sercowego, szczególnie po dożylnym podaniu, co wymaga edukacji pacjentów w zakresie rozpoznawania objawów.
Istotnym aspektem jest ryzyko zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu ondansetronu z lekami serotoninergicznymi, takimi jak SSRI, SNRI czy buprenorfina. W takich przypadkach konieczna jest ścisła obserwacja pacjenta, zwłaszcza podczas inicjacji i zwiększania dawki, a w razie podejrzenia zespołu serotoninowego – rozważenie zmniejszenia dawki lub przerwania terapii. Ondansetron może także wydłużać czas pasażu jelitowego, co wymaga monitorowania pacjentów z objawami podostrej niedrożności jelit. U dzieci i młodzieży poddawanych chemioterapii hepatotoksycznej wskazane jest monitorowanie funkcji wątroby, zwłaszcza przy stosowaniu schematów dawkowania przekraczających 5 mg/m² na dobę. Po operacji usunięcia migdałków lek może maskować utajone krwawienie, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Atossa
antagonista receptorów 5-HT3, bradyarytmia, buprenorfina, chemioterapia hepatotoksyczna, częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, lek serotoninergiczny, niedokrwienie mięśnia sercowego, odstęp QT, ondansetron, perystaltyka jelit, podostra niedrożność jelit, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tonsillektomia, utajone krwawienie, wrodzony zespół długiego QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zastoinowa niewydolność serca, zespół serotoninowy -
Właściwości farmakodynamiczne
Ondansetron, substancja czynna leku ATOSSA, jest silnym, wybiórczym antagonistą receptorów serotoninowych 5-HT3, stosowanym w profilaktyce i leczeniu nudności oraz wymiotów indukowanych chemioterapią, radioterapią oraz w okresie okołooperacyjnym. Mechanizm działania polega na blokowaniu receptorów 5-HT3 zarówno w obwodowym układzie nerwowym (na dośrodkowych włóknach nerwu błędnego w jelicie cienkim), jak i w ośrodkowym układzie nerwowym (area postrema), co hamuje inicjację odruchu wymiotnego wywołanego uwalnianiem serotoniny. Jedna tabletka ATOSSA zawiera 8 mg ondansetronu w postaci dwuwodnego chlorowodorku. Lek nie wpływa na stężenie prolaktyny w osoczu, a jego rola w hamowaniu wymiotów indukowanych opioidami pozostaje nieustalona i wymaga dalszych badań.
Badania farmakodynamiczne wykazały, że ondansetron może wpływać na wydłużenie odstępu QTc w zapisie EKG w sposób zależny od dawki. W badaniu crossover z udziałem 58 zdrowych dorosłych osób, podanie dożylne 8 mg ondansetronu przez 15 minut powodowało maksymalną średnią różnicę w QTcF vs placebo wynoszącą 5,8 ms (górna granica 90% CI: 7,8 ms), natomiast dawka 32 mg wywołała różnicę 19,6 ms (górna granica 90% CI: 21,5 ms). Nie odnotowano jednak wartości QTc przekraczających 480 ms ani wydłużenia QTcF powyżej 60 ms, co wskazuje na zachowanie bezpieczeństwa kardiologicznego nawet przy wyższych dawkach. Ponadto, ondansetron nie wpływał istotnie na odstęp PR ani zespół QRS, co sugeruje selektywny wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego bez zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego i śródkomorowego.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Atossa 8 mg
antagonista receptora serotoninowego 5-HT3, antagonista receptorów serotoninowych, area postrema, chlorowodorek ondansetronu, cytostatyk, infuzja dożylna, komora mózgu, lek przeciwwymiotny, nerw błędny, nudności i wymioty, odruch wymiotny, odstęp PR, odstęp QTc, odstęp QTcF, profil endokrynologiczny, prolaktyna, promieniowanie jonizujące, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, QTcF, repolaryzacja mięśnia sercowego, substancja czynna, terapia przeciwnowotworowa, układ nerwowy, uwalnianie serotoniny, wymioty okołooperacyjne, zespół QRS -
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
W praktyce klinicznej stosowanie ondansetronu (produkt leczniczy ATOSSA, 8 mg ondansetronu w postaci dwuwodnego chlorowodorku) u kobiet w wieku rozrodczym wymaga szczególnej ostrożności. Kobiety te powinny być poinformowane o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji (>99% skuteczności) podczas terapii oraz przez 2 dni po jej zakończeniu. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć ciążę, gdyż ondansetron jest przeciwwskazany w I trymestrze ciąży ze względu na potencjalne ryzyko wad wrodzonych twarzoczaszki. Dane epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko względne 1,24 (95% CI 1,03-1,48) wad twarzoczaszki, co przekłada się na 3 dodatkowe przypadki na 10 000 leczonych kobiet. Wyniki badań dotyczące wad serca są niespójne, a zgłoszenia przypadków wad wrodzonych po wprowadzeniu leku do obrotu nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie związku przyczynowego. Badania przedkliniczne na zwierzętach nie wykazały toksycznego wpływu na rozrodczość ani szkodliwości dla płodu przy dawkach odpowiadających 6- i 24-krotności maksymalnej dawki u ludzi (24 mg/dobę).
W przypadku kobiet karmiących piersią brak jest danych dotyczących przenikania ondansetronu do mleka oraz jego wpływu na dziecko i laktację, choć badania na szczurach potwierdzają przenikanie leku do mleka. Z tego powodu zaleca się, aby matki przyjmujące ondansetron nie karmiły piersią w trakcie terapii. Informacje dotyczące wpływu ondansetronu na płodność są korzystne – lek nie wpływa negatywnie na płodność, co jest istotne dla pacjentek planujących zachowanie zdolności rozrodczych po zakończeniu leczenia. W sumie, lekarz powinien kompleksowo omówić z pacjentką potencjalne ryzyko i korzyści terapii, dostosowując decyzję terapeutyczną do indywidualnej sytuacji klinicznej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Atossa 8 mg
-
Wskazania do stosowania
Lek Atossa zawierający 8 mg ondansetronu w postaci dwuwodnego chlorowodorku ondansetronu w tabletkach powlekanych jest wskazany do zapobiegania i leczenia nudności oraz wymiotów indukowanych chemioterapią i radioterapią nowotworów oraz w okresie pooperacyjnym u dorosłych pacjentów. W populacji pediatrycznej doustna forma leku jest zalecana wyłącznie u dzieci o powierzchni ciała >1,2 m² w leczeniu nudności i wymiotów po chemioterapii, natomiast w przypadku pooperacyjnych nudności i wymiotów u dzieci i młodzieży rekomendowane jest stosowanie ondansetronu w formie powolnego wstrzyknięcia dożylnego ze względu na brak odpowiednich badań klinicznych dotyczących doustnej formy w tym wskazaniu.
Podawanie leku Atossa powinno być dostosowane do potencjału emetogennego terapii przeciwnowotworowej oraz czasu podania – optymalnie przed rozpoczęciem chemioterapii lub radioterapii. W okresie pooperacyjnym u dorosłych lek można stosować profilaktycznie przed znieczuleniem lub terapeutycznie po wystąpieniu objawów. Należy również uwzględnić obecność laktozy jednowodnej (120 mg w tabletce), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Charakterystyczny wygląd tabletek (żółte, gładkie, obustronnie wypukłe) ułatwia ich identyfikację przez pacjentów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Atossa 8 mg
chemioterapia nowotworowa, chlorowodorek ondansetronu, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, nudności indukowane chemioterapią, nudności pooperacyjne, nudności wywołane radioterapią, ondansetron, pooperacyjne nudności i wymioty, potencjał emetogenny, powierzchnia ciała, radioterapia nowotworów, terapia przeciwnowotworowa, wstrzyknięcie dożylne, wymioty indukowane chemioterapią, wymioty pooperacyjne, zaburzenia wchłaniania cukrów