nudności i wymioty wywołane chemioterapią nowotworów
Wskazanie
Nudności i wymioty wywołane chemioterapią nowotworów (CINV – Chemotherapy-Induced Nausea and Vomiting) to powszechne działania niepożądane leczenia przeciwnowotworowego, które mogą znacząco wpływać na jakość życia pacjentów i ich zdolność do kontynuowania terapii. CINV występują u 70-80% pacjentów poddawanych chemioterapii, a ich nasilenie zależy od stosowanych cytostatyków, dawki, schematu podawania oraz indywidualnych czynników ryzyka, takich jak płeć żeńska, młodszy wiek czy wcześniejsze epizody choroby lokomocyjnej.
W zależności od czasu występowania, CINV dzieli się na: ostre (w ciągu pierwszych 24 godzin), opóźnione (występujące po 24 godzinach, nawet do 5 dni) oraz wyprzedzające (występujące przed podaniem kolejnego cyklu chemioterapii). Kluczowym elementem leczenia jest odpowiednia profilaktyka dostosowana do emetogenności stosowanego schematu chemioterapii.
W leczeniu CINV stosuje się kilka grup leków przeciwwymiotnych. Antagoniści receptora 5-HT3 (setrony) takie jak Ondansetron (Zofran, Atossa, Emetron), Granisetron (Granirex, Sancuso) czy Palonosetron (Aloxi) stanowią podstawę terapii. Antagoniści receptora NK-1, w tym Aprepitant (Emend) i Netupitant (dostępny w preparacie złożonym Akynzeo), są szczególnie skuteczne w zapobieganiu opóźnionym nudnościom i wymiotom. Stosuje się również kortykosteroidy (Dexaven, Dexamethasone WZF), leki przeciwpsychotyczne (Metoclopramid, Torecan) oraz benzodiazepiny (Lorazepam).
Największym wyzwaniem w leczeniu CINV jest odpowiednie dobranie profilaktyki przeciwwymiotnej do potencjału emetogennego chemioterapii oraz indywidualnych czynników ryzyka pacjenta. Trudności sprawia również leczenie nudności i wymiotów opóźnionych oraz wyprzedzających, które często są oporne na standardową terapię. Dodatkowym problemem jest zjawisko „przebicia” – wystąpienia nudności i wymiotów pomimo zastosowania odpowiedniej profilaktyki, co wymaga modyfikacji schematu leczenia przeciwwymiotnego.
Nowoczesne podejście do CINV obejmuje terapię skojarzoną z wykorzystaniem leków o różnych mechanizmach działania oraz indywidualizację leczenia. W przypadkach opornych na standardowe leczenie rozważa się także niefarmakologiczne metody wspomagające, takie jak akupunktura, techniki relaksacyjne czy suplementacja kannabinoidami (w krajach, gdzie jest to dozwolone). Skuteczne zapobieganie i leczenie CINV ma kluczowe znaczenie dla poprawy compliance pacjentów i skuteczności całego leczenia przeciwnowotworowego.
Lista leków z tym wskazaniem
-
Zofran – Tabletki powlekane – 8 mg
Preparat zawiera ondansetron w postaci dwuwodnego chlorowodorku ondansetronu oraz laktozę bezwodną jako substancję pomocniczą. Stosowany jest w celu zapobiegania i leczenia nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią, radioterapią oraz w okresie pooperacyjnym. Może być podawany zarówno dorosłym, jak i dzieciom powyżej 6 miesiąca życia. Forma farmaceutyczna to tabletki powlekane owalnego kształtu w dawkach 4 mg lub 8 mg.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Zofran – Roztwór do wstrzykiwań – 2 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera ondansetron w postaci chlorowodorku dwuwodnego, dostępny w roztworze do wstrzykiwań o stężeniu 2 mg/ml. Stosuje się go w celu zapobiegania i leczenia nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią, radioterapią oraz po zabiegach chirurgicznych. Może być podawany zarówno dożylnie, jak i domięśniowo. Preparat jest przeznaczony do stosowania u dorosłych oraz dzieci od 6 miesiąca życia, w zależności od wskazania.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Setronon – Tabletki powlekane – 8 mg
Produkt zawiera 8 mg ondansetronu w postaci ondansetronu chlorowodorku dwuwodnego oraz substancje pomocnicze, w tym laktozę i sód. Jest dostępny w formie białych, powlekanych tabletek. Stosowany jest przede wszystkim w zapobieganiu i leczeniu nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią, radioterapią nowotworów oraz pooperacyjnych. Lek może być stosowany u dorosłych oraz u dzieci powyżej 6 miesiąca życia w celu zapobiegania nudności i wymiotów po chemoterapii.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Zofran Zydis – Liofilizat doustny – 8 mg
Liofilizat doustny zawiera 8 mg ondansetronu oraz substancje pomocnicze, takie jak aspartam, etanol i parabeny. Stosowany jest w zapobieganiu i leczeniu nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią, radioterapią oraz w okresie pooperacyjnym u dorosłych. U dzieci powyżej 6. miesiąca życia używa się go głównie do zapobiegania nudnościom i wymiotom związanym z chemioterapią nowotworów. Preparat szybko się rozpuszcza i jest dostępny w formie białego, płasko-wypukłego liofilizatu doustnego.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Atossa – Tabletki powlekane – 8 mg
Produkt zawiera 8 mg ondansetronu w postaci dwuwodnego chlorowodorku oraz pomocniczo 120 mg laktozy jednowodnej. Stosuje się go w celu zapobiegania i leczenia nudności i wymiotów wywołanych chemioterapią, radioterapią oraz w okresie pooperacyjnym. Lek jest przeznaczony zarówno dla dorosłych, jak i dla dzieci o określonej powierzchni ciała. Jego forma to powlekane tabletki o żółtym kolorze.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Zofran – Tabletki powlekane – 4 mg
Produkt leczniczy zawiera ondansetron w postaci dwuwodnego chlorowodorku ondansetronu oraz laktozę bezwodną jako substancję pomocniczą. Stosuje się go w celu zapobiegania i leczenia nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią i radioterapią nowotworów, a także po operacjach u dorosłych. Jest dostępny w postaci powlekanych tabletek o dawkach 4 mg i 8 mg. U dzieci powyżej 6 miesięcy stosuje się go głównie dla łagodzenia skutków chemioterapii, jednakże nie zaleca się doustnego stosowania po zabiegach chirurgicznych.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku