nudności i wymioty okresu pooperacyjnego
Wskazanie
Nudności i wymioty okresu pooperacyjnego (PONV – postoperative nausea and vomiting) to powszechne powikłania występujące u pacjentów po znieczuleniu ogólnym i zabiegach chirurgicznych. Dotykają około 30% pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym, a w grupach wysokiego ryzyka odsetek ten może sięgać nawet 80%. PONV zwykle pojawia się w ciągu pierwszych 24 godzin po operacji, choć mogą utrzymywać się dłużej, szczególnie po bardziej inwazyjnych zabiegach.
Czynniki ryzyka PONV obejmują płeć żeńską, niepalenie tytoniu, wywiad PONV lub choroby lokomocyjnej, młody wiek, rodzaj znieczulenia (zwłaszcza użycie opioidów i wziewnych środków anestetycznych), rodzaj i czas trwania operacji (np. operacje okulistyczne, ginekologiczne, laryngologiczne). Nudności i wymioty pooperacyjne nie tylko powodują dyskomfort pacjenta, ale mogą prowadzić do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych, opóźnionego gojenia ran i przedłużonego pobytu w szpitalu.
W leczeniu PONV stosuje się różne grupy leków przeciwwymiotnych. W Polsce dostępne są m.in.: antagoniści receptora 5-HT3 (ondansetron – Zofran, Ondansetron Accord, Setronon), antagoniści receptora NK1 (aprepitant – Emend), antagoniści receptora dopaminowego (metoklopramid – Metoclopramidum WZF, Metoclopramide Kalceks), leki przeciwhistaminowe (dimenhydrynat – Aviomarin), butyrofenony (droperidol – Xomolix) oraz kortykosteroidy (deksametazon – Dexamethasone Phosphate SF, Dexaven).
Największe trudności w leczeniu PONV związane są z wieloczynnikową etiologią tego powikłania. U pacjentów wysokiego ryzyka często konieczne jest zastosowanie profilaktyki multimodalnej, obejmującej kombinację leków działających na różne receptory. Wyzwaniem pozostaje indywidualizacja profilaktyki i leczenia w oparciu o profil ryzyka pacjenta oraz skuteczne wdrożenie protokołów postępowania na oddziałach chirurgicznych. Dodatkowo, stosowanie niektórych leków przeciwwymiotnych wiąże się z działaniami niepożądanymi, takimi jak sedacja, wydłużenie odstępu QT czy reakcje pozapiramidowe, co wymaga uważnego monitorowania pacjentów.
Lista leków z tym wskazaniem
-
Zofran – Tabletki powlekane – 8 mg
Preparat zawiera ondansetron w postaci dwuwodnego chlorowodorku ondansetronu oraz laktozę bezwodną jako substancję pomocniczą. Stosowany jest w celu zapobiegania i leczenia nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią, radioterapią oraz w okresie pooperacyjnym. Może być podawany zarówno dorosłym, jak i dzieciom powyżej 6 miesiąca życia. Forma farmaceutyczna to tabletki powlekane owalnego kształtu w dawkach 4 mg lub 8 mg.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Ondansetron B. Braun – Roztwór do infuzji – 0,16 mg/ml
Jest to roztwór do infuzji zawierający ondansetron chlorowodorku dwuwodnego, stosowany w dawkach 0,08 mg/ml lub 0,16 mg/ml. Preparat zawiera również substancje pomocnicze, takie jak sód cytrynian dwuwodny i chlorek sodu. Lek stosuje się w zapobieganiu i leczeniu nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią, radioterapią oraz po zabiegach chirurgicznych. Może być podawany zarówno dorosłym, jak i dzieciom od 1 miesiąca życia, w zależności od wskazań.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Ondansetron B. Braun 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań – Roztwór do wstrzykiwań – 2 mg/ml
Preparat zawiera ondansetron w formie chlorowodorku dwuwodnego, podawanego w postaci roztworu do wstrzykiwań. Lek stosuje się w zapobieganiu oraz leczeniu nudności i wymiotów wywołanych chemioterapią, radioterapią oraz w okresie pooperacyjnym. Może być wykorzystywany zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, w zależności od wskazań. Substancje pomocnicze obecne w preparacie to m.in. sód cytrynian dwuwodny i chlorek sodu.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Zofran – Roztwór do wstrzykiwań – 2 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera ondansetron w postaci chlorowodorku dwuwodnego, dostępny w roztworze do wstrzykiwań o stężeniu 2 mg/ml. Stosuje się go w celu zapobiegania i leczenia nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią, radioterapią oraz po zabiegach chirurgicznych. Może być podawany zarówno dożylnie, jak i domięśniowo. Preparat jest przeznaczony do stosowania u dorosłych oraz dzieci od 6 miesiąca życia, w zależności od wskazania.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Ondansetron B. Braun – Roztwór do infuzji – 0,08 mg/ml
Produkt leczniczy jest roztworem do infuzji zawierającym ondansetron w postaci chlorowodorku dwuwodnego oraz pomocnicze substancje, takie jak sód cytrynian dwuwodny i chlorek sodu. Stosuje się go w zapobieganiu i leczeniu nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią, radioterapią oraz okresem pooperacyjnym. Preparat jest dostępny w dwóch stężeniach i dedykowany zarówno dla dorosłych, jak i dzieci powyżej 6 miesiąca życia. Cechuje go przezroczysta, bezbarwna forma roztworu wodnego przeznaczonego do podawania dożylnego.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Setronon – Tabletki powlekane – 8 mg
Produkt zawiera 8 mg ondansetronu w postaci ondansetronu chlorowodorku dwuwodnego oraz substancje pomocnicze, w tym laktozę i sód. Jest dostępny w formie białych, powlekanych tabletek. Stosowany jest przede wszystkim w zapobieganiu i leczeniu nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią, radioterapią nowotworów oraz pooperacyjnych. Lek może być stosowany u dorosłych oraz u dzieci powyżej 6 miesiąca życia w celu zapobiegania nudności i wymiotów po chemoterapii.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Zofran Zydis – Liofilizat doustny – 8 mg
Liofilizat doustny zawiera 8 mg ondansetronu oraz substancje pomocnicze, takie jak aspartam, etanol i parabeny. Stosowany jest w zapobieganiu i leczeniu nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią, radioterapią oraz w okresie pooperacyjnym u dorosłych. U dzieci powyżej 6. miesiąca życia używa się go głównie do zapobiegania nudnościom i wymiotom związanym z chemioterapią nowotworów. Preparat szybko się rozpuszcza i jest dostępny w formie białego, płasko-wypukłego liofilizatu doustnego.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Ondansetron Kalceks – Roztwór do wstrzykiwań i infuzji – 2 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera ondansetron chlorowodorek dwuwodny w formie roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Każdy mililitr zawiera 2 mg ondansetronu oraz substancję pomocniczą zawierającą sód. Lek stosuje się w zapobieganiu i leczeniu nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią, radioterapią oraz po operacjach. Może być stosowany zarówno u dorosłych, jak i u dzieci powyżej 6 miesięcy w zależności od wskazań.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Zofran – Tabletki powlekane – 4 mg
Produkt leczniczy zawiera ondansetron w postaci dwuwodnego chlorowodorku ondansetronu oraz laktozę bezwodną jako substancję pomocniczą. Stosuje się go w celu zapobiegania i leczenia nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią i radioterapią nowotworów, a także po operacjach u dorosłych. Jest dostępny w postaci powlekanych tabletek o dawkach 4 mg i 8 mg. U dzieci powyżej 6 miesięcy stosuje się go głównie dla łagodzenia skutków chemioterapii, jednakże nie zaleca się doustnego stosowania po zabiegach chirurgicznych.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku