nudności i wymioty wywołane radioterapią
Wskazanie

Nudności i wymioty wywołane radioterapią to częste działania niepożądane występujące u pacjentów poddawanych napromienianiu, szczególnie gdy zabieg obejmuje obszar jamy brzusznej lub miednicy. Dolegliwości te są wynikiem podrażnienia ośrodka wymiotnego w pniu mózgu przez produkty rozpadu komórek oraz uwolnione mediatory zapalne. Nasilenie objawów zależy od obszaru napromieniania, dawki frakcyjnej oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta.

W leczeniu nudności i wymiotów wywołanych radioterapią stosuje się głównie leki przeciwwymiotne z różnych grup. Najczęściej wykorzystywane są antagoniści receptora 5-HT3, takie jak ondansetron (Zofran, Ondansetron Accord, Setronon), granisetron (Granisol) czy palonosetron (Aloxi). W cięższych przypadkach dołącza się antagonistów receptora NK1, jak aprepitant (Emend) czy netupitant w połączeniu z palonosetronem (Akynzeo). Ważną rolę odgrywają również kortykosteroidy, głównie deksametazon (Dexaven, Pabi-Dexamethason), a także leki z grupy benzodiazepin, np. lorazepam (Lorafen).

Największymi trudnościami w leczeniu nudności i wymiotów popromiennych jest oporność na standardowe schematy przeciwwymiotne oraz rozwój nudności i wymiotów przewlekłych, które mogą utrzymywać się przez wiele dni po zakończeniu sesji napromieniania. Problem stanowi również nakładanie się tych dolegliwości na inne działania niepożądane radioterapii, takie jak zmęczenie, biegunka czy zapalenie śluzówek, co znacząco pogarsza jakość życia pacjentów.

W przypadku niepowodzenia standardowej terapii przeciwwymiotnej, stosuje się leczenie wspomagające, w tym leki prokinetyczne, jak metoklopramid (Metoclopramidum, Pramidin), a niekiedy także kanabinoidy (Sativex) czy leki neuroleptyczne, np. haloperidol (Haloperidol WZF). Coraz częściej zaleca się również włączenie metod niefarmakologicznych, takich jak akupunktura, techniki relaksacyjne i odpowiednie modyfikacje dietetyczne, które mogą wspomagać standardowe leczenie farmakologiczne.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl