nudności i wymioty pooperacyjne
Wskazanie

Nudności i wymioty pooperacyjne (PONV – Postoperative Nausea and Vomiting) to częste powikłania po zabiegach chirurgicznych, występujące u 20-30% pacjentów poddawanych znieczuleniu ogólnemu. Ryzyko ich wystąpienia jest wyższe u kobiet, osób niepalących, z dodatnim wywiadem PONV w przeszłości oraz u pacjentów otrzymujących opioidowe leki przeciwbólowe. Szczególnie narażeni są pacjenci po operacjach ginekologicznych, okulistycznych, otolaryngologicznych oraz zabiegach w obrębie jamy brzusznej.

W leczeniu i profilaktyce PONV stosuje się kilka grup leków. Najczęściej wykorzystywane są antagoniści receptora 5-HT3 (setronony), takie jak ondansetron (Zofran, Ondansetron Kabi, Atossa), granisetron (Granigen) czy palonosetron. Inną grupą są antagoniści receptora dopaminowego D2, w tym metoklopramid (Metoclopramidum WZF) i droperidol (Xomolix). Stosuje się również deksametazon (Dexaven, Dexamethasone Krka) oraz antagonistów receptora NK1, jak aprepitant (Emend).

Największą trudnością w leczeniu PONV jest identyfikacja pacjentów wysokiego ryzyka oraz dobór odpowiedniej profilaktyki przeciwwymiotnej. Skuteczność monoterapii jest ograniczona, dlatego często stosuje się terapię skojarzoną, wykorzystującą leki o różnych mechanizmach działania. Wyzwaniem pozostaje również optymalizacja czasu podania leków – zbyt wczesne podanie może skutkować zmniejszeniem efektywności, podczas gdy zbyt późne może nie zapobiec początkowym objawom.

Istotnym problemem jest również leczenie PONV opornych na standardową terapię, które mogą prowadzić do przedłużonej hospitalizacji, odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych, a w skrajnych przypadkach do rozejścia się szwów lub aspiracji treści żołądkowej. W takich sytuacjach konieczne jest zastosowanie terapii ratunkowej oraz identyfikacja i leczenie przyczyn wtórnych, takich jak ból, hipotensja czy niepożądane działania leków.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 22.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl