proteazy i lipazy
Proteazy i lipazy to grupy enzymów odgrywające kluczowe role w procesach trawiennych oraz wielu funkcjach komórkowych. Proteazy (proteazy) katalizują hydrolizę wiązań peptydowych w białkach i peptydach, rozszczepiając je na mniejsze peptydy i aminokwasy. W praktyce klinicznej oznaczanie aktywności proteaz, szczególnie trypsynu i chymotrypsynu, jest wykorzystywane w diagnostyce chorób trzustki.
Lipazy to enzymy hydrolizujące wiązania estrowe w tłuszczach, prowadząc do uwalniania kwasów tłuszczowych i glicerolu. Lipaza trzustkowa jest najważniejszą lipazą trawienną, a jej podwyższone stężenie w surowicy stanowi czuły i swoisty marker ostrego zapalenia trzustki. Wartości lipazy mogą wzrosnąć 3-5 razy powyżej górnej granicy normy w ciągu 24-48 godzin od początku objawów OZT i pozostają podwyższone dłużej niż amylaza.
W diagnostyce laboratoryjnej oznaczanie aktywności proteaz i lipaz jest szczególnie istotne w ocenie funkcji trzustki oraz w diagnostyce różnicowej bólu brzucha. Poza lipazą trzustkową, w praktyce klinicznej oznacza się również lipazę lipoproteinową (LPL), której niedobór prowadzi do ciężkiej hipertriglicerydemii. Proteazy i lipazy są również celami farmakoterapii w schorzeniach takich jak zaburzenia trawienia, przewlekłe zapalenie trzustki czy mukowiscydoza.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Odparzenie pieluszkowe to zapalny stan skóry w okolicy pieluszkowej, wynikający z uszkodzenia bariery ochronnej warstwy rogowej naskórka (stratum corneum), szczególnie u niemowląt, których skóra jest niedojrzała. Kluczowymi mechanizmami patogenezy są nadmierne uwodnienie i maceracja skóry spowodowane długotrwałym kontaktem z wilgocią, co prowadzi do zaburzeń struktury lipidów międzykomórkowych i zwiększonej transepidermalnej utraty wody (TEWL). Wzrost pH skóry powyżej fizjologicznego zakresu 4,5-5,5, spowodowany mieszaniem moczu z kałem i aktywnością ureazy bakteryjnej, aktywuje enzymy kałowe (proteazy, lipazy), które uszkadzają naskórek i zwiększają jego przepuszczalność dla czynników drażniących. Dodatkowo, tarcie i szczelne dopasowanie pieluszki nasilają uszkodzenia, a uszkodzona bariera sprzyja kolonizacji patogenów, w tym Candida albicans (obecnej w 80% odparzeń trwających >3 dni), Staphylococcus aureus i Streptococcus pyogenes, co może prowadzić do wtórnych infekcji bakteryjnych i grzybiczych.
atopowe zapalenie skóry, bariera skórna, Candida albicans, choroba zapalna jelit, cyklooksygenaza-2, enzymy kałowe, flora bakteryjna, hydrokortyzon, infekcja grzybicza, kortykosteroid, liszajec pęcherzowy, łojotokowe zapalenie skóry, maceracja naskórka, mukowiscydoza, nietolerancja białka mleka krowiego, nietolerancja laktozy, odparzenie pieluszkowe, pH skóry, proteazy i lipazy, przeznaskórkowa utrata wody, tlenek cynku, ureaza bakteryjna, warstwa rogowa naskórka, zaburzenia wchłaniania, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie tkanki łącznej -
Leksykon chorób i schorzeń
Odparzenie pieluszkowe jest stanem zapalnym skóry w obszarze pokrytym pieluszką, wynikającym z naruszenia integralności warstwy rogowej naskórka (stratum corneum) na skutek maceracji i nadmiernej wilgotności. Noszenie pieluszek powoduje wzrost wilgotności i pH skóry powyżej fizjologicznego zakresu 4,5-5,5, co prowadzi do alkalizacji środowiska i aktywacji enzymów fekalnych (proteaz i lipaz). Enzymy te degradują białka i lipidy naskórka, nasilając uszkodzenia bariery skórnej. Dodatkowo, tarcie mechaniczne oraz wtórne zakażenia bakteryjne (Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes) i grzybicze (Candida albicans, występująca u 92% przypadków) potęgują stan zapalny i uszkodzenia. Antybiotykoterapia zwiększa ryzyko odparzenia poprzez zaburzenie mikrobiomu i wywołanie biegunek, które intensyfikują kontakt skóry z enzymatycznym kałem.
antybiotykoterapia, atopowe zapalenie skóry, bariera naskórkowa, Candida albicans, infekcja wirusowa, kandydoza, kortykosteroid, lek przeciwgrzybiczny, liszajec, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, maceracja skóry, niedobór cynku, niedobór immunologiczny, odparzenie pieluszkowe, opryszczka, ospa wietrzna, proteazy i lipazy, Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes, tlenek cynku, ureaza bakteryjna, warstwa rogowa naskórka, zapalenie tkanki podskórnej
