nudności i wymioty wywołane przez radioterapię
Wskazanie

Nudności i wymioty wywołane radioterapią (RINV – Radiation Induced Nausea and Vomiting) to częste działania niepożądane leczenia onkologicznego, szczególnie przy napromieniowaniu okolic jamy brzusznej, całego ciała lub górnej części ciała. Intensywność objawów zależy od obszaru napromieniowania, dawki frakcyjnej oraz całkowitej dawki promieniowania. Szczególnie narażeni są pacjenci poddawani radioterapii w obrębie przewodu pokarmowego, wątroby, trzustki czy mózgu.

W leczeniu RINV stosuje się kilka grup leków. Podstawą terapii są antagoniści receptora 5-HT3 (setronony), takie jak Ondansetron (Zofran, Setronon), Granisetron (Granisol) czy Palonosetron (Aloxi). W Polsce dostępne są również preparaty Ondansetronu o nazwach handlowych: Atossa, Ondansetron Kabi, Ondansetron Accord, Zofran. Dla ciężkich przypadków stosuje się antagonistę receptora NK-1 – aprepitant (Emend), często w skojarzeniu z deksametazonem (Dexaven, Pabi-Dexamethason).

U pacjentów z RINV o mniejszym nasileniu skuteczne mogą być również leki z grupy benzodiazepin (Lorazepam – Lorafen), metoklopramid (Metoclopramidum, Pramidin) lub tietylperazyna (Torecan). W przypadkach opornych na standardowe leczenie rozważa się zastosowanie kanabinoidów (np. dronabinol) lub lewomentolu (Migrenol).

Największe wyzwania w leczeniu RINV obejmują zapobieganie nudnościom i wymiotom opóźnionym, które mogą wystąpić nawet kilka dni po sesji radioterapii. Problematyczne jest również narastanie objawów przy kolejnych frakcjach napromieniania oraz rozwój nudności wyprzedzających (antycypacyjnych), które pojawiają się przed kolejnymi sesjami terapii. Istotnym elementem leczenia jest odpowiednie nawodnienie i odżywienie pacjenta, które może być utrudnione przez uporczywe nudności.

Nowoczesne podejście do leczenia RINV opiera się na profilaktycznym stosowaniu leków przeciwwymiotnych przed sesją radioterapii oraz utrzymywaniu leczenia przez odpowiednio długi czas po zakończeniu napromieniania. Ważne jest również indywidualne dostosowanie terapii do czynników ryzyka pacjenta, w tym historii choroby lokomocyjnej, wymiotów ciążowych czy nadużywania alkoholu, które zwiększają ryzyko wystąpienia RINV.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl