nudności i wymioty wywołane przez chemioterapię cytotoksyczną
Wskazanie

Nudności i wymioty wywołane przez chemioterapię cytotoksyczną (CINV – Chemotherapy-Induced Nausea and Vomiting) stanowią jedne z najbardziej uciążliwych działań niepożądanych leczenia onkologicznego. Występują u 70-80% pacjentów poddawanych chemioterapii, zwłaszcza po zastosowaniu leków o wysokim potencjale emetogennym, takich jak cisplatyna, karboplatyna, cyklofosfamid czy antracykliny. CINV mogą wystąpić w trzech fazach: ostrej (do 24h po chemioterapii), opóźnionej (od 24h do 120h) oraz wyprzedzającej (przed kolejnym cyklem chemioterapii).

W leczeniu CINV stosuje się przede wszystkim antagonistów receptora 5-HT3 (ondansetron – Zofran, Ondansetron Accord, Ondansetron Kabi; granisetron – Granisol, Sancuso; palonosetron – Aloxi, Akynzeo), antagonistów receptora NK1 (aprepitant – Emend; netupitant – Akynzeo; fosaprepitant – Ivemend), kortykosteroidy (deksametazon – Dexamethasone, Pabi-Dexamethason) oraz leki przeciwwymiotne o innych mechanizmach działania (metoklopramid – Metoclopramidum, Metoclopramide Accord; tietylperazyna – Torecan; olanzapina – Zolafren, Olzapin, Zyprexa).

Największym wyzwaniem w leczeniu CINV jest opanowanie wymiotów opóźnionych oraz zapobieganie wymiotom wyprzedzającym, które mają charakter warunkowy i trudno poddają się farmakoterapii. Istotnym problemem jest również oporność na standardowe leczenie przeciwwymiotne, występująca u ok. 20-30% pacjentów. Dodatkowo trudność stanowi właściwa ocena ryzyka CINV, które zależy nie tylko od potencjału emetogennego zastosowanych cytostatyków, ale również od czynników indywidualnych, takich jak płeć, wiek, spożywanie alkoholu czy wcześniejsze doświadczenia z chemioterapią.

W praktyce klinicznej stosuje się schematy profilaktyki przeciwwymiotnej dostosowane do potencjału emetogennego chemioterapii. Przy wysokim ryzyku CINV zaleca się terapię trójlekową obejmującą antagonistę receptora NK1, antagonistę receptora 5-HT3 oraz deksametazon. W ostatnich latach do arsenału leków przeciwwymiotnych dołączyła olanzapina, która wykazuje skuteczność szczególnie w przypadku nudności i wymiotów opornych na standardowe leczenie. Właściwe zapobieganie i leczenie CINV ma kluczowe znaczenie dla jakości życia pacjentów onkologicznych oraz dla utrzymania optymalnych dawek i harmonogramu chemioterapii.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl