Właściwości farmakokinetyczne
Eltrombopag Glenmark 25 mg

Eltrombopag wykazuje zróżnicowany profil farmakokinetyczny zależny od dawki, stanu klinicznego pacjenta oraz czynników demograficznych. U dorosłych z pierwotną małopłytkowością immunologiczną (ITP) średnie wartości AUC(0-τ) dla dawek 30, 50 i 75 mg wynoszą odpowiednio 47, 108 i 168 µg/ml·h, a Cmax odpowiednio 3,78, 8,01 i 12,7 µg/ml. U pacjentów z przewlekłym zakażeniem WZW C, dla dawek 25-100 mg, AUC(0-τ) waha się od 118 do 354 µg/ml·h, a Cmax od 6,40 do 19,19 µg/ml. Eltrombopag osiąga maksymalne stężenie w osoczu po 2-6 godzinach od podania doustnego, a jego biodostępność wynosi co najmniej 52% po dawce 75 mg. Lek charakteryzuje się wysokim (>99,9%) wiązaniem z białkami osocza, głównie albuminą, i jest metabolizowany głównie przez CYP1A2, CYP2C8 oraz transferazy UGT1A1 i UGT1A3, z głównym wydalaniem przez kał (59%) i mocz (31%). Eltrombopag jest inhibitorem transporterów OATP1B1 i BCRP, co może wpływać na farmakokinetykę innych leków, np. rozuwastatyny.

Właściwości farmakokinetyczne eltrombopagu

Właściwości farmakokinetyczne eltrombopagu zostały dokładnie scharakteryzowane w oparciu o badania kliniczne przeprowadzone zarówno u zdrowych ochotników, jak i u pacjentów z pierwotną małopłytkowością immunologiczną (ITP) oraz przewlekłym zakażeniem wirusem WZW C. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę parametrów farmakokinetycznych tego leku, z uwzględnieniem różnych grup pacjentów i czynników wpływających na farmakokinetykę.1

Parametry farmakokinetyczne w różnych populacjach

Parametry farmakokinetyczne eltrombopagu oceniano w populacji pacjentów z pierwotną małopłytkowością immunologiczną oraz u pacjentów z przewlekłym zakażeniem wirusem WZW C. Wyniki tych analiz dostarczyły cennych informacji na temat profilu farmakokinetycznego leku w zależności od dawki i stanu klinicznego pacjentów.2

Parametry farmakokinetyczne u dorosłych z pierwotną małopytkowością immunologiczną

Dawka eltrombopagu, raz na dobę AUC(0-τ) µg/ml na godzinę Cmax µg/ml
30 mg (n=28) 47 (39, 58) 3,78 (3,18, 4,49)
50 mg (n=34) 108 (88, 134) 8,01 (6,73, 9,53)
75 mg (n=26) 168 (143, 198) 12,7 (11,0, 14,5)

Powyższe dane przedstawiają średnią geometryczną (przedział ufności 95%) parametrów farmakokinetycznych eltrombopagu w osoczu w stanie stacjonarnym u dorosłych z pierwotną małopłytkowością immunologiczną. Wartości AUC(0-τ) i Cmax określono w oparciu o populacyjną analizę farmakokinetyki post-hoc.3

Parametry farmakokinetyczne u pacjentów z wirusowym zapaleniem wątroby typu C

Dane farmakokinetyczne od 590 pacjentów zakażonych wirusem WZW C z badań fazy III (TPL103922/ENABLE 1 oraz TPL108390/ENABLE 2) zebrano z danymi pacjentów z badania fazy II oraz od zdrowych osób dorosłych.4

Dawka eltrombopagu (raz na dobę) N AUC(0-τ) (µg/ml na godzinę) Cmax (µg/ml)
25 mg 330 118 (109, 128) 6,40 (5,97, 6,86)
50 mg 119 166 (143, 192) 9,08 (7,96, 10,35)
75 mg 45 301 (250, 363) 16,71 (14,26, 19,58)
100 mg 354 (304, 411) 19,19 (16,81, 21,91)

Dane przedstawiono jako średnią geometryczną (95% CI), a wartości AUC(0-τ) i Cmax określono na podstawie danych szacunkowych farmakokinetyki populacyjnej po zastosowaniu największej dawki u poszczególnych pacjentów.5

Proces wchłaniania i dostępność biologiczna

Po podaniu doustnym eltrombopag osiąga maksymalne stężenie w osoczu po 2-6 godzinach. Jednoczesne podawanie leku z produktami zawierającymi wielowartościowe kationy (np. leki zobojętniające kwas żołądkowy, nabiał, suplementy mineralne) znacząco zmniejsza ekspozycję na eltrombopag.6

W porównaniu z tabletkami powlekanymi, eltrombopag w postaci proszku do sporządzania zawiesiny doustnej wykazuje o 22% większą wartość AUC(0-∞) w osoczu. Chociaż biodostępność bezwzględna eltrombopagu po podaniu doustnym u ludzi nie została dokładnie określona, to na podstawie badań wydalania z moczem i metabolitów z kałem ustalono, że wchłanianie substancji po podaniu doustnym pojedynczej dawki 75 mg wynosi co najmniej 52%.7

Dystrybucja eltrombopagu w organizmie

Eltrombopag charakteryzuje się bardzo wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (>99,9%), głównie z albuminą. Jest on substratem dla białka oporności raka piersi (BCRP), natomiast nie jest substratem dla glikoproteiny P ani transportera polipeptydowego anionów organicznych OATP1B1.8

Metabolizm eltrombopagu

Metabolizm eltrombopagu zachodzi głównie poprzez następujące procesy:9

  • rozszczepienie cząsteczki
  • utlenianie
  • sprzęganie z kwasem glukuronowym, glutationem lub cysteiną

W badaniu radioizotopowym u ludzi wykazano, że eltrombopag stanowił około 64% AUC(0-∞) radioizotopu węgla w osoczu. Wykryto także mniej istotne metabolity powstałe w wyniku glukuronidacji i utleniania.10

Badania in vitro wskazują, że w metabolizmie oksydacyjnym eltrombopagu biorą udział enzymy CYP1A2 i CYP2C8. Za glukuronidację odpowiedzialne są transferazy urydynowo-difosfoglukuronianowe UGT1A1 i UGT1A3, natomiast za proces rozszczepienia cząsteczki prawdopodobnie odpowiadają bakterie obecne w dolnym odcinku przewodu pokarmowego.11

Eliminacja eltrombopagu

Wchłonięty eltrombopag podlega intensywnemu metabolizmowi. Główną drogą wydalania jest kał (59% dawki), natomiast z moczem wydalane jest 31% dawki w postaci metabolitów. Niezmieniony eltrombopag nie jest wykrywany w moczu, natomiast w kale stanowi około 20% podanej dawki.12

Okres półtrwania eltrombopagu w osoczu wynosi około 21-32 godziny.13

Interakcje farmakokinetyczne

Wyniki badań wskazują, że glukuronidacja odgrywa niewielką rolę w metabolizmie eltrombopagu. Enzymy UGT1A1 i UGT1A3 są odpowiedzialne za ten proces, jednak ze względu na ich niewielki udział, klinicznie istotne interakcje lekowe związane z glukuronidacją są mało prawdopodobne.14

Około 21% dawki eltrombopagu może podlegać metabolizmowi oksydacyjnemu. Za ten proces odpowiedzialne są enzymy CYP1A2 i CYP2C8, jednak badania in vitro i in vivo nie wykazały hamowania ani pobudzania enzymów cytochromu P450 przez eltrombopag.15

Eltrombopag wykazuje działanie hamujące wobec transportera OATP1B1 oraz transportera BCRP. W badaniu klinicznym wykazano, że eltrombopag zwiększa ekspozycję na rozuwastatynę, która jest substratem OATP1B1 i BCRP.16

Ważną właściwością eltrombopagu jest zdolność do chelatowania wielowartościowych kationów, takich jak żelazo, wapń, magnez, glin, selen i cynk.17

Badania in vitro wykazały, że eltrombopag nie jest substratem dla transportera OATP1B1, ale jest jego inhibitorem (wartość IC₅₀ = 2,7 µM [1,2 µg/ml]). Ponadto, eltrombopag jest zarówno substratem, jak i inhibitorem białka oporności raka piersi (BCRP) z wartością IC₅₀ = 2,7 µM [1,2 µg/ml].18

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Przeprowadzono badania farmakokinetyki eltrombopagu po podaniu leku dorosłym pacjentom z zaburzeniami czynności nerek. Po podaniu pojedynczej dawki 50 mg zaobserwowano:19

  • o 32-36% mniejszą wartość AUC₀₋∞ u pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek
  • o 60% mniejszą wartość AUC₀₋∞ u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek

W porównaniu ze zdrowymi ochotnikami zaobserwowano dużą zmienność i znaczące nakładanie się wartości parametrów ekspozycji na eltrombopag pomiędzy pacjentami z niewydolnością nerek i zdrowymi ochotnikami. Stężenie niezwiązanego (aktywnego) eltrombopagu, który w dużym stopniu wiąże się z białkami, nie zostało zmierzone.20

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy zachować ostrożność podczas stosowania eltrombopagu i prowadzić ścisłą kontrolę. Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania eltrombopagu u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek i jednoczesną dysfunkcją wątroby nie zostały ustalone.21

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Przeprowadzono badania farmakokinetyki eltrombopagu u dorosłych pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Po podaniu pojedynczej dawki 50 mg zaobserwowano:22

  • o 41% większą wartość AUC₀₋∞ u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby
  • o 80-93% większą wartość AUC₀₋∞ u pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby

Podobnie jak w przypadku zaburzeń czynności nerek, zaobserwowano dużą zmienność i znaczące nakładanie się wartości parametrów ekspozycji na eltrombopag pomiędzy pacjentami z zaburzeniami czynności wątroby i zdrowymi ochotnikami. Stężenie niezwiązanego (aktywnego) eltrombopagu nie zostało zmierzone.23

Wpływ zaburzeń czynności wątroby na farmakokinetykę eltrombopagu po podaniu dawek wielokrotnych oceniano w populacyjnej analizie farmakokinetycznej przeprowadzonej u 28 zdrowych dorosłych i 714 pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby (673 pacjentów zakażonych WZW C i 41 pacjentów z przewlekłą chorobą wątroby o innej etiologii). Wyniki tej analizy wykazały:24

  • o około 111% większe wartości AUC(0-τ) u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby (95% CI: 45% do 283%)
  • o około 183% większe wartości AUC(0-τ) u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (95% CI: 90% do 459%)

W związku z tym, eltrombopag nie powinien być stosowany u pacjentów z pierwotną małopłytkowością immunologiczną z zaburzeniami czynności wątroby (stopień ≥5 w skali Child-Pugh), chyba że oczekiwane korzyści przewyższają zidentyfikowane ryzyko zakrzepicy żyły wrotnej. U pacjentów zakażonych WZW C leczenie eltrombopagiem należy rozpoczynać od dawki 25 mg raz na dobę.25

Wpływ rasy na farmakokinetykę

Wpływ pochodzenia etnicznego na farmakokinetykę eltrombopagu był przedmiotem badań populacyjnych. Wykazano, że:26

  • pacjenci o pochodzeniu wschodnioazjatyckim z pierwotną małopłytkowością immunologiczną mają o około 49% większe wartości AUC(0-τ) eltrombopagu w osoczu w porównaniu z pacjentami pochodzenia niewschodnioazjatyckiego (głównie rasy kaukaskiej)
  • pacjenci pochodzenia wschodnio-/południowo-wschodnioazjatyckiego zakażeni WZW C mają o około 55% większe wartości AUC(0-τ) w porównaniu z pacjentami innych ras (głównie rasy białej)

Te obserwacje mogą mieć znaczenie kliniczne i wpływać na dobór odpowiedniej dawki u pacjentów różnego pochodzenia etnicznego.27

Wpływ płci na farmakokinetykę

Badania populacyjne wykazały, że płeć ma wpływ na farmakokinetykę eltrombopagu:28

  • kobiety z pierwotną małopłytkowością immunologiczną mają o około 23% większe wartości AUC(0-τ) eltrombopagu w osoczu niż mężczyźni (bez uwzględnienia korekty na różnicę masy ciała)
  • kobiety zakażone WZW C mają o około 41% większe wartości AUC(0-τ) dla eltrombopagu w osoczu niż mężczyźni

Różnice te należy uwzględnić przy indywidualizacji terapii eltrombopagiem.29

Wpływ wieku na farmakokinetykę

Wpływ wieku na farmakokinetykę eltrombopagu oceniano metodą populacyjnej analizy u pacjentów w wieku od 19 do 74 lat. Na podstawie danych szacunkowych stwierdzono, że wartości AUC(0-τ) dla eltrombopagu w osoczu u pacjentów w podeszłym wieku (≥65 lat) były o około 41% większe niż u pacjentów młodszych.30

Brak jest danych dotyczących farmakokinetyki eltrombopagu u pacjentów w wieku ≥75 lat.31

Farmakokinetyka u dzieci i młodzieży

Farmakokinetykę eltrombopagu oceniano u 168 dzieci i młodzieży z pierwotną małopłytkowością immunologiczną w wieku od 1 do 17 lat, którym lek podawano raz na dobę w ramach badań TRA108062/PETIT i TRA115450/PETIT-2.32

Pozorny klirens osoczowy eltrombopagu po doustnym podaniu leku (CL/F) wzrastał wraz ze wzrostem masy ciała. Wpływ rasy i płci pacjenta na szacunkowe wartości CL/F eltrombopagu z osocza był zgodny pomiędzy populacją dzieci i młodzieży a populacją pacjentów dorosłych:33

  • u dzieci i młodzieży pochodzenia wschodnio-/południowo-wschodnioazjatyckiego z pierwotną małopłytkowością immunologiczną wartości AUC(0-τ) eltrombopagu w osoczu były o około 43% większe niż u pacjentów pochodzenia nieazjatyckiego
  • u dziewcząt z pierwotną małopłytkowością immunologiczną wartości AUC(0-τ) eltrombopagu w osoczu były o około 25% większe niż u chłopców

Parametry farmakokinetyczne eltrombopagu u dzieci i młodzieży z pierwotną małopłytkowością immunologiczną przedstawia poniższa tabela:34

Wiek Cmax (µg/ml) AUC(0-τ) (µg/ml na godzinę)
12 do 17 lat (n=62) 6,80 (6,17; 7,50) 103 (91,1; 116)
6 do 11 lat (n=68) 10,3 (9,42; 11,2) 153 (137, 170)
1 do 5 lat (n=38) 11,6 (10,4; 12,9) 162 (139, 187)

Dane przedstawiono jako średnie geometryczne (95% CI). Parametry AUC(0-τ) i Cmax określono na podstawie danych szacunkowych post hoc PK populacyjnej przy dawce 50 mg raz na dobę.35

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl