Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Olejek terpentynowy

Wpływ olejku terpentynowego na płodność, ciążę i laktację

Olejek terpentynowy (Terebinthini aetheroleum, Terebinthinae aetheroleum) stanowi składnik wielu produktów leczniczych stosowanych zewnętrznie jako środki przeciwbólowe, przeciwzapalne i rozgrzewające. Wchodzi w skład takich leków jak Aroma-Activ, Capsigel N, Dip Hot Rozgrzewający, Hotlec, Neo-Capsiderm, Rub-Arom, Vicks VapoRub oraz Viprosal B. Ze względu na działanie farmakologiczne olejku terpentynowego, istnieją określone ograniczenia dotyczące jego stosowania u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz potencjalny wpływ na płodność. ^{1 2}

Olejek terpentynowy a ciąża

Dokumentacja medyczna dotycząca produktów leczniczych zawierających olejek terpentynowy wskazuje na istotne ograniczenia w stosowaniu tych preparatów w okresie ciąży. Dla większości produktów leczniczych zawierających olejek terpentynowy brak jest wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo ich stosowania u kobiet w ciąży. ³

W przypadku większości preparatów zawierających olejek terpentynowy, producenci jednoznacznie odradzają ich stosowanie w okresie ciąży. W charakterystykach produktów leczniczych takich jak Aroma-Activ, Hotlec, Capsigel N, Neo-Capsiderm oraz Rub-Arom podkreśla się, że ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa, nie zaleca się stosowania tych produktów leczniczych u kobiet ciężarnych. ^{4 5 6}

W przypadku produktu Dip Hot Rozgrzewający, producent wskazuje na konieczność rozważenia bilansu korzyści i ryzyka: „Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania należy rozważyć czy korzyści wynikające z zastosowania produktu leczniczego Dip Hot Rozgrzewający u kobiet w ciąży są większe niż możliwe ryzyko dla płodu”. ⁷

W przypadku preparatu Vicks VapoRub, producent zastrzega, że produkt nie powinien być stosowany w okresie ciąży bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem. ⁸

Olejek terpentynowy a karmienie piersią

Wszystkie produkty lecznicze zawierające olejek terpentynowy podlegają ograniczeniom w stosowaniu podczas karmienia piersią. Większość charakterystyk produktów leczniczych zawiera wyraźne przeciwwskazania do stosowania tych preparatów u kobiet karmiących piersią. ^{9 10 11 12 13}

Szczególnie istotne informacje dotyczą stosowania produktu Vicks VapoRub, dla którego producent wyraźnie wskazuje: „Vicks VapoRub nie powinien być stosowany na klatkę piersiową kobiet karmiących piersią ze względu na ryzyko wystąpienia bezdechu u dziecka”. ¹⁴

W przypadku produktu Dip Hot Rozgrzewający producent jednoznacznie zaznacza: „Nie należy stosować produktu leczniczego u kobiet karmiących, szczególnie w obrębie klatki piersiowej (piersi)”. ¹⁵

Olejek terpentynowy a płodność

Dane dotyczące wpływu olejku terpentynowego na płodność są ograniczone. Dla większości produktów leczniczych zawierających tę substancję nie przeprowadzono odpowiednich badań klinicznych oceniających jej oddziaływanie na zdolności rozrodcze. ¹⁶

W przypadku preparatów Capsigel N oraz Neo-Capsiderm producenci jednoznacznie wskazują na „brak badań oraz doniesień literaturowych wykazujących wpływ poszczególnych składników emulsji/maści na płodność”. ^{17 18}

Zalecenia dla lekarzy dotyczące stosowania produktów z olejkiem terpentynowym

Na podstawie analizy charakterystyk produktów leczniczych zawierających olejek terpentynowy, lekarz powinien przekazać pacjentkom następujące informacje:

• Produkty lecznicze zawierające olejek terpentynowy nie są zalecane do stosowania u kobiet w ciąży ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa ¹⁹
• W przypadku konieczności zastosowania produktu zawierającego olejek terpentynowy u kobiety w ciąży, należy dokonać indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka ²⁰
• Produkty zawierające olejek terpentynowy są przeciwwskazane u kobiet karmiących piersią ²¹
• Szczególnie niebezpieczne jest stosowanie produktów zawierających olejek terpentynowy na klatkę piersiową kobiet karmiących piersią, gdyż może to prowadzić do poważnych powikłań u niemowląt, w tym bezdechu ²²
• Brak jest wystarczających danych dotyczących wpływu olejku terpentynowego na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn ²³

Podsumowanie informacji o produktach zawierających olejek terpentynowy

Poniższa tabela przedstawia zestawienie informacji o stosowaniu produktów leczniczych zawierających olejek terpentynowy w okresie ciąży i karmienia piersią:

Wnioski i zalecenia praktyczne

Na podstawie analizy dostępnych charakterystyk produktów leczniczych zawierających olejek terpentynowy, lekarz powinien poinformować pacjentkę, że:

• Stosowanie produktów zawierających olejek terpentynowy w okresie ciąży nie jest zalecane z powodu braku wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa ^{24 25}
• Istnieje bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania produktów z olejkiem terpentynowym u kobiet karmiących piersią, szczególnie w obrębie klatki piersiowej ^{26 27}
• W wyjątkowych sytuacjach, gdy rozważa się zastosowanie produktu zawierającego olejek terpentynowy u kobiety w ciąży, należy dokładnie przeanalizować potencjalne korzyści i ryzyko dla matki i płodu ²⁸
• Brak jest wystarczających danych dotyczących wpływu olejku terpentynowego na płodność, co powinno być również uwzględnione przy planowaniu ciąży ^{29 30}