żelazo siarczan siedmiowodny
Żelazo siarczan siedmiowodny (FeSO₄·7H₂O), znany również jako siarczan żelaza(II) siedmiowodny lub witriol żelazawy, to nieorganiczny związek chemiczny stosowany w medycynie głównie do leczenia i profilaktyki niedoboru żelaza oraz niedokrwistości z niedoboru żelaza.
Preparat ten charakteryzuje się dobrą biodostępnością i stanowi źródło jonów Fe²⁺, które są niezbędne do produkcji hemoglobiny. Żelazo siarczan siedmiowodny jest jednym z najczęściej stosowanych związków żelaza w suplementacji, choć może powodować dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, bóle brzucha i zaparcia.
W praktyce klinicznej żelazo siarczan siedmiowodny stosuje się najczęściej w dawkach dostosowanych do wieku pacjenta i stopnia niedoboru. Jest on szczególnie istotny w leczeniu pacjentów z przewlekłą utratą krwi, zaburzeniami wchłaniania, w okresie intensywnego wzrostu, a także u kobiet w ciąży, gdy zapotrzebowanie na żelazo znacząco wzrasta.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
żelazo – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Analiza charakterystyk produktów leczniczych zawierających żelazo wskazuje, że większość preparatów, zarówno doustnych (np. Ascofer, Sorbifer Durules, Tardyferon, Tardysol z 20 mg jonów żelaza/ml), jak i pozajelitowych (np. Diafer z 50 mg Fe3+/ml), nie wywiera istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługiwania maszyn. Preparaty złożone zawierające żelazo, takie jak Revalid (2,0 mg żelaza w postaci chelatu) czy Ferrum Lek (10 mg żelaza/ml w postaci kompleksu wodorotlenku żelaza(III) z polimaltozą), również nie wykazują znaczącego wpływu na funkcje wymagające koncentracji uwagi. Wyjątkiem jest preparat Venofer (20 mg jonów żelaza(III)/ml), gdzie producent zaleca ostrożność i unikanie prowadzenia pojazdów w przypadku wystąpienia objawów neurologicznych, takich jak zawroty głowy czy dezorientacja. Dla niektórych preparatów pozajelitowych (Monover, Ferrum-Lek) brak jest danych dotyczących wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów, co wymaga ostrożności w interpretacji.
charakterystyka produktu leczniczego, chelat żelaza, derizomaltozy żelazowa, działanie niepożądane, kompleks wodorotlenku żelaza z dekstranem, kompleks wodorotlenku żelaza z polimaltozą, kompleks żelaza wodorotlenku z sacharozą, kwas askorbowy, kwas foliowy, pierwiastek śladowy, preparat doustny żelaza, preparat żelaza pozajelitowy, roztwór doustny, zaburzenie widzenia, zawroty głowy, żelaza(II) glukonian, żelazo proteinianobursztynian, żelazo siarczan siedmiowodny, żelazo(II) siarczan, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tardysol Baby 20 mg/ml
Lek Tardysol Baby zawiera jony żelaza w postaci siarczanu żelaza siedmiowodnego w stężeniu 20 mg/ml, podawane doustnie. Wchłanianie żelaza odbywa się aktywnie głównie w dwunastnicy i proksymalnym jelicie czczym, z adaptacyjną regulacją zależną od zasobów żelaza w organizmie – zwiększa się przy niedoborach i zmniejsza przy wystarczających zapasach. Wchłanianie może być modulowane przez czynniki dietetyczne i farmakologiczne, co należy uwzględnić w terapii. Po absorpcji żelazo jest transportowane przez transferynę do szpiku kostnego, gdzie uczestniczy w erytropoezie, a także magazynowane w wątrobie i śledzionie. Żelazo nie ulega metabolizmowi w wątrobie i nie posiada aktywnego mechanizmu wydalania, co zwiększa ryzyko przeładowania tym pierwiastkiem. Średnie dzienne wydalanie żelaza u zdrowych osób wynosi 0,8-1 mg, głównie przez układ pokarmowy, moczowo-płciowy oraz skórę.
biotransformacja, dwunastnica, enterocyt, erytroblast, erytrocyt, erytropoeza, farmakokinetyka, glikol propylenowy, hem, hemoglobina, jelito czcze, parametr farmakokinetyczny, populacja pediatryczna, proces fizjologiczny, roztwór doustny, sorbitol, szpik kostny, transferyna, wchłanianie żelaza, żelazo siarczan siedmiowodny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tardysol Baby 20 mg/ml
Lek Tardysol Baby w postaci roztworu doustnego o stężeniu 20 mg/ml żelaza w formie siarczanu siedmiowodnego jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, takie jak sorbitol (360 mg/ml) i glikol propylenowy (12 mg/ml). Ponadto, preparat nie powinien być stosowany w stanach klinicznych związanych z nadmiarem żelaza, w tym w niedokrwistości normocytowej, hipersyderemicznej, talasemii, niedokrwistości opornej na leczenie oraz niedokrwistości spowodowanej niedoborem szpiku kostnego, gdzie suplementacja żelazem może prowadzić do toksycznego nagromadzenia żelaza i pogorszenia stanu pacjenta.
funkcja szpiku kostnego, glikol propylenowy, gospodarka żelazowa, morfologia krwi z rozmazem, nadmiar żelaza, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór żelaza, niedokrwistość normocytowa, niedokrwistość oporna na leczenie, preparat żelaza, roztwór doustny, sorbitol, stężenie ferrytyny, stężenie żelaza w surowicy, substancja pomocnicza, talasemia, TIBC, żelazo siarczan siedmiowodny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tardysol Baby 20 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Tardysol Baby, zawierającego jony żelaza w stężeniu 20 mg/ml (żelazo siarczan siedmiowodny), nie wykazały istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego przy stosowaniu zgodnym z zalecanym schematem dawkowania. Standardowe testy farmakologiczne potwierdziły brak negatywnego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy oraz oddechowy. Wielokrotne podawanie preparatu nie powodowało patologicznych zmian w narządach wewnętrznych ani istotnych zaburzeń parametrów biochemicznych i hematologicznych, co potwierdza akceptowalny profil toksykologiczny leku.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie toksycznego wpływu, badanie toksyczności, działanie teratogenne, funkcja rozrodcza, jon żelaza, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, płodność, potencjał rakotwórczy, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, test genotoksyczności, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, żelazo siarczan siedmiowodny