Wskazania do stosowania
Tokoferol

Tokoferol (witamina E) jest silnym antyoksydantem stosowanym przede wszystkim w profilaktyce i leczeniu niedoborów witaminy E, które mogą wynikać z długotrwałych zaburzeń odżywiania czy zaburzeń metabolizmu. Wskazania kliniczne obejmują schorzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak miażdżyca (hamowanie oksydacji LDL), choroba niedokrwienna serca, nadciśnienie tętnicze oraz zakrzepowe zapalenie żył. Ponadto tokoferol jest zalecany w chorobach związanych ze stresem oksydacyjnym, w tym nowotworach, retinopatii miażdżycowej i nadciśnieniowej, niedokrwistości hemolitycznej, cukrzycy oraz kolagenozach. W geriatria i okulistyce witamina E wspomaga leczenie kserofalmii, ślepoty zmierzchowej i niedowidzenia zmierzchowego. Preparaty dostępne na rynku zawierają różne dawki tokoferolu, np. Tokovit E 100 (100 j.m. RRR-α-Tokoferolu), Tokovit E 400 (400 j.m. RRR-α-Tokoferolu) oraz MBE (200 mg all-rac-α-Tokoferylu octanu), co pozwala na dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Wskazania do stosowania tokoferolu (witaminy E)

Tokoferol, znany również jako witamina E, jest substancją czynną o właściwościach antyoksydacyjnych, znajdującą zastosowanie w różnorodnych stanach klinicznych. Wskazania do stosowania tokoferolu wiążą się przede wszystkim z jego zdolnością do neutralizacji wolnych rodników i ochrony komórek przed stresem oksydacyjnym.1

Profilaktyka i leczenie niedoborów tokoferolu

Podstawowym wskazaniem do stosowania tokoferolu jest profilaktyka i leczenie jego niedoboru. Takie niedobory mogą być spowodowane różnymi czynnikami:2

  • Długotrwałe nieprawidłowe odżywianie
  • Zaburzenia przemiany materii

3

W preparatach złożonych, jak MBE, tokoferol jest często łączony z innymi substancjami (magnez i witamina B6), tworząc kompleksowe rozwiązanie w profilaktyce i leczeniu niedoborów kilku składników jednocześnie.4

Choroby układu sercowo-naczyniowego

Witamina E znajduje szczególne zastosowanie jako terapia wspomagająca w schorzeniach układu sercowo-naczyniowego, takich jak:5 6

  • Miażdżyca – tokoferol hamuje proces oksydacji lipoprotein o niskiej gęstości (LDL), co może spowolnić rozwój zmian miażdżycowych
  • Choroba niedokrwienna serca – jako terapia wspomagająca
  • Wtórna profilaktyka choroby niedokrwiennej serca – zapobieganie kolejnym incydentom wieńcowym
  • Nadciśnienie tętnicze – jako element terapii wspomagającej
  • Zakrzepowe zapalenie żył – jako element kompleksowego leczenia

7

Schorzenia związane ze stresem oksydacyjnym

Ze względu na silne właściwości antyoksydacyjne, tokoferol jest zalecany we wszystkich chorobach, których etiologia związana jest ze stresem oksydacyjnym, takich jak:8 9

  • Choroby nowotworowe – szczególnie u osób przebywających w skażonym środowisku, narażonych na stres lub u palaczy
  • Retinopatia miażdżycowa i nadciśnieniowa – uszkodzenia naczyń siatkówki oka
  • Niedokrwistość hemolityczna – jako element terapii wspomagającej
  • Cukrzyca – szczególnie w kontekście powikłań naczyniowych
  • Kolagenozy – choroby tkanki łącznej

10

Wskazania w geriatrii i okulistyce

Tokoferol znajduje zastosowanie w leczeniu wspomagającym schorzeń związanych z wiekiem oraz problemów okulistycznych:11 12

  • Geriatria – ogólne wsparcie organizmu osób starszych, narażonych na nasilony stres oksydacyjny
  • Kserofalmia – suchość spojówek i rogówki
  • Ślepota zmierzchowa – zaburzenia widzenia o zmierzchu
  • Niedowidzenie zmierzchowe – często występujące przy niedoborach witamin A i E

13

Inne wskazania do stosowania tokoferolu

Tokoferol jest również stosowany w następujących przypadkach:14 15

  • Zaburzenia czynności męskich gruczołów płciowych – jako terapia wspomagająca
  • Zaburzenia okresu pokwitania – wsparcie prawidłowego rozwoju
  • Nadmierne rogowacenie naskórka – wspomagająco w leczeniu dermatologicznym
  • Zmniejszona odporność organizmu na zakażenia – jako element terapii wzmacniającej
  • Zmiany chorobowe nabłonków i błon śluzowych – wspomagająco
  • Zaburzenia wzrostu – szczególnie przy współistniejących niedoborach witamin A i E

16

Stosowanie tokoferolu w żywieniu pozajelitowym

W szczególnych przypadkach, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane, tokoferol jest podawany pozajelitowo jako składnik kompleksowych preparatów witaminowych do infuzji:17

  • Pacjenci dorośli i dzieci w wieku 11 lat i starszych (Viantan)
  • Niemowlęta i dzieci w wieku do 11 lat (Vitalipid N Infant)

18

Dawki tokoferolu w różnych wskazaniach

Dawkowanie tokoferolu zależy od konkretnego wskazania oraz nasilenia objawów. Na rynku dostępne są preparaty o różnej zawartości tokoferolu:19 20

Preparat Zawartość tokoferolu Główne wskazania
Tokovit E 100 100 j.m. RRR-α-Tokoferolu Profilaktyka i leczenie niedoboru witaminy E, wspomagająco w miażdżycy
Tokovit E 400 400 j.m. RRR-α-Tokoferolu Wspomagająco w miażdżycy, chorobie niedokrwiennej serca
MBE 200 mg all-rac-α-Tokoferylu octanu Profilaktyka i leczenie niedoborów witaminy E, B6 i magnezu
Vitaminum A + E Hasco 70 mg all-rac-α-Tokoferylu octanu Wspomagająco w geriatrii, okulistyce, miażdżycy
Vitaminum A + E Medana 200 mg all-rac-α-Tokoferylu octanu Leczenie niedoborów witaminy A i E, wspomagająco w chorobach układu krążenia
Vitaminum A 12000 + E 70 Hasco 70 mg all-rac-α-Tokoferylu octanu Wspomagająco w geriatrii, okulistyce, miażdżycy
Viantan 9,11 mg all-rac-α-Tokoferolu Pozajelitowe uzupełnianie niedoboru witamin
Vitalipid N Infant 0,64 mg all-rac-α-Tokoferolu Uzupełnienie zapotrzebowania na witaminy rozpuszczalne w tłuszczach w żywieniu pozajelitowym

Sytuacje kliniczne wymagające szczególnej uwagi

Tokoferol, jako substancja o właściwościach antyoksydacyjnych, jest szczególnie zalecany w grupach pacjentów zagrożonych nasilonym stresem oksydacyjnym:21

  • Osoby przebywające w skażonym środowisku
  • Pacjenci narażeni na przewlekły stres psychofizyczny
  • Osoby palące tytoń
  • Pacjenci w wieku podeszłym
  • Osoby z długotrwałymi zaburzeniami odżywiania

22 23

W powyższych grupach pacjentów lekarz powinien rozważyć wdrożenie suplementacji tokoferolem jako elementu profilaktyki lub leczenia wspomagającego, szczególnie gdy istnieją dodatkowe czynniki ryzyka chorób, w których patogenezie uczestniczy stres oksydacyjny.24 25

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl