Wskazania do stosowania
Tokoferol
Tokoferol (witamina E) jest silnym antyoksydantem stosowanym przede wszystkim w profilaktyce i leczeniu niedoborów witaminy E, które mogą wynikać z długotrwałych zaburzeń odżywiania czy zaburzeń metabolizmu. Wskazania kliniczne obejmują schorzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak miażdżyca (hamowanie oksydacji LDL), choroba niedokrwienna serca, nadciśnienie tętnicze oraz zakrzepowe zapalenie żył. Ponadto tokoferol jest zalecany w chorobach związanych ze stresem oksydacyjnym, w tym nowotworach, retinopatii miażdżycowej i nadciśnieniowej, niedokrwistości hemolitycznej, cukrzycy oraz kolagenozach. W geriatria i okulistyce witamina E wspomaga leczenie kserofalmii, ślepoty zmierzchowej i niedowidzenia zmierzchowego. Preparaty dostępne na rynku zawierają różne dawki tokoferolu, np. Tokovit E 100 (100 j.m. RRR-α-Tokoferolu), Tokovit E 400 (400 j.m. RRR-α-Tokoferolu) oraz MBE (200 mg all-rac-α-Tokoferylu octanu), co pozwala na dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Wskazania do stosowania tokoferolu (witaminy E)
Tokoferol, znany również jako witamina E, jest substancją czynną o właściwościach antyoksydacyjnych, znajdującą zastosowanie w różnorodnych stanach klinicznych. Wskazania do stosowania tokoferolu wiążą się przede wszystkim z jego zdolnością do neutralizacji wolnych rodników i ochrony komórek przed stresem oksydacyjnym.1
Profilaktyka i leczenie niedoborów tokoferolu
Podstawowym wskazaniem do stosowania tokoferolu jest profilaktyka i leczenie jego niedoboru. Takie niedobory mogą być spowodowane różnymi czynnikami:2
- Długotrwałe nieprawidłowe odżywianie
- Zaburzenia przemiany materii
3
W preparatach złożonych, jak MBE, tokoferol jest często łączony z innymi substancjami (magnez i witamina B6), tworząc kompleksowe rozwiązanie w profilaktyce i leczeniu niedoborów kilku składników jednocześnie.4
Choroby układu sercowo-naczyniowego
Witamina E znajduje szczególne zastosowanie jako terapia wspomagająca w schorzeniach układu sercowo-naczyniowego, takich jak:5 6
- Miażdżyca – tokoferol hamuje proces oksydacji lipoprotein o niskiej gęstości (LDL), co może spowolnić rozwój zmian miażdżycowych
- Choroba niedokrwienna serca – jako terapia wspomagająca
- Wtórna profilaktyka choroby niedokrwiennej serca – zapobieganie kolejnym incydentom wieńcowym
- Nadciśnienie tętnicze – jako element terapii wspomagającej
- Zakrzepowe zapalenie żył – jako element kompleksowego leczenia
7
Schorzenia związane ze stresem oksydacyjnym
Ze względu na silne właściwości antyoksydacyjne, tokoferol jest zalecany we wszystkich chorobach, których etiologia związana jest ze stresem oksydacyjnym, takich jak:8 9
- Choroby nowotworowe – szczególnie u osób przebywających w skażonym środowisku, narażonych na stres lub u palaczy
- Retinopatia miażdżycowa i nadciśnieniowa – uszkodzenia naczyń siatkówki oka
- Niedokrwistość hemolityczna – jako element terapii wspomagającej
- Cukrzyca – szczególnie w kontekście powikłań naczyniowych
- Kolagenozy – choroby tkanki łącznej
10
Wskazania w geriatrii i okulistyce
Tokoferol znajduje zastosowanie w leczeniu wspomagającym schorzeń związanych z wiekiem oraz problemów okulistycznych:11 12
- Geriatria – ogólne wsparcie organizmu osób starszych, narażonych na nasilony stres oksydacyjny
- Kserofalmia – suchość spojówek i rogówki
- Ślepota zmierzchowa – zaburzenia widzenia o zmierzchu
- Niedowidzenie zmierzchowe – często występujące przy niedoborach witamin A i E
13
Inne wskazania do stosowania tokoferolu
Tokoferol jest również stosowany w następujących przypadkach:14 15
- Zaburzenia czynności męskich gruczołów płciowych – jako terapia wspomagająca
- Zaburzenia okresu pokwitania – wsparcie prawidłowego rozwoju
- Nadmierne rogowacenie naskórka – wspomagająco w leczeniu dermatologicznym
- Zmniejszona odporność organizmu na zakażenia – jako element terapii wzmacniającej
- Zmiany chorobowe nabłonków i błon śluzowych – wspomagająco
- Zaburzenia wzrostu – szczególnie przy współistniejących niedoborach witamin A i E
16
Stosowanie tokoferolu w żywieniu pozajelitowym
W szczególnych przypadkach, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane, tokoferol jest podawany pozajelitowo jako składnik kompleksowych preparatów witaminowych do infuzji:17
- Pacjenci dorośli i dzieci w wieku 11 lat i starszych (Viantan)
- Niemowlęta i dzieci w wieku do 11 lat (Vitalipid N Infant)
18
Dawki tokoferolu w różnych wskazaniach
Dawkowanie tokoferolu zależy od konkretnego wskazania oraz nasilenia objawów. Na rynku dostępne są preparaty o różnej zawartości tokoferolu:19 20
| Preparat | Zawartość tokoferolu | Główne wskazania |
|---|---|---|
| Tokovit E 100 | 100 j.m. RRR-α-Tokoferolu | Profilaktyka i leczenie niedoboru witaminy E, wspomagająco w miażdżycy |
| Tokovit E 400 | 400 j.m. RRR-α-Tokoferolu | Wspomagająco w miażdżycy, chorobie niedokrwiennej serca |
| MBE | 200 mg all-rac-α-Tokoferylu octanu | Profilaktyka i leczenie niedoborów witaminy E, B6 i magnezu |
| Vitaminum A + E Hasco | 70 mg all-rac-α-Tokoferylu octanu | Wspomagająco w geriatrii, okulistyce, miażdżycy |
| Vitaminum A + E Medana | 200 mg all-rac-α-Tokoferylu octanu | Leczenie niedoborów witaminy A i E, wspomagająco w chorobach układu krążenia |
| Vitaminum A 12000 + E 70 Hasco | 70 mg all-rac-α-Tokoferylu octanu | Wspomagająco w geriatrii, okulistyce, miażdżycy |
| Viantan | 9,11 mg all-rac-α-Tokoferolu | Pozajelitowe uzupełnianie niedoboru witamin |
| Vitalipid N Infant | 0,64 mg all-rac-α-Tokoferolu | Uzupełnienie zapotrzebowania na witaminy rozpuszczalne w tłuszczach w żywieniu pozajelitowym |
Sytuacje kliniczne wymagające szczególnej uwagi
Tokoferol, jako substancja o właściwościach antyoksydacyjnych, jest szczególnie zalecany w grupach pacjentów zagrożonych nasilonym stresem oksydacyjnym:21
- Osoby przebywające w skażonym środowisku
- Pacjenci narażeni na przewlekły stres psychofizyczny
- Osoby palące tytoń
- Pacjenci w wieku podeszłym
- Osoby z długotrwałymi zaburzeniami odżywiania
22 23
W powyższych grupach pacjentów lekarz powinien rozważyć wdrożenie suplementacji tokoferolem jako elementu profilaktyki lub leczenia wspomagającego, szczególnie gdy istnieją dodatkowe czynniki ryzyka chorób, w których patogenezie uczestniczy stres oksydacyjny.24 25
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania