Dawkowanie i sposób podawania
Tokoferol

Dawkowanie i sposób podawania tokoferolu

Tokoferol (witamina E) jest substancją stosowaną zarówno profilaktycznie jak i leczniczo w przypadku jej niedoborów. Dawkowanie tokoferolu różni się w zależności od konkretnego preparatu, jego stężenia, postaci farmaceutycznej oraz celu terapeutycznego. Dawkowanie powinno być dostosowane do potrzeb indywidualnych pacjenta, rodzaju schorzenia oraz jego stanu klinicznego.¹

Dawkowanie doustne tokoferolu

Dawkowanie tokoferolu zależy od wieku pacjenta, postaci preparatu oraz wskazań do jego stosowania. W przypadku profilaktycznego stosowania tokoferolu, schemat dawkowania jest zazwyczaj mniej intensywny niż w przypadku leczenia stanów niedoborowych.²

W preparatach jednoskładnikowych zawierających wyłącznie tokoferol, takich jak Tokovit E w różnych dawkach, stosuje się następujące schematy dawkowania:

• Tokovit E 100 (100 j.m. RRR-o-Tokoferolu): profilaktycznie zwykle 1 lub 2 kapsułki na dobę, podczas pierwszego posiłku; leczniczo zgodnie ze wskazaniami lekarza – zależnie od stopnia niedoboru³
• Tokovit E 400 (400 j.m. RRR-o-Tokoferolu): stosować zgodnie z wskazaniami lekarza – zależnie od stopnia niedoboru⁴

W preparatach złożonych, gdzie tokoferol występuje w połączeniu z innymi substancjami aktywnymi (np. witaminą A, magnezem, pirydoksyną), dawkowanie może być następujące:

• MBE (zawierający 200 mg all-rac-α-Tokoferylu octanu): profilaktycznie u osób dorosłych 1 kapsułka na dobę; leczniczo zwykle 1 kapsułka dwa razy na dobę, zgodnie ze wskazaniami lekarza, zależnie od stopnia niedoboru⁵
• Vitaminum A + E Hasco (zawierający 70 mg all-rac-α-tokoferylu octanu): zwykle 1 kapsułka na dobę, o ile lekarz nie zaleci inaczej⁶
• Vitaminum A + E Medana (zawierający 200 mg all-rac-α-tokoferylu octanu): profilaktycznie młodzież powyżej 15 lat i dorośli: 1 lub 2 kapsułki dziennie; leczniczo w stanach niedoboru witaminy E dawkowanie ustala lekarz⁷
• Vitaminum A 12000 + E 70 Hasco (zawierający 70 mg all-rac-α-tokoferylu octanu): zwykle 1 lub 2 kapsułki na dobę, o ile lekarz nie zaleci inaczej⁸

Dawkowanie pozajelitowe tokoferolu

W przypadku podawania tokoferolu drogą pozajelitową, w postaci koncentratów do sporządzania roztworów lub emulsji do infuzji, dawkowanie jest ściśle regulowane i zależy od wieku oraz masy ciała pacjenta.

Dla preparatu Viantan, który zawiera kompleks witamin w tym 9,11 mg all-rac-α-Tokoferolu (witamina E), przeznaczonego do podawania dożylnego w postaci infuzji:

• Dorośli, młodzież i dzieci w wieku 11 lat i starsze: 1 fiolka na dobę⁹
• Osoby w podeszłym wieku: Nie ma konieczności dostosowania dawki stosowanej u dorosłych wyłącznie ze względu na wiek. Lekarz powinien jednak pamiętać o podwyższonym ryzyku wynikającym ze schorzeń, które mogą mieć wpływ na dawkowanie w tej populacji pacjentów¹⁰
• Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby i nerek: Podczas podawania należy monitorować stężenie witamin w osoczu i odpowiednio dostosować dawkę¹¹

Dla preparatu Vitalipid N Infant, który zawiera 0,64 mg all-rac-α-tokoferolu:

• Zalecana dawka pokrywająca zapotrzebowanie u wcześniaków i noworodków o niskiej urodzeniowej masie ciała (do 2,5 kg): 4 ml/kg mc./dobę¹²
• Zalecana dawka pokrywająca zapotrzebowanie u noworodków i dzieci w wieku do 11 lat i o masie ciała powyżej 2,5 kg: 10 ml/dobę¹³

Sposób podawania tokoferolu

Sposób podawania tokoferolu zależy od postaci farmaceutycznej preparatu:

• Preparaty doustne (kapsułki miękkie): podawane doustnie, najczęściej 1-2 razy na dobę¹⁴¹⁵¹⁶
• Preparaty pozajelitowe: podawane dożylnie w postaci infuzji¹⁷

W przypadku preparatu Viantan, przeznaczonego do podawania dożylnego, należy zwrócić uwagę na następujące kwestie:

• Podanie dożylne; preparat należy podawać powoli¹⁸
• Preparat można stosować wyłącznie jako dodatek do innych roztworów do infuzji¹⁹
• Po odtworzeniu produktu w wodzie do wstrzykiwań lub roztworze NaCl 9 mg/ml albo glukozy 50 mg/ml, należy go rozcieńczyć roztworem lub emulsją do infuzji, wykazującymi zgodność²⁰
• Stosować wyłącznie, jeśli odtworzony roztwór jest przejrzysty i ma żółtopomarańczową barwę²¹

Szczegółowe warunki dawkowania

Przy doborze dawkowania tokoferolu należy uwzględnić następujące czynniki:

• Dawkowanie powinno być dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta²²
• W przypadku leczenia niedoborów, dawkowanie ustala lekarz w zależności od stopnia niedoboru²³²⁴
• Przy jednoczesnym stosowaniu tokoferolu z innymi produktami zawierającymi witaminy, należy wziąć pod uwagę łączną podaż witamin, aby uniknąć przedawkowania²⁵

Tabela dawkowania tokoferolu

Uwagi dotyczące dawkowania

Podczas wywiadu medycznego z pacjentem należy zwrócić uwagę na następujące aspekty:

1. Aktualną suplementację witaminami i lekami, szczególnie preparatami zawierającymi witaminę E
2. Schorzenia współistniejące, zwłaszcza zaburzenia czynności wątroby i nerek
3. Jeśli pacjent jest w podeszłym wieku, należy uwzględnić potencjalne ryzyko związane ze schorzeniami towarzyszącymi²⁶
4. W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, zaleca się monitorowanie stężenia witamin w osoczu i odpowiednie dostosowanie dawki²⁷

Należy pamiętać, że podając tokoferol razem z innymi produktami zawierającymi witaminy, należy wziąć pod uwagę łączną podaż witamin, aby uniknąć przedawkowania.²⁸