Przeciwwskazania stosowania
Głóg

Przeciwwskazania do stosowania głogu

Głóg (Crataegus spp.) jest substancją roślinną powszechnie stosowaną w preparatach o działaniu nasercowym, uspokajającym i tonizującym. Mimo dobrze udokumentowanej skuteczności, istnieją określone sytuacje kliniczne, w których stosowanie preparatów zawierających głóg jest przeciwwskazane. Znajomość tych przeciwwskazań jest kluczowa dla bezpiecznej praktyki medycznej i prawidłowego prowadzenia terapii pacjentów.¹

Nadwrażliwość na głóg i jego składniki

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających głóg jest nadwrażliwość na substancję czynną pochodzącą z głogu. Dotyczy to zarówno ekstraktów z kwiatostanu głogu (Crataegus folium cum flore), jak i owocu głogu (Crataegus fructus). Pacjentom wykazującym reakcje alergiczne na głóg należy bezwzględnie odradzić stosowanie preparatów zawierających tę substancję.^{2 3 4}

Reakcje nadwrażliwości mogą dotyczyć również poszczególnych form farmaceutycznych lub postaci preparatów głogu. W przypadku produktu Antinervinum nie zaleca się stosowania przez osoby źle tolerujące walerianę, która występuje w tym preparacie razem z głogiem.⁵

Alergie krzyżowe z roślinami z rodziny astrowatych

W przypadku złożonych preparatów leczniczych zawierających głóg w połączeniu z innymi substancjami roślinnymi, szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość występowania alergii krzyżowych. Dotyczy to zwłaszcza preparatów, które oprócz głogu zawierają rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae, dawniej złożonych – Compositae).⁶

W przypadku produktu Melis-Tonic, który zawiera głóg i rumianek, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na rumianek lub inne rośliny z rodziny astrowatych, takie jak bylica czy brzoza.⁷

Podobnie w przypadku preparatu Nerwobonisol, nie należy go stosować u osób z nadwrażliwością na rumianek czy inne rośliny z rodziny astrowatych.⁸

W przypadku Ziół uspokajających, które zawierają kwiatostan głogu wraz z kwiatem rumianku, przeciwwskazaniem jest uczulenie na rumianek lub inne rośliny z rodziny astrowatych, takie jak arnika czy bylica piołun.⁹

Nadwrażliwość na rośliny z rodziny baldaszkowatych

W przypadku złożonych preparatów zawierających głóg i rośliny z rodziny baldaszkowatych (Apiaceae), przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na jakiekolwiek rośliny z tej rodziny. Odnosi się to do preparatu Melis-Tonic, który zawiera głóg i arcydzięgiel, a przeciwwskazany jest u osób z nadwrażliwością na kminek lub inne rośliny z rodziny baldaszkowatych, takie jak koper włoski, anyż, seler, kolendra i koper.¹⁰

Choroby wątroby i terapia antykoagulantami

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku produktu Tabletki tonizujące Labofarm, który zawiera kwiatostan głogu, owoc głogu oraz inne substancje roślinne, w tym ziele nostrzyka, będące źródłem kumaryn. Preparat ten jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobami wątroby oraz nie powinien być stosowany jednocześnie z lekami obniżającymi krzepliwość krwi ze względu na potencjalne ryzyko interakcji.¹¹

Alkoholizm, padaczka i choroby wątroby

Preparaty zawierające głóg w formie nalewek alkoholowych są przeciwwskazane u pacjentów z rozpoznanym alkoholizmem, padaczką lub schorzeniami wątroby. Dotyczy to m.in. produktu Krople nasercowe, zawierającego nalewkę z kwiatostanu głogu oraz inne składniki w alkoholowym roztworze (zawartość etanolu 61,0%–67,0% V/V).¹²

Stany niedoboru potasu

W przypadku preparatu Neocardina, który zawiera nalewkę z kwiatostanu głogu wraz z nalewką z ziela konwalii i korzenia kozłka, przeciwwskazaniem są stany niedoboru potasu. Jest to istotne ze względu na możliwy wpływ składników preparatu na gospodarkę elektrolitową.¹³

Nadwrażliwość na substancje pomocnicze

Preparaty z głogiem mogą zawierać różne substancje pomocnicze, takie jak etanol, sorbitol, sacharoza czy sodu benzoesan, które same w sobie mogą stanowić przeciwwskazanie do stosowania u określonych grup pacjentów z nadwrażliwością na te składniki.^{14 15}

Szczegółowe przeciwwskazania dla poszczególnych preparatów zawierających głóg

Poniżej przedstawiono zestawienie przeciwwskazań dla konkretnych preparatów leczniczych zawierających głóg, co może być pomocne w podejmowaniu decyzji klinicznych:

Antinervinum

• Nadwrażliwość na substancje czynne (Crataegi tinctura, Valerianae tinctura, Lupuli strobili tinctura) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą¹⁶
• Zła tolerancja waleriany¹⁷

Cardiol C

• Nadwrażliwość na substancje czynne (nalewka z owocu i kwiatostanu głogu, nalewka z korzenia kozłka, nalewka mianowana z ziela konwalii, wyciąg płynny z zarodków kola) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą¹⁸

Cravisol

• Stwierdzona nadwrażliwość na składniki leku (wyciąg ze świeżego kwiatostanu głogu, wyciąg ze świeżego ziela melisy, wyciąg ze świeżego ziela jemioły)¹⁹

Intractum Crataegi Phytopharm

• Nadwrażliwość na substancję czynną (etanolowy wyciąg ze świeżego kwiatostanu głogu)²⁰

Krople nasercowe

• Nadwrażliwość na substancje czynne (nalewka z ziela konwalii mianowanej, nalewka z kwiatostanu głogu, nalewka z korzenia kozłka)²¹
• Alkoholizm, padaczka lub schorzenia wątroby²²

Melis-Tonic

• Nadwrażliwość na substancję czynną, rumianek lub inne rośliny z rodziny astrowatych²³
• Nadwrażliwość na kminek lub inne rośliny z rodziny baldaszkowatych (koper włoski, anyż, seler, kolendrę i koper)²⁴
• Nadwrażliwość na bylicę lub brzozę²⁵

Melisal forte

• Nadwrażliwość na substancję czynną (wyciąg płynny złożony z liścia melisy, kwiatostanu głogu, korzenia arcydzięgla) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą²⁶

Melissed

• Nadwrażliwość na substancję czynną, a zwłaszcza na rumianek lub inne rośliny z rodziny astrowatych²⁷

Neocardina

• Nadwrażliwość na substancje czynne (nalewka mianowana z ziela konwalii, nalewka z kwiatostanu głogu, nalewka z korzenia kozłka) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą²⁸
• Stany niedoboru potasu²⁹

Neospasmina noc

• Nadwrażliwość na substancje czynne (wyciąg płynny złożony z owocu głogu, korzenia kozłka, szyszki chmielu, ziela męczennicy) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą³⁰

Nerwobonisol

• Nadwrażliwość na którykolwiek ze składników produktu leczniczego (w tym nalewkę z kwiatostanu głogu) lub inne rośliny z rodziny astrowatych³¹

Tabletki tonizujące Labofarm

• Nadwrażliwość na którykolwiek ze składników leku (kwiatostan głogu, owoc głogu, ziele serdecznika, ziele nostrzyka)³²
• Jednoczesne stosowanie z lekami obniżającymi krzepliwość krwi³³
• Choroby wątroby³⁴

Zioła uspokajające

• Uczulenie na rumianek lub inne rośliny z rodziny Compositae (Asteraceae), np. arnikę, bylicę piołun, jeżówkę³⁵
• Nadwrażliwość na którykolwiek ze składników leku (korzeń kozłka, kwiatostan głogu, liść melisy, szyszki chmielu, liść mięty pieprzowej, kwiat rumianku)³⁶