Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Głóg

Preparaty zawierające głóg charakteryzują się wysoką zawartością etanolu, wahającą się od 0,4% do 70% (V/V), co przekłada się na istotne dawki alkoholu w terapii. Przykładowo, Antinervinum zawiera 28-34% etanolu, dostarczając do 1,3 g etanolu na 5 ml dawki, co odpowiada spożyciu 34 ml piwa lub 14 ml wina. Cardiol C z 60-69% etanolu w 0,75 ml płynu dostarcza około 0,41 g etanolu, co może podnieść stężenie alkoholu we krwi (BAC) u dorosłych o 1,31-3,94 mg/100 ml w zależności od dawki. Preparaty takie jak Cravisol (52-62% etanolu) dostarczają do 2,5 g etanolu na 5 ml, co odpowiada 62 ml piwa lub 26 ml wina. Wysoka zawartość alkoholu wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobą alkoholową, chorobami wątroby, padaczką, kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci, gdzie stosowanie jest często przeciwwskazane lub ograniczone wiekowo.

  1. Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania głogu
    1. Zawartość etanolu w preparatach z głogiem
    2. Grupy zwiększonego ryzyka
    3. Stosowanie u dzieci i młodzieży
    4. Przypadki wymagające konsultacji lekarskiej
    5. Interakcje z innymi lekami
    6. Szczególne ostrzeżenia dla niektórych produktów
    7. Inne ograniczenia i ostrzeżenia
  2. Narażenie na etanol z preparatów zawierających głóg – analiza ilościowa
    1. Kolejne rozdziały

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania głogu

Głóg, jako składnik wielu preparatów leczniczych, wymaga szczególnej uwagi ze względu na bezpieczeństwo stosowania. Ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczą zarówno samej substancji czynnej, jak i specyficznych postaci farmaceutycznych, w których jest ona zawarta.1

Zawartość etanolu w preparatach z głogiem

Większość preparatów z głogiem zawiera znaczne ilości etanolu, co stanowi istotne ostrzeżenie dla wielu grup pacjentów. Produkty te mogą zawierać od 0,4% do nawet 70% etanolu, co przekłada się na konkretne ilości alkoholu w dawkach terapeutycznych.2 3

W przypadku preparatu Antinervinum zawartość etanolu wynosi 28-34% obj., dostarczając do 1,3 g etanolu na dawkę 5 ml, co odpowiada 34 ml piwa lub 14 ml wina.4 Preparat Cravisol zawiera 52-62% (V/V) etanolu, co daje do 2,5 g etanolu w jednorazowej dawce 5 ml, odpowiadając 62 ml piwa lub 26 ml wina.5

W produkcie Cardiol C zawierającym 60-69% (V/V) etanolu, w każdych 0,75 ml płynu (15 kropli) znajduje się około 0,41 g etanolu, co odpowiada 11,0 ml piwa lub 5,0 ml wina. Każde kolejne 0,25 ml płynu (5 kropli) zwiększa zawartość etanolu o około 0,14 g, co odpowiada około 4,0 ml piwa lub 2,0 ml wina.6

Wpływ etanolu z preparatów na stężenie alkoholu we krwi

Preparaty zawierające głóg mogą powodować istotne zwiększenie stężenia alkoholu we krwi (BAC). Na przykład, w przypadku Cardiol C dawka 0,75 ml i 1,25 ml płynu podana młodzieży w wieku powyżej 12 roku życia o masie ciała 40-70 kg spowoduje narażenie na etanol wynoszące odpowiednio 5,9-10,4 mg/kg mc. i 9,9-17,3 mg/kg mc., co może zwiększyć stężenie alkoholu we krwi o 0,99-1,73 mg/100 ml i 1,64-2,89 mg/100 ml.7

Dawka 1 ml, 2 ml i 3 ml płynu Cardiol C podana dorosłemu o masie ciała 70 kg spowoduje narażenie na etanol wynoszące odpowiednio 7,9 mg/kg mc., 15,8 mg/kg mc. i 23,7 mg/kg mc., co może zwiększyć stężenie alkoholu we krwi o około 1,31 mg/100 ml, 2,63 mg/100 ml oraz 3,94 mg/100 ml.8

Grupy zwiększonego ryzyka

Zawartość etanolu w preparatach z głogiem wymaga szczególnej uwagi w przypadku następujących grup pacjentów:9 10 11

17

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Stosowanie preparatów z głogiem u dzieci i młodzieży podlega istotnym ograniczeniom:18

  • Przeciwwskazania bezwzględne: Większość preparatów z głogiem nie powinna być stosowana u dzieci poniżej 6 lub 12 lat (w zależności od produktu)19 20
  • Ograniczenia wiekowe: Cravisol nie powinien być stosowany u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na charakter wskazań i zawartość etanolu21
  • Przypadki szczególne: W przypadku Antinervinum, o stosowaniu leku u dzieci w wieku 6-12 lat może zdecydować lekarz22
  • Potencjalne działania niepożądane u dzieci: Neospasmina noc może mieć wpływ na dzieci, powodując senność, zmiany zachowania oraz wpływać na zdolność koncentracji i aktywność fizyczną23

24 25

Przypadki wymagające konsultacji lekarskiej

Podczas stosowania preparatów z głogiem należy natychmiast skonsultować się z lekarzem w przypadku wystąpienia następujących objawów:26 27

  • Dolegliwości kardiologiczne:
    • Duszność
    • Ból w okolicy serca promieniujący w kierunku ramion
    • Obrzęki (zwłaszcza kończyn dolnych)
  • Zaostrzenie objawów chorobowych:
    • Nieustąpienie dolegliwości w okresie 6 tygodni od rozpoczęcia terapii28
    • Nasilenie objawów podczas stosowania leku29
  • Inne objawy alarmowe:

W przypadku wystąpienia obrzęków spowodowanych przez niewydolność serca należy zastosować silniejsze środki nasercowe po konsultacji z lekarzem.31 32

Interakcje z innymi lekami

Etanol zawarty w preparatach z głogiem może zmieniać działanie innych leków, dlatego pacjenci stosujący inne leki powinni skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed zastosowaniem preparatów zawierających głóg.33 Alkohol może nasilać działanie produktów z korzeniem kozłka, który często jest łączony z głogiem w preparatach złożonych.34

Szczególne ostrzeżenia dla niektórych produktów

Niektóre preparaty z głogiem zawierają dodatkowe substancje wymagające specjalnych ostrzeżeń:35

  • Furanokumaryny: Melisal Forte i Melis-Tonic zawierają korzeń arcydzięgla, którego furanokumaryny uwrażliwiają skórę na światło. Podczas stosowania tych produktów należy bezwzględnie unikać ekspozycji na promieniowanie UV (np. promieniowanie słoneczne) z uwagi na możliwość przekształcenia przez promieniowanie UV furokumaryn w formy karcinogenne.36
  • Sacharoza: Niektóre preparaty (np. Melissed, Neospasmina noc) zawierają znaczne ilości sacharozy, co stanowi ostrzeżenie dla pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy oraz dla pacjentów z cukrzycą.37 38
  • Sorbitol: Antinervinum zawiera sorbitol i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą, dziedziczną nietolerancją fruktozy.39
  • Benzoesan sodu: Neospasmina noc zawiera benzoesan sodu jako substancję pomocniczą.40

Inne ograniczenia i ostrzeżenia

Dodatkowe ostrzeżenia dotyczące stosowania preparatów z głogiem obejmują:41 42

W przypadku, gdy objawy nie ustępują lub nasilają się podczas stosowania preparatów z głogiem, należy skonsultować się z lekarzem.45 46

Narażenie na etanol z preparatów zawierających głóg – analiza ilościowa

Nazwa produktu Zawartość etanolu (%) Ilość etanolu w dawce jednorazowej Równoważnik piwa/wina Potencjalny wzrost BAC (mg/100 ml)*
Antinervinum 28-34% (V/V) do 1,3 g/5 ml 34 ml piwa / 14 ml wina ~1,8-3,1
Cardiol C 60-69% (V/V) ~0,41 g/15 kropli 11 ml piwa / 5 ml wina 0,99-2,89 (młodzież)
1,31-3,94 (dorośli)
Cravisol 52-62% (V/V) do 2,5 g/5 ml 62 ml piwa / 26 ml wina ~3,6-6,3
Intractum Crataegi 52-62% (V/V) ~1,1 g/2,5 ml Nie określono dokładnie ~1,6-2,8
Krople nasercowe 61-67% (V/V) do 350 mg 8,8 ml piwa / 3,7 ml wina ~0,5-0,9
Melis-Tonic 30-35% (V/V) ~1,4 g/5 ml 35 ml piwa / 15 ml wina ~2,0-3,5
Melisal forte ≤0,4% (m/m) Minimalna Nieistotne klinicznie Nieistotne klinicznie
Melissed ≤4,2% (m/m) do 270 mg/5 ml 6,9 ml piwa / 2,8 ml wina ~0,4-0,7
Neocardina do 66% (V/V) ~0,528 g/1 ml 14 ml piwa / 6 ml wina ~1,3-2,2
Neospasmina noc ≤10% (V/V) 1,2 g/15 ml 30 ml piwa / 12 ml wina ~1,7-5,0
Nerwobonisol 60-70% (V/V) do 1,42 g/2,5 ml 36 ml piwa / 15 ml wina ~2,0-3,6
Tabletki tonizujące – – – –
Zioła uspokajające – – – –

* Wartości przybliżone, obliczone dla dorosłej osoby o masie ciała 70 kg (gdzie nie podano szczegółowych danych)47 48

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl