Działania niepożądane
Koszyczek Rumianku

Koszyczek Rumianku (Matricaria recutita L., flos) jako produkt leczniczy roślinny cechuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, jednak może wywoływać działania niepożądane, głównie reakcje nadwrażliwości typu alergicznego. Najczęściej obserwowane są miejscowe reakcje kontaktowe, występujące bardzo rzadko, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycją do alergii na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae). Istotne jest ryzyko reakcji krzyżowych u osób uczulonych na bylicę, piołun czy inne rośliny z tej rodziny. Ciężkie reakcje alergiczne, takie jak duszność, obrzęk Quinckego, zapaść naczyniowa oraz wstrząs anafilaktyczny, mają nieznaną częstość występowania, ale stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu płynnych przetworów rumianku na błony śluzowe, ze względu na ryzyko poważnych reakcji alergicznych.

Działania niepożądane leku Koszyczek Rumianku

Koszyczek Rumianku (Matricaria recutita L., flos) jako produkt leczniczy roślinny charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, jednak jak każdy lek może powodować działania niepożądane. Personel medyczny powinien mieć świadomość możliwości wystąpienia reakcji niepożądanych podczas stosowania preparatów z kwiatu rumianku, szczególnie u pacjentów predysponowanych do nadwrażliwości na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae, dawniej Compositae).1

Reakcje nadwrażliwości

Najczęściej obserwowanym typem działań niepożądanych są reakcje nadwrażliwości. Występują one bardzo rzadko, jednak mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych reakcji skórnych po stany zagrażające życiu. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z wywiadem alergicznym, zwłaszcza na rośliny z rodziny astrowatych, takie jak bylica czy piołun, ze względu na możliwość wystąpienia reakcji krzyżowych.2

Odnotowano przypadki poważnych reakcji alergicznych po kontakcie błony śluzowej z płynnymi przetworami z kwiatów rumianku. Do najcięższych należą: duszność, obrzęk Quinckego, zapaść naczyniowa oraz wstrząs anafilaktyczny. Częstość występowania tych ciężkich powikłań nie została dokładnie określona i klasyfikowana jest jako „nieznana”.3

Monitorowanie bezpieczeństwa i zgłaszanie działań niepożądanych

W ramach ciągłego monitorowania bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego Koszyczek Rumianku, istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to bieżącą ocenę stosunku korzyści do ryzyka związanego z zastosowaniem tego preparatu.4

Personel medyczny powinien zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:5

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Telefon: + 48 22 49 21 301
  • Faks: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa do zgłoszeń: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Alternatywnie, działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.6

Tabela działań niepożądanych

Działanie niepożądane Opis Częstość występowania Uwagi kliniczne
Reakcja nadwrażliwości typu kontaktowego Miejscowe reakcje alergiczne na skórze po bezpośrednim kontakcie z preparatem Bardzo rzadko Głównie u osób z predyspozycją do alergii
Reakcja krzyżowa Wystąpienie objawów alergicznych u osób uczulonych na inne rośliny z rodziny astrowatych (np. bylica, piołun) Bardzo rzadko Wywiad alergiczny w kierunku roślin z rodziny Asteraceae stanowi czynnik ryzyka
Duszność Trudności w oddychaniu, świszczący oddech, uczucie ucisku w klatce piersiowej Częstość nieznana Może być składową ciężkiej reakcji alergicznej
Obrzęk Quinckego Nagły obrzęk skóry, błon śluzowych i tkanek podskórnych, szczególnie niebezpieczny w obrębie dróg oddechowych Częstość nieznana Wymaga natychmiastowej interwencji medycznej
Zapaść naczyniowa Nagły spadek ciśnienia tętniczego z upośledzeniem perfuzji narządów Częstość nieznana Stan zagrażający życiu
Wstrząs anafilaktyczny Najcięższa, zagrażająca życiu systemowa reakcja alergiczna obejmująca układ oddechowy, krążenia i inne Częstość nieznana Wymaga natychmiastowego leczenia, w tym podania adrenaliny

Szczególne grupy ryzyka

Należy zachować wyjątkową ostrożność u pacjentów z następującymi czynnikami ryzyka:7

  • Alergia na rośliny z rodziny astrowatych – pacjenci uczuleni na bylicę, piołun, chryzantemę, arnikę, nagietek i inne rośliny z tej rodziny mają zwiększone ryzyko reakcji krzyżowych
  • Wcześniejsze reakcje alergiczne na preparaty rumianku – stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania
  • Historia ciężkich reakcji alergicznych – pacjenci z historią anafilaksji mogą być bardziej narażeni na ciężki przebieg reakcji niepożądanych

Szczególnie istotne jest, aby pamiętać o możliwości wystąpienia ciężkich reakcji alergicznych po kontakcie płynnych przetworów z kwiatów rumianku z błoną śluzową, co ma znaczenie zwłaszcza przy stosowaniu naparów i wywarów do płukania jamy ustnej lub stosowania na błony śluzowe.8

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl