Przedawkowanie
Selegilina

Selegilina, stosowana w terapii choroby Parkinsona w dawkach 5-10 mg/dobę, działa jako selektywny inhibitor monoaminooksydazy typu B (MAO-B). Przekroczenie tych dawek prowadzi do utraty selektywności i wywołania objawów toksycznych charakterystycznych dla nieselektywnych inhibitorów MAO. Przedawkowanie, szczególnie w dawkach rzędu 600 mg/dobę (60-120-krotne przekroczenie dawki terapeutycznej), może powodować szerokie spektrum objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego (pobudzenie psychoruchowe, drżenie, omamy, śpiączka, drgawki), układu sercowo-naczyniowego (wahania ciśnienia tętniczego, zapaść naczyniowa, tachykardia) oraz układu oddechowego (zapaść oddechowa). Objawy te rozwijają się stopniowo w ciągu 24 godzin od przyjęcia toksycznej dawki, co utrudnia szybką diagnostykę i wymaga intensywnego monitorowania pacjenta.

Przedawkowanie selegiliny

Przedawkowanie selegiliny, substancji czynnej stosowanej w leczeniu choroby Parkinsona, stanowi istotne zagrożenie dla zdrowia pacjenta. Stosowanie selegiliny w dawkach terapeutycznych (5-10 mg/dobę) zapewnia selektywne hamowanie monoaminooksydazy typu B (MAO-B). Jednak w przypadku znacznego przekroczenia zalecanych dawek selektywność ta zanika, co prowadzi do objawów przypominających przedawkowanie nieselektywnych inhibitorów MAO, obejmujących zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego oraz układu sercowo-naczyniowego.1 2

Obraz kliniczny przedawkowania

Przedawkowanie selegiliny nie wywołuje ściśle charakterystycznych objawów klinicznych, co może utrudniać szybką diagnostykę. W literaturze medycznej opisano przypadki ciężkiego niedociśnienia oraz pobudzenia psychoruchowego po spożyciu selegiliny w dawce 600 mg na dobę, co stanowi 60-120-krotne przekroczenie dawki terapeutycznej.3 4

Objawy przedawkowania nieselektywnych inhibitorów MAO, które mogą wystąpić przy znacznym przedawkowaniu selegiliny, zazwyczaj rozwijają się stopniowo w ciągu 24 godzin od momentu przyjęcia nadmiernej dawki leku. Spektrum objawów jest szerokie i obejmuje zaburzenia zarówno ze strony ośrodkowego układu nerwowego, jak i układu sercowo-naczyniowego oraz oddechowego.5 6

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania selegiliny nie istnieje specyficzna odtrutka. Leczenie powinno być prowadzone objawowo, z uwzględnieniem monitorowania funkcji życiowych pacjenta oraz wdrożenia odpowiedniego leczenia wspomagającego w zależności od dominujących objawów klinicznych.7 8

Objawy przedawkowania selegiliny

Kategoria objawów Objawy Opis Dawka wywołująca (jeśli znana)
Objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego Pobudzenie psychoruchowe Wzmożona aktywność, niepokój, nadmierna reaktywność Opisywane przy 600 mg/dobę
Drażliwość Nadmierna wrażliwość na bodźce zewnętrzne Brak danych
Senność Nadmierna potrzeba snu, ospałość Brak danych
Drżenie Mimowolne, rytmiczne ruchy kończyn lub całego ciała Brak danych
Ciężki ból głowy Intensywny, trudny do zniesienia ból głowy Brak danych
Omamy Fałszywe postrzeganie nieistniejących bodźców Brak danych
Objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego Wahania ciśnienia tętniczego Naprzemienne występowanie niskiego i wysokiego ciśnienia krwi Brak danych
Zawroty głowy Uczucie wirowania lub utraty równowagi Brak danych
Omdlenia Krótkotrwała utrata przytomności Brak danych
Zapaść naczyniowa Krytyczne obniżenie ciśnienia krwi zagrażające życiu Brak danych
Szybki i nieregularny puls Tachykardia z zaburzeniami rytmu serca Brak danych
Ból w klatce piersiowej Dyskomfort lub ból zlokalizowany w obszarze klatki piersiowej Brak danych
Objawy ze strony innych układów Zapaść oddechowa/depresja oddechowa Krytyczne upośledzenie funkcji oddechowych Brak danych
Ciężkie skurcze mięśni Bolesne, nasilone skurcze mięśni szkieletowych Brak danych
Bardzo wysoka gorączka Znaczne podwyższenie temperatury ciała Brak danych
Obfite pocenie Nadmierna produkcja potu Brak danych
Śpiączka i drgawki Głębokie zaburzenia świadomości i napady drgawkowe Brak danych

Dynamika rozwoju objawów

Istotnym aspektem klinicznym przedawkowania selegiliny jest charakterystyczna dynamika rozwoju objawów. Symptomy mogą narastać stopniowo w ciągu 24 godzin od momentu przyjęcia toksycznej dawki leku. Ta opóźniona manifestacja kliniczna stanowi dodatkowe wyzwanie diagnostyczne, wymagające od personelu medycznego wzmożonej czujności i dokładnego monitorowania pacjenta przez co najmniej dobę od momentu przedawkowania.9 10

Różnice dawek terapeutycznych i toksycznych

W leczeniu choroby Parkinsona stosuje się selegilinę w dawkach od 5 do 10 mg na dobę, co zapewnia selektywne hamowanie MAO-B. Przekroczenie zalecanych dawek prowadzi do utraty tej selektywności, a co za tym idzie – do wystąpienia objawów toksycznych charakterystycznych dla nieselektywnych inhibitorów MAO. Warto zaznaczyć, że opisywano przypadki poważnych objawów toksycznych przy dawce 600 mg na dobę, co stanowi około 60-120-krotne przekroczenie dawki terapeutycznej.11 12

Zagrożenia życiowe przy przedawkowaniu

Wśród objawów przedawkowania selegiliny szczególnie niebezpieczne, mogące bezpośrednio zagrażać życiu pacjenta, są: zapaść naczyniowa, zapaść oddechowa, bardzo wysoka gorączka, śpiączka oraz drgawki. Te stany kliniczne wymagają natychmiastowej interwencji medycznej i intensywnego leczenia w warunkach szpitalnych.13 14

Zapaść naczyniowa i oddechowa wymagają intensywnego monitorowania i podtrzymywania funkcji życiowych, podczas gdy śpiączka i drgawki wymagają specjalistycznego postępowania neurologicznego. Bardzo wysoka gorączka może prowadzić do uszkodzenia narządów wewnętrznych i wymaga agresywnego leczenia przeciwgorączkowego.15 16

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl