Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Selegilina

Selegilina, stosowana głównie w terapii choroby Parkinsona, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na potencjalne interakcje i działania niepożądane. Wskazane jest zmniejszenie dawki lewodopy o około 30% przy jednoczesnym podawaniu selegiliny, aby ograniczyć ryzyko ruchów mimowolnych i pobudzenia. Maksymalna dawka selegiliny nie powinna przekraczać 10 mg/dobę, aby uniknąć niekontrolowanego wzrostu ciśnienia tętniczego po spożyciu pokarmów bogatych w tyraminę oraz utraty selektywności hamowania MAO-B. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niestabilnym nadciśnieniem, zaburzeniami rytmu serca, ciężką dławicą piersiową, psychozami oraz chorobą wrzodową. Zaleca się także ostrożność przy zmianie pozycji ciała ze względu na ryzyko niedociśnienia ortostatycznego oraz u pacjentów z niewydolnością wątroby i nerek, gdzie konieczne może być dostosowanie dawki.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania selegiliny

Podczas leczenia selegiliną konieczne jest zachowanie określonych środków ostrożności i uwzględnienie szeregu specjalnych ostrzeżeń. Stosowanie tej substancji wymaga wnikliwej oceny stanu pacjenta oraz regularnego monitorowania w trakcie terapii, szczególnie w przypadku współistniejących chorób i jednoczesnego stosowania innych leków.1

Interakcja z lewodopą i jej konsekwencje kliniczne

Selegilina wykazuje zdolność do nasilania działania lewodopy, co może prowadzić do zwiększenia nasilenia działań niepożądanych związanych z lewodopą. Jest to szczególnie istotne u pacjentów przyjmujących wysokie dawki lewodopy, którzy wymagają ścisłego monitorowania.1 2

Włączenie selegiliny do terapii lewodopą może prowadzić do wystąpienia ruchów mimowolnych i/lub pobudzenia. Te działania niepożądane ustępują po zmniejszeniu dawki lewodopy. W przypadku skojarzonego stosowania selegiliny z lewodopą, dawkę lewodopy można zmniejszyć o około 30%.3 4

Badania wykazały ryzyko nasilonej odpowiedzi hipotensyjnej przy jednoczesnym podawaniu selegiliny i lewodopy u pacjentów z ryzykiem sercowo-naczyniowym. Dodanie selegiliny do lewodopy może nie przynieść korzyści pacjentom, u których występują fluktuacje odpowiedzi terapeutycznej niezależne od dawki.5 6

Zaburzenia kontroli impulsów

U pacjentów z chorobą Parkinsona leczonych agonistami dopaminy lub innymi lekami dopaminergicznymi obserwowano zaburzenia kontroli impulsów. Do tych zaburzeń zaliczamy patologiczny hazard, wzrost popędu płciowego, nadpobudliwość seksualną, niepohamowany apetyt oraz zakupoholizm. Chociaż związek z selegiliną nie został jednoznacznie potwierdzony, zgłoszono niewiele takich przypadków.7

Dawkowanie i ryzyko utraty selektywności

Nie należy przekraczać zalecanej dawki dobowej 10 mg selegiliny ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych, takich jak niekontrolowany wzrost ciśnienia tętniczego krwi po spożyciu pokarmów bogatych w tyraminę (np. sery pleśniowe, wino, piwo, kawior). Stosowanie selegiliny w dawkach większych niż 10 mg na dobę może prowadzić do utraty selektywności hamowania MAO-B i wystąpienia działań niepożądanych oraz interakcji typowych dla nieselektywnych inhibitorów MAO.8 9

Szczególne grupy pacjentów wymagające ostrożności

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania selegiliny u pacjentów z następującymi schorzeniami:10 11

  • Niestabilne/chwiejne nadciśnienie tętnicze
  • Zaburzenia rytmu serca
  • Ciężka postać dławicy piersiowej
  • Psychozy
  • Choroba wrzodowa w wywiadzie

10 11

Zaleca się zachowanie ostrożności przy zmianie pozycji ciała z leżącej lub siedzącej na stojącą ze względu na ryzyko niedociśnienia ortostatycznego.12

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek

U pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek selegilinę należy stosować ostrożnie, a dawki leku powinny zostać odpowiednio zmniejszone.13

Pomimo braku doniesień o poważnych przypadkach toksycznego wpływu na wątrobę, zaleca się zachowanie ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby w wywiadzie. Podczas długotrwałego stosowania selegiliny opisywano przejściowe lub trwałe nieprawidłowości związane ze zwiększeniem aktywności enzymów wątrobowych.14

Interakcje z innymi lekami

Podczas jednoczesnego stosowania selegiliny z inhibitorami MAO-A (lub nieselektywnymi inhibitorami MAO) może wystąpić niedociśnienie, które niekiedy może mieć gwałtowny początek.15

Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne nie powinny być stosowane wcześniej niż po 14 dniach od zaprzestania podawania selegiliny, ze względu na ryzyko wystąpienia niedociśnienia ortostatycznego.16

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania selegiliny z innymi substancjami i produktami leczniczymi o działaniu ośrodkowym. Podczas przyjmowania selegiliny należy unikać spożywania alkoholu.17 18

Znieczulenie ogólne

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów przyjmujących inhibitory MAO, w tym selegilinę, w trakcie znieczulenia ogólnego podczas zabiegów chirurgicznych. Inhibitory MAO mogą nasilać działanie depresyjne leków stosowanych do znieczulenia ogólnego na ośrodkowy układ nerwowy. Zgłaszano przypadki przemijającej depresji oddechowej i sercowo-naczyniowej, niedociśnienia tętniczego oraz śpiączki.19 20

Dane dotyczące śmiertelności

Niektóre badania wskazują na zwiększone ryzyko śmiertelności u pacjentów otrzymujących selegilinę w skojarzeniu z lewodopą w porównaniu do pacjentów leczonych wyłącznie lewodopą. Należy jednak zaznaczyć, że w tych badaniach wykryto liczne błędy metodologiczne. Metaanalizy i duże badania kohortowe nie wykazały istotnych różnic w śmiertelności pomiędzy pacjentami leczonymi selegiliną a pacjentami leczonymi innymi lekami lub skojarzeniem selegiliny i lewodopy.21 22

Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Preparaty zawierające selegilinę, takie jak Selgres, zawierają laktozę jednowodną. Z tego powodu nie powinny być stosowane u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.23

Selgres zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w jednej tabletce, co oznacza, że produkt uznaje się za „wolny od sodu”.24

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl