Działania niepożądane
Perazin 50 mg 50 mg

Perazyna, dostępna w tabletkach o dawkach 50 mg i 200 mg (dimaleinian perazyny), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, szczególnie w obrębie układu nerwowego, sercowo-naczyniowego, krwiotwórczego oraz rozrodczego. Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) obserwuje się dyskinezy i zespół parkinsonizmu, a rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) zmiany czucia i napady drgawek. Bardzo rzadko (<1/10 000) występują objawy pozapiramidowe, takie jak akatyzja z depresją oraz złośliwy zespół neuroleptyczny, stanowiący zagrożenie życia. Perazyna może powodować zaburzenia rytmu serca i hipotonię, a w rzadkich przypadkach zapaść naczyniową. W układzie krwiotwórczym odnotowano bardzo rzadkie obrzęki i agranulocytozę, a także zmniejszenie leukocytów i płytek krwi o nieznanej częstości. Częstość występowania zmian ciśnienia wewnątrzgałkowego jest wysoka, co może nasilać jaskrę, a w układzie oddechowym często pojawia się obrzęk błony śluzowej nosa. Zaparcia są częstym działaniem niepożądanym w obrębie przewodu pokarmowego, natomiast zgorzelinowe zapalenie jelit, choć bardzo rzadkie, stanowi poważne zagrożenie.

Wprowadzenie do działań niepożądanych perazyny

Perazyna, dostępna w postaci tabletek o mocy 50 mg i 200 mg (jako dimaleinian perazyny), podobnie jak inne neuroleptyki, może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstotliwości występowania. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis potencjalnych niebezpieczeństw związanych ze stosowaniem tego leku, z uwzględnieniem częstości ich występowania zgodnie z konwencją MedDRA.<sup data-drug="Perazin 50 mg" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania działań niepożądanych określono zgodnie z konwencją MedDRA: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (1

Zaburzenia układu nerwowego

Jednym z najistotniejszych obszarów działań niepożądanych perazyny są zaburzenia układu nerwowego. Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) mogą wystąpić dyskinezy oraz zespół objawów parkinsonizmu.2 Do rzadko występujących (≥1/10 000 do <1/1 000) objawów należą zmiany czucia w dłoniach i stopach oraz napady drgawek.3

Szczególnie niebezpieczne, choć bardzo rzadkie (<1/10 000), są objawy pozapiramidowe objawiające się akatyzją, często połączoną z depresją, występującą zwykle po fazie maniakalnej psychozy. Na szczególną uwagę zasługuje ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego, obserwowanego w pojedynczych przypadkach, który stanowi stan potencjalnie zagrażający życiu.4

Zaburzenia układu krążenia

Perazyna może wpływać na układ sercowo-naczyniowy powodując zaburzenia rytmu serca oraz obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, choć częstość tych działań nie jest dokładnie określona.5 W rzadkich przypadkach może dojść do zapaści naczyniowej.6

Zaburzenia hematologiczne

W zakresie układu krwiotwórczego obserwuje się bardzo rzadko występujące, ale potencjalnie niebezpieczne działania niepożądane, takie jak obrzęki i agranulocytoza.7 Z nieznaną częstością mogą wystąpić zmniejszenie liczby leukocytów oraz zmniejszenie liczby płytek krwi.8

Zaburzenia okulistyczne

Stosowanie perazyny często wiąże się ze zmianą ciśnienia wewnątrzgałkowego.9 Rzadziej pojawia się nadwrażliwość oczu na światło.10

Zaburzenia układu oddechowego

W obrębie układu oddechowego często obserwuje się obrzęk błony śluzowej nosa.11 Bardzo rzadko występują zaburzenia oddychania.12 Z nieznaną częstością zgłaszane jest krwawienie z nosa.13

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Wśród zaburzeń żołądkowo-jelitowych najczęściej występują zaparcia.14 Bardzo rzadko obserwuje się dolegliwości żołądkowo-jelitowe, nudności oraz groźne zgorzelinowe zapalenie jelit.15

Zaburzenia układu moczowego

Często występującym działaniem niepożądanym perazyny są trudności w oddawaniu moczu.16

Zaburzenia skórne

W zakresie reakcji skórnych rzadko obserwuje się ciężkie reakcje fototoksyczne, którym towarzyszy odkładanie się pigmentu.17 Z nieznaną częstością mogą wystąpić zmiany skórne o charakterze pokrzywki lub podrażnienia.18

Zaburzenia metaboliczne

Często obserwowanym działaniem niepożądanym jest przyrost masy ciała.19

Zaburzenia ogólne

Do często występujących ogólnych działań niepożądanych należą suchość błon śluzowych jamy ustnej oraz nasilone pragnienie.20

Zaburzenia immunologiczne

Bardzo rzadko odnotowywane są przypadki tocznia rumieniowatego.21

Zaburzenia wątroby

Do bardzo rzadkich działań niepożądanych należy cholestaza.22 Z nieznaną częstością występuje zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i żółtaczka.23

Zaburzenia układu rozrodczego

W zakresie wpływu na układ rozrodczy, bardzo często (≥1/10) występuje mlekotok.24 Często obserwowane są zaburzenia czynności seksualnych, takie jak zaburzenia erekcji i ejakulacji.25 Rzadko występuje ginekomastia u mężczyzn.26 Z nieznaną częstością mogą pojawić się zaburzenia miesiączkowania i powiększenie gruczołów piersiowych u kobiet.27

Zaburzenia psychiczne

Perazyna może wywoływać niezbyt często zaburzenia snu, ogólny niepokój, zwiększone występowanie koszmarów nocnych, dezorientację i otępienie.28 Rzadziej występują epizody majaczenia i stany splątania.29

Wpływ na wyniki badań diagnostycznych

Z nieznaną częstością obserwuje się fałszywe wyniki testów ciążowych.30

Tabela działań niepożądanych

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia układu nerwowego Dyskinezy, zespół objawów parkinsonizmu Niezbyt często Mogą objawiać się sztywnością mięśniową, drżeniem, spowolnieniem ruchowym
Objawy pozapiramidowe (akatyzja), złośliwy zespół neuroleptyczny Bardzo rzadko Akatyzja często połączona z depresją; złośliwy zespół neuroleptyczny – stan zagrażający życiu
Zaburzenia serca i naczyń Zaburzenia rytmu serca, obniżenie ciśnienia tętniczego krwi Częstość nieznana Może prowadzić do zawrotów głowy, omdleń
Zapaść naczyniowa Rzadko Stan nagłego załamania krążenia
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Obrzęki, agranulocytoza Bardzo rzadko Agranulocytoza zwiększa ryzyko infekcji zagrażających życiu
Zmniejszenie liczby leukocytów, zmniejszenie liczby płytek krwi Częstość nieznana Zwiększa podatność na zakażenia i krwawienia
Zaburzenia oka Zmiana ciśnienia wewnątrzgałkowego Często Może nasilać jaskrę
Zaburzenia żołądka i jelit Zaparcia Często Mogą być uporczywe, prowadzić do niedrożności
Zgorzelinowe zapalenie jelit Bardzo rzadko Stan zagrażający życiu, wymaga natychmiastowej interwencji
Zaburzenia skóry Ciężkie reakcje fototoksyczne z odkładaniem pigmentu Rzadko Zwiększona wrażliwość na światło słoneczne
Zaburzenia wątroby Cholestaza Bardzo rzadko Zaburzenie odpływu żółci
Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, żółtaczka Częstość nieznana Objaw uszkodzenia komórek wątroby
Zaburzenia układu rozrodczego Mlekotok Bardzo często Wydzielanie mleka z gruczołów piersiowych niezależnie od płci
Zaburzenia czynności seksualnych Często Obejmują zaburzenia erekcji, ejakulacji
Ginekomastia u mężczyzn Rzadko Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn
Zaburzenia psychiczne Zaburzenia snu, ogólny niepokój, koszmary nocne, dezorientacja, otępienie Niezbyt często Mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie
Badania diagnostyczne Fałszywe wyniki testów ciążowych Częstość nieznana Może prowadzić do błędnych diagnoz

Istotne działania wymagające szybkiej interwencji

Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane potencjalnie zagrażające życiu, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej:

  • Złośliwy zespół neuroleptyczny – charakteryzujący się gorączką, sztywnością mięśniową, zaburzeniami świadomości i niestabilnością wegetatywną31
  • Agranulocytoza – drastyczne zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych, prowadzące do ciężkich infekcji32
  • Zgorzelinowe zapalenie jelit – rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne powikłanie33
  • Zapaść naczyniowa – nagłe załamanie krążenia wymagające natychmiastowej interwencji34

Monitorowanie i raportowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Aleje Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, e-mail: [email protected]. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.35

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl