zapaść naczyniowa
Zapaść naczyniowa (wstrząs naczyniowy) to stan nagłego, krytycznego zmniejszenia perfuzji tkankowej spowodowany względnym lub bezwzględnym niedoborem objętości krwi krążącej. Charakteryzuje się gwałtownym spadkiem ciśnienia tętniczego, tachykardią, bladością powłok, ochłodzeniem kończyn oraz zaburzeniami świadomości.
Przyczynami zapaści naczyniowej mogą być: masywna utrata krwi (wstrząs hipowolemiczny), ciężkie infekcje (wstrząs septyczny), reakcje anafilaktyczne (wstrząs anafilaktyczny), niewydolność serca (wstrząs kardiogenny) oraz zaburzenia neurologiczne (wstrząs neurogenny). Każdy z tych mechanizmów prowadzi do nieadekwatnej perfuzji tkankowej i hipoksji komórkowej.
Diagnostyka zapaści naczyniowej obejmuje ocenę kliniczną (niskie ciśnienie tętnicze, tachykardia, wydłużony czas powrotu kapilarnego, oliguria) oraz badania laboratoryjne (podwyższone stężenie mleczanów, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej). Monitorowanie hemodynamiczne jest kluczowe dla oceny ciężkości stanu i skuteczności leczenia.
Postępowanie terapeutyczne zależy od przyczyny wstrząsu, ale zawsze obejmuje szybkie przywrócenie odpowiedniej perfuzji tkankowej. Obejmuje to płynoterapię, leczenie przyczynowe (np. antybiotykoterapia w sepsie), leki wazoaktywne (noradrenalina, dobutamina), tlenoterapię oraz, w razie potrzeby, wentylację mechaniczną. Wczesne rozpoznanie i agresywne leczenie są kluczowe dla poprawy rokowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Fenactil 5 mg/ml
Przedawkowanie chloropromazyny (Fenactil, roztwór do wstrzykiwań 5 mg/ml i 25 mg/ml) prowadzi do wieloukładowych zaburzeń, obejmujących depresję OUN (od senności do utraty przytomności), ciężką hipotensję z uogólnionym rozszerzeniem łożyska naczyniowego, tachykardię, wydłużenie odstępu QT i zaburzenia rytmu serca, w tym zagrażające życiu arytmie komorowe. Charakterystyczne są także hipotermia oraz ciężkie dyskinezy pozapiramidowe wynikające z blokady receptorów dopaminowych. Wystąpić może również złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) z objawami sztywności mięśniowej, gorączki i niestabilności autonomicznej. Objawy mogą utrzymywać się przez wiele godzin lub dni ze względu na długi okres półtrwania chloropromazyny.
arytmia komorowa, arytmia serca, chloropromazyna, dantrolen, droga parenteralna, dyskineza pozapiramidowa, dystonia, Fenactil, hipotensja, hipotermia, lek inotropowy, mięsień poprzecznie prążkowany, nieprawidłowości EKG, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, receptor α-adrenergiczny, rozszerzenie naczyniowe, ruchy mimowolne, tachyarytmia komorowa, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, węgiel aktywny, wentylacja mechaniczna, wydłużenie QT, zaburzenie repolaryzacji, zapaść naczyniowa, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Toramide 5 mg
Torasemid, będący diuretykiem pętlowym, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na torasemid, pochodne sulfonylomocznika oraz substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują niewydolność nerek z anurią (<100 ml/dobę), śpiączkę wątrobową i stan przedśpiączkowy, niskie ciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca, okres ciąży i laktacji. Ponadto, stosowanie torasemidu jest przeciwwskazane w kojarzeniu z aminoglikozydami i cefalosporynami ze względu na ryzyko nefro- i ototoksyczności oraz u pacjentów z niewydolnością nerek indukowaną lekami nefrotoksycznymi.
amikacyna, antybiotyk aminoglikozydowy, arytmia, cefalosporyna, cukrzyca, diuretyk pętlowy, dna moczanowa, encefalopatia wątrobowa, gentamycyna, GFR, gospodarka węglowodanowa, hipokaliemia, hiponatremia, hipotonia, kreatynina, kwas moczowy, laktoza jednowodna, lek nefrotoksyczny, magnez, mocznik, nadwrażliwość na torasemid, nefrotoksyczność, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek z anurią, niskie ciśnienie tętnicze, ototoksyczność, pochodna sulfonylomocznika, potas, reakcja krzyżowa, sód, śpiączka wątrobowa, stan przedśpiączkowy, torasemid, wapń, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zapaść naczyniowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Methylprednisolone Sopharma 40 mg
Methylprednisolone Sopharma dostępny jest w dawkach 40 mg i 250 mg w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, stosowanym głównie w postaci soli sodowej bursztynianu. Podawanie odbywa się dożylnie (bolus lub wlew), domięśniowo lub dożylnie w zależności od wskazań klinicznych. W stanach zagrożenia życia zalecana dawka to 30 mg/kg m.c. dożylnie przez minimum 30 minut, powtarzana co 4-6 godzin do 48 godzin. W ciężkich zaostrzeniach reumatoidalnego zapalenia stawów stosuje się 1 g/dobę dożylnie przez 1-4 dni lub 1 g/miesiąc przez 6 miesięcy, z koniecznością monitorowania EKG i dostępem do defibrylatora. W toczniu rumieniowatym układowym i stwardnieniu rozsianym dawka wynosi 1 g/dobę przez 3-5 dni podawana w bolusie dożylnym trwającym co najmniej 30 minut, z możliwością powtórzenia po tygodniu w razie braku poprawy. W ostrych urazach rdzenia kręgowego stosuje się początkowo 30 mg/kg m.c. bolusem dożylnym (≥15 min), następnie wlew ciągły 5,4 mg/kg/h przez 23 godziny, rozpoczynając terapię w ciągu 8 godzin od urazu.
astma oskrzelowa, bolus dożylny, bursztynian metyloprednizolonu, butyrofenon, choroba reumatyczna, działanie arytmogenne, kłębuszkowe zapalenie nerek, kortykosteroid, metoklopramid, metyloprednizolon, monitorowanie EKG, nudności i wymioty, ostry uraz rdzenia kręgowego, reakcja pokrzywkowa, reaktywacja gruźlicy, reumatoidalne zapalenie stawów, stan nagły, stwardnienie rozsiane, terapia steroidowa, toczeń rumieniowaty układowy, toczniowe zapalenie nerek, wlew ciągły, wlew dożylny, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie rytmu, zapalenie płuc Pneumocystis carinii, zapaść naczyniowa, zatrzymanie czynności serca - Leksykon leków
Przedawkowanie – Grypolek 325 mg + 200 mg + 30 mg + 15 mg
Przedawkowanie leku GRYPOLEK, zawierającego 325 mg paracetamolu, 200 mg gwajfenezyny, 30 mg chlorowodorku pseudoefedryny oraz 15 mg bromowodorku dekstrometorfanu w tabletce, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, głównie z powodu hepatotoksyczności paracetamolu. W pierwszych 24 godzinach od przedawkowania paracetamolu objawy mogą być niecharakterystyczne lub nieobecne, co utrudnia wczesną diagnostykę. W kolejnych dniach rozwijają się symptomy uszkodzenia wątroby, takie jak ból w prawym podżebrzu, żółtaczka, hepatomegalia, a w ciężkich przypadkach encefalopatia wątrobowa, depresja oddechowa, śpiączka, obrzęk mózgu, zaburzenia krzepnięcia, krwawienia z przewodu pokarmowego oraz zapaść naczyniowa. Przedawkowanie paracetamolu może także prowadzić do hipokalemii, co wymaga monitorowania elektrolitów. Pseudoefedryna wywołuje objawy pobudzenia OUN i kardiotoksyczność, w tym tachykardię, arytmie, wzrost ciśnienia tętniczego, ryzyko przełomu nadciśnieniowego, krwawień śródczaszkowych i zawału mięśnia sercowego. Dekstrometorfan powoduje zaburzenia psychiczne, senność, tachykardię, nadciśnienie oraz dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie jak bóle brzucha, biegunka i wymioty.
arytmia, ból brzucha, ból prawego podżebrza, bromowodorek dekstrometorfanu, chlorowodorek pseudoefedryny, dekstrometorfan, depresja oddechowa, dializoterapia, diureza forsowana, działanie kardiotoksyczne, encefalopatia wątrobowa, gwajfenezyna, hepatomegalia, hepatotoksyczność, hipokalemia, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek GRYPOLEK, letarg, metionina, N-acetylocysteina, niewydolność wątroby, obrzęk mózgu, paracetamol, pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna, substancja sympatykomimetyczna, tachykardia, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywny, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia rytmu serca, zapaść naczyniowa, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Apap przeziębienie (650 mg + 50 mg + 10 mg)/sasz.
Przedawkowanie leku Apap przeziębienie, zawierającego 650 mg paracetamolu, 50 mg kwasu askorbinowego oraz 10 mg chlorowodorku fenylefryny na saszetkę, niesie ryzyko poważnych powikłań, głównie hepatotoksyczności wywołanej paracetamolem oraz zaburzeń hemodynamicznych spowodowanych fenylefryną. Pierwsze objawy zatrucia pojawiają się w ciągu kilku do kilkunastu godzin i obejmują nudności, wymioty, nadmierną potliwość, senność i osłabienie. Po początkowej poprawie, około 24-72 godzin od przedawkowania dawki ≥ 5 g paracetamolu, rozwija się uszkodzenie wątroby manifestujące się bólem w nadbrzuszu, powrotem nudności i żółtaczką. Fenylefryna może wywołać tachykardię, nadciśnienie tętnicze, a w ciężkich przypadkach zapaść naczyniową i depresję oddechową.
acetylocysteina, depresja oddechowa, fenylefryna, hepatocyty, intensywna terapia, leki beta-adrenolityczne, metionina, nadciśnienie tętnicze, nudności, odtrutki, paracetamol, przedawkowanie fenylefryny, stężenie paracetamolu we krwi, tachykardia, toksyczność paracetamolu, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywowany, wymioty, zapaść naczyniowa, zatrucie paracetamolem, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Apap Przeziębienie CAPS 500 mg + 6,1 mg
Przedawkowanie preparatu Apap Przeziębienie CAPS, zawierającego paracetamol (500 mg) oraz fenylefryny chlorowodorek (6,1 mg), stanowi poważne zagrożenie kliniczne, głównie ze względu na ryzyko hepatotoksyczności i zaburzeń układu sercowo-naczyniowego. Dawka toksyczna paracetamolu wynosi ≥ 5 g jednorazowo, co wymaga natychmiastowego wywołania wymiotów (jeśli od spożycia nie minęła godzina), podania 60-100 g węgla aktywowanego oraz oznaczenia stężenia paracetamolu w surowicy. Wczesne objawy zatrucia obejmują nudności, wymioty, potliwość, senność i osłabienie, natomiast późniejsze symptomy, takie jak rozpieranie w nadbrzuszu, nawrót nudności i żółtaczka, wskazują na rozwijające się uszkodzenie wątroby. Leczenie odtrutkami (metionina min. 2,5 g i/lub acetylocysteina) jest najskuteczniejsze w ciągu pierwszych 10-12 godzin od zatrucia, ale może być korzystne nawet po 24 godzinach.
acetylocysteina, bradykardia, dawka toksyczna, depresja oddechowa, fenylefryna, intensywna terapia, lek beta-adrenolityczny, metionina, nadciśnienie tętnicze, odtrutka, paracetamol, płukanie żołądka, stężenie paracetamolu, tachykardia, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywowany, wywoływanie wymiotów, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, zaburzenia widzenia, zapaść naczyniowa, zespół objawów toksycznych, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Metyloprednizolon – Dawkowanie i sposób podawania
Metyloprednizolon jest glikokortykosteroidem o silnym działaniu przeciwzapalnym, immunosupresyjnym i przeciwalergicznym, stosowanym w wielu jednostkach chorobowych. Dawkowanie zależy od postaci farmaceutycznej, drogi podania oraz wskazania terapeutycznego. Tabletki dostępne są w dawkach 4, 8 i 16 mg, z dawką początkową od 4 do 48 mg/dobę, dostosowywaną indywidualnie. W ciężkich stanach, takich jak stwardnienie rozsiane, stosuje się dawki do 500-1000 mg/dobę przez kilka dni, a w przeszczepianiu narządów do 7 mg/kg mc./dobę. Terapia dożylna z solą sodową bursztynianu obejmuje m.in. pulsacyjne podawanie 1 g/dobę przez 1-5 dni w RZS, toczniu rumieniowatym i stwardnieniu rozsianym. W ostrych urazach rdzenia dawka początkowa wynosi 30 mg/kg mc. w bolusie, następnie wlew 5,4 mg/kg mc./godz. przez 23 godziny. Dawkowanie miejscowe i dostawowe octanu metyloprednizolonu jest dostosowane do wielkości stawu i ciężkości schorzenia (np. 20-80 mg w dużych stawach). Preparaty miejscowe (aceponian 0,1%) stosuje się raz dziennie przez maksymalnie 12 tygodni u dorosłych i 4 tygodnie u dzieci.
bursztynian sodu, dawka podtrzymująca, działanie immunosupresyjne, glikokortykosteroid, kłębuszkowe zapalenie nerek, nefropatia toczniowa, objawy odstawienia, obrzęk mózgu, octan metyloprednizolonu, opatrunek okluzyjny, oś przysadkowo-nadnerczowa, podanie domięśniowe, podanie dostawowe, podanie dożylne, podanie okołostawowe, przeszczep narządu, reumatoidalne zapalenie stawów, stwardnienie rozsiane, terapia pulsacyjna, toczeń rumieniowaty układowy, uraz rdzenia kręgowego, wlew ciągły, wlew doodbytniczy, wyprysk łojotokowy, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie kłębuszków nerkowych, zapalenie płuc Pneumocystis carinii, zapaść naczyniowa, zespół Cushinga, zespół nadnerczowo-płciowy - Leksykon substancji czynnych
Liść szałwii – Działania niepożądane
Liść szałwii (Salviae officinalis L., folium) stosowany jako monosubstancja w preparatach takich jak LIŚĆ SZAŁWII (1,5 g/saszetka) oraz SEPTOSAN fix (0,5 g liścia szałwii w połączeniu z zielem tymianku i liściem mięty pieprzowej) charakteryzuje się wysokim profilem bezpieczeństwa, bez udokumentowanych działań niepożądanych. W przypadku tych monoproduktów brak jest zgłoszeń dotyczących efektów ubocznych, co potwierdza ich korzystny profil bezpieczeństwa. Natomiast preparaty złożone zawierające liść szałwii, takie jak SALVIASEPT i VAGOSAN, wykazują szerszy zakres potencjalnych działań niepożądanych, w tym reakcje nadwrażliwości (w tym ciężkie reakcje alergiczne: duszność, obrzęk Quinckego, zapaść naczyniowa, wstrząs anafilaktyczny), reakcje krzyżowe u osób uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae oraz różnorodne reakcje skórne i błon śluzowych (kontaktowe zapalenie skóry i błony śluzowej jamy ustnej, wysypka rumieniowa, świąd). Częstość występowania tych działań niepożądanych jest określona jako „nieznana”.
ataksja, bradykardia, ciężka reakcja alergiczna, drżenie mięśni, duszność, kontaktowe zapalenie błony śluzowej, kontaktowe zapalenie skóry, liść szałwii, liść szałwii lekarskiej, nawracające owrzodzenie jamy ustnej, obrzęk Quinckego, personel medyczny, podrażnienie błony śluzowej, reakcja krzyżowa, reakcja liszajowa, reakcja nadwrażliwości, rośliny astrowate, wstrząs anafilaktyczny, wysypka rumieniowa, zapaść naczyniowa, zespół pieczenia jamy ustnej - Leksykon substancji czynnych
Rumianek – Działania niepożądane
Rumianek (Matricaria recutita L.) jest szeroko stosowanym składnikiem preparatów leczniczych, jednak może wywoływać różnorodne działania niepożądane, zarówno po zastosowaniu zewnętrznym, jak i wewnętrznym. Najczęściej obserwowane są reakcje nadwrażliwości skórnej, takie jak wysypka, pokrzywka, świąd, rumień oraz kontaktowe zapalenie skóry, o częstości występowania nieznanej lub bardzo rzadkiej. Ciężkie reakcje alergiczne, w tym duszność, obrzęk Quinckego, zapaść naczyniowa, wstrząs anafilaktyczny oraz astma, występują bardzo rzadko, lecz stanowią zagrożenie życia, zwłaszcza po kontakcie płynnych przetworów rumianku z błoną śluzową. Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, ból i skurcze brzucha, zgaga, refluks żołądkowo-przełykowy oraz biegunka, występują rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) i mają zazwyczaj łagodny do umiarkowanego charakter.
alergia kontaktowa, astrowate, choroba refluksowa przełyku, ciężka reakcja alergiczna, działanie niepożądane, ekstrakt roślinny, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, produkt leczniczy, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, refluks żołądkowo-przełykowy, rumianek pospolity, skurcz brzucha, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia skóry, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapaść naczyniowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Methylprednisolone Sopharma 250 mg
Methylprednisolone Sopharma w postaci roztworu soli sodowej bursztynianu metyloprednizolonu jest dostępny do podawania dożylnego, domięśniowego oraz wlewu dożylnego, z preferencją iniekcji dożylnej w stanach nagłych. Dawkowanie u dzieci i niemowląt powinno być dostosowane do stanu klinicznego, z minimalną dawką 0,5 mg/kg/dobę. W stanach zagrożenia życia stosuje się dawkę 30 mg/kg dożylnie przez minimum 30 minut, powtarzaną co 4-6 godzin do 48 godzin. W ciężkich zaostrzeniach reumatoidalnego zapalenia stawów oraz tocznia rumieniowatego układowego stosuje się dawkę 1 g/dobę dożylnie przez 1-4 dni, z możliwością powtórzenia po tygodniu. W ostrych urazach rdzenia dawka wynosi 30 mg/kg, następnie 5,4 mg/kg/godz. przez 23 godziny w wlewie ciągłym, z koniecznością monitorowania EKG i dostępnością defibrylatora. Dawkowanie w innych wskazaniach, takich jak zapobieganie nudnościom w chemioterapii czy leczenie chorób z obrzękami, jest dostosowane do specyfiki schorzenia i przebiega pod ścisłą kontrolą kliniczną.
AIDS, bolus dożylny, bursztynian metyloprednizolonu, ciśnienie tętnicze krwi, dolegliwość dyspeptyczna, działanie arytmogenne, kłębuszkowe zapalenie nerek, leczenie przeciwprątkowe, metyloprednizolon, ostry uraz rdzenia kręgowego, reaktywacja gruźlicy, reumatoidalne zapalenie stawów, stwardnienie rozsiane, terapia przerywana, terapia steroidowa, toczeń rumieniowaty układowy, toczniowe zapalenie nerek, wlew dożylny, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie rytmu serca, zakażenie oportunistyczne, zapalenie płuc Pneumocystis carinii, zapaść naczyniowa, zatrzymanie czynności serca, zespół odstawienia kortykosteroidów - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sinora 0,1 mg/ml
Sinora to roztwór do infuzji zawierający noradrenalinę w stężeniach 0,1 mg/ml oraz 0,2 mg/ml, stosowany wyłącznie w nagłych przypadkach ostrego niedociśnienia tętniczego zagrażającego życiu. Wskazania obejmują wstrząs septyczny, kardiogenny, zapaść naczyniową, ostre reakcje anafilaktyczne oraz ciężkie zatrucia prowadzące do zapaści krążeniowej. Preparat dostępny jest w fiolkach 50 ml zawierających odpowiednio 5 mg lub 10 mg noradrenaliny, co umożliwia precyzyjne dostosowanie dawki do stanu klinicznego pacjenta. Podawanie leku wymaga ścisłego nadzoru medycznego, ciągłego monitorowania parametrów hemodynamicznych oraz personelu przeszkolonego w zakresie stosowania leków wazopresyjnych.
ciśnienie tętnicze, działanie ratunkowe, hipotensja, infuzja dożylna, lek wazopresyjny, noradrenalina, ograniczenie podaży sodu, ostre niedociśnienie tętnicze, parametr hemodynamiczny, parametry hemodynamiczne, parametry życiowe, reakcja anafilaktyczna, winian noradrenaliny, wstrząs kardiogenny, wstrząs septyczny, zapaść krążeniowa, zapaść naczyniowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Letrox 100 100 mcg
Lewotyroksyna sodowa, substancja czynna leku Letrox, może powodować działania niepożądane, zwłaszcza przy nietolerancji dawki lub przedawkowaniu. Najczęściej obserwuje się objawy nadczynności tarczycy, takie jak kołatanie serca (bardzo często, ≥ 1/10), tachykardia (> 100 uderzeń/min, często, ≥ 1/100 do < 1/10), bezsenność (bardzo często), nerwowość (często) oraz bóle głowy (bardzo często). Reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, wysypka, pokrzywka oraz w rzadkich przypadkach wstrząs anafilaktyczny, mogą wystąpić u pacjentów z nadwrażliwością na lewotyroksynę lub substancje pomocnicze. W przypadku objawów nadczynności tarczycy zaleca się zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia na kilka dni, a następnie ostrożne wznowienie terapii.
arytmia, bezsenność, biegunka, ból głowy, drżenie, dusznica bolesna, kołatanie serca, kurcz mięśni, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, nadmierna potliwość, nerwowość, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, pokrzywka, reakcja alergiczna, rzekomy guz mózgu, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie rytmu serca, zapaść naczyniowa - Leksykon substancji czynnych
Olejek goździkowy – Działania niepożądane
Olejek goździkowy (Caryophylli floris aetheroleum) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, które lekarze powinni uwzględniać podczas przepisywania. Najczęściej obserwowane reakcje to podrażnienia skóry i błon śluzowych, szczególnie przy miejscowej aplikacji, np. w preparacie Rapidentin (1 ml/ml olejku). Reakcje nadwrażliwości, w tym wyprysk kontaktowy, zgłaszano w preparatach Amol (1,00 mg/g) oraz Argol Essenza Balsamica (0,290 g/100 g). Preparat Salviasept (2,0 g/100 g) wiąże się z poważniejszymi reakcjami alergicznymi, takimi jak duszność, obrzęk Quinckego, zapaść naczyniowa i wstrząs anafilaktyczny. Dodatkowo, kontakt skóry z olejkiem może prowadzić do kontaktowego zapalenia skóry, świądu i wysypki rumieniowej, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszymi schorzeniami dermatologicznymi.
ataksja, ból głowy, bradykardia, drżenie mięśni, duszność, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość na olejki eteryczne, obrzęk Quinckego, olejek goździkowy, oparzenie, owrzodzenie jamy ustnej, podrażnienie błony śluzowej, podrażnienie skóry, podrażnienie żołądka, preparat leczniczy, reakcja liszajowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja zapalna, skurcz oskrzeli, suchy kaszel, uczucie pieczenia, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk kontaktowy, wysypka rumieniowa, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapaść naczyniowa, zespół pieczenia jamy ustnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Transtec 70 mcg/h 70 mcg/h (40 mg)
Buprenorfina w systemie transdermalnym Transtec 70 μg/h (40 mg buprenorfiny, uwalnianie 70 μg/h przez 96 godzin) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania. Najczęstsze działania obejmują nudności (≥1/10), rumień i świąd w miejscu aplikacji plastra (≥1/10). Często obserwuje się również zawroty głowy, bóle głowy, duszność, wymioty, zaparcia, wysypkę, obfite pocenie, obrzęki oraz uczucie zmęczenia (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują objawy psychotyczne, zaburzenia snu, zmniejszenie popędu płciowego, zaburzenia widzenia, niedociśnienie tętnicze, zahamowanie ośrodka oddechowego (potencjalnie zagrażające życiu), a także reakcje alergiczne o różnym nasileniu, w tym ciężkie odczyny alergiczne (<1/10 000). Zespół abstynencyjny jest mało prawdopodobny ze względu na powolną dysocjację buprenorfiny od receptorów opioidowych, jednak przy długotrwałym stosowaniu nie można go całkowicie wykluczyć.
bezsenność, ból głowy, buprenorfina, drgania pęczkowe mięśni, duszność, dysocjacja buprenorfiny, hiperwentylacja, lęk, mioza, nadmierne uspokojenie, niedociśnienie tętnicze, nieostre widzenie, nudności, obfite pocenie, objaw psychotyczny, obrzęk, obrzęk powiek, odczyn alergiczny, odruch wymiotny, omamy, osutka, parestezja, reakcja alergiczna, receptor opioidowy, rumień, splątanie, substancja czynna, suchość w jamie ustnej, świąd, system transdermalny, utrata łaknienia, uzależnienie od leku, wymioty, wysypka, zaburzenie erekcji, zaburzenie mikcji, zaburzenie równowagi, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zahamowanie ośrodka oddechowego, zapaść naczyniowa, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół abstynencyjny, zgaga, zwężenie źrenic - Leksykon substancji czynnych
Kora kasztanowca – Działania niepożądane
Kora kasztanowca (Hippocastani cortex) wykazuje stosunkowo dobrą tolerancję jako substancja lecznicza, jednak może wywoływać działania niepożądane, które należy uwzględnić podczas ordynacji. Najczęściej opisywanym działaniem niepożądanym jest kontaktowe zapalenie skóry wywołane przez eskulinę, objawiające się zaczerwienieniem, świądem i wysypką w miejscu kontaktu. W preparatach złożonych, takich jak Hemorol, zawierających korę kasztanowca, obserwuje się szersze spektrum reakcji nadwrażliwości o nieznanej częstości, obejmujące duszność, obrzęk naczynioruchowy (choroba Quinckego), zapaść naczyniową oraz wstrząs anafilaktyczny. Ponadto, odnotowano zaburzenia hematologiczne, w tym methemoglobinemię, charakteryzującą się utlenieniem żelaza hemoglobiny z Fe²⁺ do Fe³⁺, co prowadzi do upośledzenia transportu tlenu i objawia się sinicą, dusznością oraz zawrotami głowy.
bronchospazm, choroba Quinckego, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, duszność, eskulina, hipotensja, Hippocastani cortex, klasyfikacja MedDRA, kontaktowe zapalenie skóry, kora kasztanowca, methemoglobinemia, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, sinica, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie krwi i układu chłonnego, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu krążenia, zapaść naczyniowa, żelazo hemoglobiny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Catalet D stężenie 1-25 JS/ml, stęźenie 2-250 JS/ml, stężenie 3-2500 JS/ml (leczenie podstawowe); stężenie 4-5000 JS/ml (leczenie podtrzymujące)
Przedawkowanie zawiesiny do wstrzykiwań Catalet D, zawierającej alergoidy pyłku drzew (olcha, brzoza, leszczyna pospolita), może prowadzić do poważnych reakcji miejscowych i ogólnoustrojowych, w tym wstrząsu anafilaktycznego. Objawy miejscowe obejmują obrzęk, ból i świąd w miejscu podania, które mogą wystąpić przy każdym stężeniu (25 JS/ml, 250 JS/ml, 2500 JS/ml, 5000 JS/ml), z nasileniem przy wyższych stężeniach 2500 JS/ml i 5000 JS/ml. Reakcje ogólnoustrojowe łagodne do umiarkowanych to m.in. pokrzywka, nieżyt nosa, świąd oczu, duszność i obrzęk naczynioruchowy, natomiast ciężkie reakcje obejmują skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia tętniczego, utratę przytomności oraz wstrząs anafilaktyczny, szczególnie przy stężeniach 2500 JS/ml i 5000 JS/ml.
adrenalina, alergoid pyłku drzew, duszność, glikokortykosteroid, hipotensja, immunoterapia alergenowa, lek przeciwhistaminowy, niewydolność wielonarządowa, nieżyt nosa, nudności i wymioty, obrzęk miejsca podania, obrzęk naczynioruchowy, płynoterapia, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja niepożądana, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia tętniczego, świąd oczu, utrata przytomności, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia świadomości, zapaść naczyniowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Fenactil 25 mg/ml
Przedawkowanie chloropromazyny, dostępnej w roztworach do wstrzykiwań o stężeniach 5 mg/ml i 25 mg/ml, prowadzi do poważnych zaburzeń klinicznych, w tym senności, utraty przytomności, ciężkiej hipotensji z ryzykiem zapaści naczyniowej, tachykardii, komorowych zaburzeń rytmu serca, hipotermii oraz ciężkich dyskinez pozapiramidowych. Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) jest najcięższym powikłaniem, objawiającym się sztywnością mięśni, hipertermią, zaburzeniami świadomości i niestabilnością autonomiczną. Diagnostyka i leczenie wymagają ścisłego monitorowania parametrów życiowych, w tym ciągłego EKG, ciśnienia tętniczego, temperatury ciała, stanu neurologicznego oraz funkcji oddechowej i gospodarki wodno-elektrolitowej.
adrenalina, chloropromazyna, dantrolen sodu, diazepam, dopamina, dysfagia, dyskineza pozapiramidowa, działanie inotropowe, hipotensja, hipotermia, komorowe zaburzenie rytmu serca, leczenie przeciwarytmiczne, lidokaina, monitorowanie elektrokardiograficzne, orfenadryna, płukanie żołądka, procyklidyna, reakcja dystoniczna, roztwór do wstrzykiwań, siateczka sarkoplazmatyczna, tachyarytmia, tachykardia, układ pozapiramidowy, układ sercowo-naczyniowy, węgiel aktywny, wentylacja wspomagana, zaburzenie świadomości, zapaść naczyniowa, zapis elektrokardiograficzny, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon substancji czynnych
Gadobutrol – Działania niepożądane
Gadobutrol, zawarty m.in. w preparacie Gadovist 1,0 (1,0 mmol/ml), jest środkiem kontrastowym stosowanym w diagnostyce rezonansu magnetycznego. Profil bezpieczeństwa opiera się na danych od 6300 pacjentów oraz monitoringu po wprowadzeniu do obrotu. Najczęstsze działania niepożądane (≥0,5%) to ból głowy, nudności i zawroty głowy, zwykle o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu. Do najcięższych powikłań należą zatrzymanie akcji serca oraz ciężkie reakcje rzekomoanafilaktyczne, takie jak wstrząs anafilaktyczny, zatrzymanie oddechu i obrzęk krtani, które stanowią zagrożenie życia. Osoby z alergią w wywiadzie są bardziej narażone na reakcje nadwrażliwości. Rzadko obserwuje się opóźnione reakcje alergiczne oraz pojedyncze przypadki nerkopochodnego zwłóknienia układowego (NSF), szczególnie u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest porównywalny z dorosłymi, potwierdzony badaniami klinicznymi i monitoringiem po wprowadzeniu do obrotu.
ból głowy, drgawki, duszność, gadobutrol, gadolin, kołatanie serca, kreatynina w surowicy, nerkopochodne zwłóknienie układowe, niedociśnienie, niewydolność nerek, nudności, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, obrzęk twarzy, omamy węchowe, parestezje, pokrzywka, reakcja alergiczna opóźniona, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rezonans magnetyczny, rumień, skurcz oskrzeli, środek kontrastowy, świąd, tachykardia, utrata świadomości, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs rzekomoanafilaktyczny, wymioty, wynaczynienie, wysypka, zapalenie spojówek, zapaść naczyniowa, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie oddechu, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Telmizek HCT 80 mg + 25 mg
Przedawkowanie Telmizek HCT, zawierającego telmisartan i hydrochlorotiazyd, może prowadzić do poważnych zaburzeń hemodynamicznych i metabolicznych. Objawy związane z telmisartanem obejmują niedociśnienie tętnicze, tachykardię, bradykardię, zawroty głowy, wymioty oraz powikłania nerkowe, takie jak podwyższenie poziomu kreatyniny i ostra niewydolność nerek. Hydrochlorotiazyd natomiast wywołuje głównie zaburzenia elektrolitowe, w tym hipokaliemię i hipochloremię, a także hipowolemię wynikającą z nasilonej diurezy. Klinicznie obserwuje się nudności, senność oraz skurcze mięśni, które mogą prowadzić do zaburzeń rytmu serca, szczególnie u pacjentów stosujących glikozydy naparstnicy lub leki przeciwarytmiczne.
bradykardia, diureza, glikozyd naparstnicy, hemodializa, hipochloremia, hipokaliemia, hipowolemia, lek przeciwarytmiczny, niedociśnienie tętnicze, nudności, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, podwyższony poziom kreatyniny, skurcze mięśni, stężenie elektrolitów, tachykardia, telmisartan i hydrochlorotiazyd, Telmizek HCT, węgiel aktywowany, wymioty, zaburzenia rytmu serca, zapaść naczyniowa, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Nicorette Fruit 2 mg
Przedawkowanie nikotyny związane ze stosowaniem produktu leczniczego Nicorette Fruit może wystąpić u pacjentów z niskim wcześniejszym spożyciem nikotyny lub przy jednoczesnym stosowaniu innych źródeł nikotyny. Minimalna śmiertelna dawka doustna nikotyny u dorosłych wynosi 40-60 mg. Szczególnie niebezpieczne jest zatrucie u dzieci, u których dawki tolerowane przez dorosłych mogą wywołać ciężkie, a nawet śmiertelne objawy. Klinicznie przedawkowanie manifestuje się objawami od łagodnych, takimi jak nudności, wymioty, nadmierne ślinienie, bóle brzucha, biegunka, nadmierne pocenie się, ból głowy, zawroty głowy, zaburzenia słuchu i osłabienie, do ciężkich, obejmujących niedociśnienie tętnicze, niemiarowe tętno, trudności w oddychaniu, wyczerpanie, zapaść naczyniową i drgawki.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, doustna dawka nikotyny, drgawki, nadmierne pocenie, nadmierne ślinienie, niedociśnienie tętnicze, niemiarowe tętno, nudności, ostre zatrucie, ostre zatrucie nikotyną, przedawkowanie nikotyny, trudność w oddychaniu, wchłanianie żołądkowo-jelitowe, węgiel aktywowany, wymioty, zaburzenie słuchu, zapaść naczyniowa, zatrucie nikotyną, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tanyz ERAS 0,4 mg
Przedawkowanie tamsulosyny chlorowodorku (0,4 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, Tanyz ERAS) stanowi poważne zagrożenie ze względu na ryzyko ostrego niedociśnienia tętniczego, które może wystąpić niezależnie od dawki. Klinicznie objawia się to nagłym spadkiem ciśnienia, zaburzeniami świadomości (zawroty głowy, omdlenia, senność), tachykardią odruchową oraz zaburzeniami perfuzji narządowej. Warto podkreślić, że dawki wywołujące te objawy nie zostały precyzyjnie określone, co wymaga szczególnej ostrożności i natychmiastowej interwencji medycznej. Ze względu na wysokie wiązanie tamsulosyny z białkami osocza, hemodializa jest nieskuteczna w usuwaniu leku z organizmu.
drożność dróg oddechowych, fenylefryna, hemodializa, leczenie farmakologiczne, leki wazopresyjne, monitorowanie ciśnienia tętniczego, niedokrwienie narządów, noradrenalina, objętość krwi krążącej, obniżenie ciśnienia tętniczego, osmotyczne środki przeczyszczające, ostre niedociśnienie, parametry hemodynamiczne, płukanie żołądka, saturacja krwi, siarczan sodu, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia odruchowa, tamsulosyna chlorowodorek, techniki dializacyjne, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie nerek, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia perfuzji narządowej, zaburzenia świadomości, zapaść naczyniowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Effox long 75 75 mg
Lek Effox long 75, zawierający 75 mg izosorbidu monoazotanu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, inne azotany lub składniki pomocnicze, w tym 57,8 mg laktozy jednowodnej. Przeciwwskazania obejmują również stany hemodynamiczne takie jak wstrząs kardiogenny (z wyjątkiem sytuacji, gdy ciśnienie późnorozkurczowe w lewej komorze jest odpowiednio skorygowane), ostra niewydolność krążenia, znaczne niedociśnienie tętnicze (ciśnienie skurczowe < 90 mm Hg) oraz ciężka hipowolemia, ze względu na ryzyko dalszego obniżenia ciśnienia i hipoperfuzji narządowej. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z kardiomiopatią przerostową zawężającą, zaciskającym zapaleniem osierdzia oraz tamponadą serca, gdzie rozszerzenie naczyń może pogorszyć napełnianie komór i zmniejszyć rzut serca.
azotany, cyklaza guanylanowa, działanie wazodylatacyjne, hipowolemia, inhibitor 5-fosfodiesterazy, izosorbid monoazotan, kardiomiopatia przerostowa zawężająca, laktoza jednowodna, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedotlenienie tkanek, ostra niewydolność krążenia, perfuzja narządowa, przedłużone uwalnianie, riociguat, rzut serca, tamponada serca, wstrząs kardiogenny, zaciskające zapalenie osierdzia, zapaść naczyniowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Apap przeziębienie junior 300 mg + 20 mg + 5 mg
Przedawkowanie produktu APAP przeziębienie junior, zawierającego paracetamol 300 mg, kwas askorbinowy 20 mg oraz fenylefrynę chlorowodorek 5 mg w saszetce, może prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza hepatotoksyczności. Objawy wczesne, pojawiające się w ciągu kilku do kilkunastu godzin po spożyciu dawki ≥ 5 g paracetamolu, obejmują nudności, wymioty, nadmierną potliwość, senność i ogólne osłabienie. Po początkowej poprawie może rozwinąć się uszkodzenie wątroby manifestujące się bólem w nadbrzuszu, nawracającymi nudnościami oraz żółtaczką w ciągu 24-48 godzin. W przypadku jednorazowego spożycia dawki toksycznej ≥ 5 g konieczne jest natychmiastowe sprowokowanie wymiotów (jeśli od spożycia nie minęła godzina), podanie 60-100 g węgla aktywnego oraz oznaczenie stężenia paracetamolu w surowicy, co jest kluczowe dla oceny ciężkości zatrucia i decyzji terapeutycznych. Leczenie odtrutkami, w tym metioniną (co najmniej 2,5 g) oraz acetylocysteiną, powinno być wdrożone jak najszybciej, najlepiej w ciągu 10-12 godzin od zatrucia, a kontynuowane w warunkach oddziału intensywnej terapii.
acetylocysteina, ból nadbrzusza, depresja oddechowa, fenylefryna, funkcja wątroby, kwas askorbowy, lek beta-adrenolityczny, metionina, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, nudności, odtrutka, paracetamol, płukanie żołądka, stężenie paracetamolu we krwi, tachykardia, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywny, wymioty, zapaść naczyniowa, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Seretide 250 (250 mcg + 25 mcg)/dawkę inh.
Seretide jest złożonym lekiem wziewnym zawierającym salmeterol (25 μg) oraz flutykazon propionian w trzech dawkach: 50 μg, 125 μg lub 250 μg na dawkę inhalacyjną. Głównym przeciwwskazaniem do stosowania preparatu jest nadwrażliwość na którąkolwiek z substancji czynnych lub pomocniczych. Przed przepisaniem leku konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergologicznego, ze zwróceniem uwagi na wcześniejsze reakcje alergiczne na β2-agonistów lub kortykosteroidy wziewne, a także na substancje pomocnicze. Przeciwwskazania obejmują udokumentowane reakcje alergiczne na salmeterol, flutykazon propionian, inne β2-mimetyki lub kortykosteroidy wziewne oraz objawy takie jak wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli czy niedociśnienie tętnicze.
aerozol inhalacyjny, beta2-agonista, beta2-mimetyk, duszność, flutykazonu propionian, kortykosteroid wziewny, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, salmeterol, salmeterolu ksyafononian, skurcz oskrzeli, skurcz oskrzeli paradoksalny, substancja czynna, substancja pomocnicza, wysypka skórna, wywiad alergologiczny, zaostrzenie astmy, zapaść naczyniowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azucalen (470 mg + 470 mg)/ml
Azucalen, preparat zawierający wyciągi płynne z kwiatu rumianku (Matricaria recutita L.) oraz kwiatu nagietka (Calendula officinalis L.), może wywoływać różnorodne działania niepożądane, głównie skórne i immunologiczne. Do najczęstszych należą wysypka, pokrzywka, świąd, rumień oraz obrzęk, których częstość występowania jest nieznana. Szczególnie istotne są potencjalnie ciężkie reakcje alergiczne po kontakcie z błonami śluzowymi, takie jak duszność, obrzęk naczynioruchowy (zespół Quinckego), zapaść naczyniowa oraz wstrząs anafilaktyczny, które stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji. Preparat zawiera również etanol w stężeniu 58-66% V/V, co może nasilać reakcje drażniące, zwłaszcza przy aplikacji na uszkodzoną skórę.
bąbel pokrzywkowy, ciężka reakcja alergiczna, duszność, działanie niepożądane, etanol, klasyfikacja MedDRA, kwiat nagietka, obrzęk, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, przestrzeń pozakomórkowa, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja nadwrażliwości skórnej, rodzina astrowatych, rumień, skurcz oskrzeli, świąd, wstrząs anafilaktyczny, wyciąg z kwiatu rumianku, wysypka, zaburzenie układu immunologicznego, zaczerwienienie skóry, zapaść naczyniowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rimal 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Rimal, zawierający ramipryl i amlodypinę w dawkach 5 mg + 5 mg, 5 mg + 10 mg, 10 mg + 5 mg oraz 10 mg + 10 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, klasyfikowanych według układu MedDRA i częstości występowania. Do często obserwowanych należą bóle głowy, zawroty głowy, senność, kaszel, zmęczenie oraz obrzęki. Rzadziej występują eozynofilia, leukopenia, hiperkaliemia, tachykardia, zaburzenia widzenia, a bardzo rzadko ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona), agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna, reakcje anafilaktyczne, ostra niewydolność nerek czy incydenty sercowo-naczyniowe, takie jak zawał mięśnia sercowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, oraz na możliwość wystąpienia hiperglikemii u chorych z cukrzycą.
agranulocytoza, arytmia, cholestaza, diuretyk oszczędzający potas, dławica piersiowa, ginekomastia, hiperkaliemia, hipotensja ortostatyczna, impotencja, inhibitor ACE, leukopenia, miopatia, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, przerost dziąseł, ramipryl i amlodypina, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, stenoza tętnicy nerkowej, szumy uszne, zaburzenia smaku, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapaść naczyniowa, zawał mięśnia sercowego, zawroty błędnikowe, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon substancji czynnych
Chloropromazyna – Przedawkowanie
Przedawkowanie chloropromazyny, substancji czynnej Fenactilu, wywołuje wieloukładowe objawy zagrażające życiu, obejmujące ośrodkowy układ nerwowy (senność, utrata przytomności), układ krążenia (hipotensja, tachykardia, wydłużenie QT, komorowe zaburzenia rytmu serca), termoregulację (hipotermia) oraz układ pozapiramidowy (dyskinezy pozapiramidowe). Występujące objawy mogą prowadzić do zapaści naczyniowej i złośliwego zespołu neuroleptycznego (ZZN). Diagnostyka powinna obejmować monitorowanie parametrów życiowych, w tym ciśnienia tętniczego, częstości akcji serca, temperatury ciała, saturacji oraz seryjne EKG w celu wykrycia arytmii. Hospitalizacja na oddziale intensywnej terapii lub toksykologicznym jest wskazana dla zapewnienia kompleksowej opieki i szybkiej interwencji.
adrenalina, badanie elektrokardiograficzne, chloropromazyna, dantrolen sodu, diazepam, dopamina, drgawki, dyskinezy pozapiramidowe, Fenactil, hipotensja, hipotermia, komorowe zaburzenia rytmu, leczenie przeciwarytmiczne, lidokaina, oddech wspomagany, orfenadryna, płukanie żołądka, procyklidyna, reakcja dystoniczna, retikulum sarkoplazmatyczne, ruchy mimowolne, saturacja krwi, tachyarytmia, tachykardia, węgiel aktywny, zaburzenia krążeniowe, zaburzenia świadomości, zapaść naczyniowa, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nervosan fix –
Produkt leczniczy Nervosan fix, zawierający korzeń kozłka, ziele krwawnika, liść mięty pieprzowej, liść melisy oraz kwiat rumianku, może wywoływać działania niepożądane, głównie ze strony układu pokarmowego i immunologicznego. Najczęściej obserwowane objawy to nudności oraz skurcze brzucha, choć ich częstość występowania nie została precyzyjnie określona. Ponadto, mogą wystąpić skórne reakcje nadwrażliwości, takie jak wysypka, świąd i zaczerwienienie skóry, a także poważniejsze reakcje alergiczne, w tym duszność, obrzęk Quinckego, zapaść naczyniowa oraz wstrząs anafilaktyczny. Szczególnie ryzykowne są reakcje po kontakcie płynnych przetworów z kwiatów rumianku z błoną śluzową, jednak częstość tych ciężkich reakcji pozostaje nieznana.
astma, astrowate, ciężka reakcja alergiczna, duszność, działanie niepożądane, korzeń kozłka, kwiat rumianku, liść melisy, liść mięty pieprzowej, nietolerancja układu pokarmowego, nudność, obrzęk Quinckego, obrzęk twarzy, pokrzywka, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja nadwrażliwości skórnej, skurcz brzucha, skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, zapaść naczyniowa, ziele krwawnika - Leksykon leków
Przedawkowanie – Papaverinum hydrochloricum WZF 20 mg/ml
Przedawkowanie papaweryny chlorowodorku, zawartej w produkcie Papaverinum hydrochloricum WZF w stężeniu 20 mg/ml roztworu do wstrzykiwań, może prowadzić do poważnych zaburzeń hemodynamicznych i neurologicznych. Dominującymi objawami są znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, mogące skutkować zapaścią naczyniową i wstrząsem, zaburzenia widzenia (niewyraźne widzenie, diplopia) oraz arytmie i inne zaburzenia rytmu serca. Mechanizmy tych działań wynikają z nadmiernego rozkurczu mięśni gładkich naczyń krwionośnych, bezpośredniego wpływu na mięsień sercowy oraz potencjalnego oddziaływania na ośrodkowy układ nerwowy.
alkohol benzylowy, arytmia, diplopia, działanie niepożądane, hemodializa, hipotensja, lek antyarytmiczny, lek wazopresyjny, mięsień gładki, mięsień sercowy, monitorowanie parametrów życiowych, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, opór obwodowy, ośrodkowy układ nerwowy, papaweryna chlorowodorek, płynoterapia, rozszerzenie naczyń krwionośnych, roztwór do wstrzykiwań, wstrząs, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie przewodnictwa, zaburzenie widzenia, zapaść naczyniowa - Leksykon substancji czynnych
Krwawnik – Działania niepożądane
Krwawnik (Achillea millefolium) jest składnikiem wielu preparatów farmaceutycznych, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, głównie o charakterze alergicznym. U pacjentów nadwrażliwych na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae) mogą pojawić się reakcje skórne, takie jak wysypka, a także ogólnoustrojowe reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny, astma, obrzęk twarzy, obrzęk Quinckego oraz zapaść naczyniowa. Szczególnie preparaty złożone, takie jak Nervosan fix (zawierający krwawnik i kwiat rumianku), Hepatosan fix czy Apetiherb, mogą wywoływać objawy ze strony układu pokarmowego (nudności, skurcze brzucha, bóle w nadbrzuszu, refluks, zgaga, wzdęcia, biegunka) oraz układu oddechowego. Częstość występowania tych działań nie jest dokładnie określona, jednak reakcje ciężkie są bardzo rzadkie, lecz potencjalnie zagrażające życiu. Występuje także ryzyko reakcji krzyżowych u pacjentów uczulonych na inne rośliny z rodziny astrowatych, co wymaga szczegółowego wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii preparatami zawierającymi krwawnik.
astma, astrowate, biegunka, ból nadbrzusza, klasyfikacja MedDRA, krwawnik pospolity, nudności, obrzęk Quinckego, obrzęk twarzy, pokrzywka, reakcja alergiczna skórna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, skurcz brzucha, układ oddechowy, układ pokarmowy, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, wywiad alergologiczny, wzdęcie, zaburzenie immunologiczne, zaburzenie skóry, zaburzenie układu oddechowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapaść naczyniowa, zgaga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Meprelon 32 mg
Meprelon, zawierający metyloprednizolon w dawkach 16 mg i 32 mg do podawania dożylnego, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które zależą od dawki i czasu terapii. W zakresie hematologicznym obserwuje się leukocytozę, limfopenię, eozynopenię, policytemię oraz zmiany w liczbie płytek krwi (trombocytopenia lub trombocytoza). Szczególnie istotne są ciężkie reakcje anafilaktyczne z zapaścią krążeniową i zaburzeniami rytmu serca, zwłaszcza u pacjentów z astmą oskrzelową. Lek osłabia odpowiedź immunologiczną, zwiększając ryzyko zakażeń, w tym ciężkich postaci chorób wirusowych (ospa wietrzna, opryszczka, półpasiec). Ponadto może maskować objawy infekcji i ujawniać zakażenia utajone. W sferze endokrynologicznej możliwe są przełomy guza chromochłonnego, zahamowanie czynności nadnerczy, zespół Cushinga oraz zaburzenia hormonalne (brak miesiączki, hirsutyzm, zaburzenia wzwodu). Metabolicznie obserwuje się zatrzymanie sodu z obrzękami, hipokaliemię, obniżoną tolerancję glukozy, cukrzycę, hipercholesterolemię, hipertriglicerydemię oraz zespół rozpadu guza u chorych na nowotwory hematologiczne.
atrofia mięśni, centralna retinopatia surowicza, eozynopenia, guz chromochłonny, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, jałowa martwica kości, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukocytoza, limfopenia, lipomatoza, metyloprednizolon, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja glukozy, niewydolność nadnerczy, osteoporoza, ostra miopatia, ostra niewydolność wątroby, padaczka, policytemia, przełom miasteniczny, reakcja anafilaktyczna, rozedma pęcherzykowa jelit, rozstępy, rzekomy guz mózgu, skurcz oskrzeli, teleangiektazje, trądzik steroidowy, trombocytopenia, trombocytoza, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, uszkodzenie wątroby, wrzód rogówki, wrzód trawienny, zaburzenia gojenia ran, zaburzenia rytmu serca, zaćma, zakrzepica, zanik tkanki tłuszczowej, zapalenie naczyń, zapalenie otrzewnej, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapaść naczyniowa, zespół Cushinga, zespół odstawienia steroidów, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Letrox 150 150 mcg
Lewotyroksyna sodowa, substancja czynna preparatu Letrox, może wywoływać działania niepożądane głównie związane z przedawkowaniem, manifestujące się objawami nadczynności tarczycy. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują układ sercowo-naczyniowy (kołatanie serca – bardzo często, tachykardia – często, zaburzenia rytmu serca i dusznica bolesna – częstość nieznana), układ nerwowy (ból głowy – bardzo często, rzadko rzekomy guz mózgu u dzieci, drżenie – częstość nieznana) oraz zaburzenia psychiczne (bezsenność – bardzo często, nerwowość – często, niepokój – częstość nieznana). U wcześniaków z niską masą urodzeniową może wystąpić zapaść naczyniowa. Dodatkowo, mogą pojawić się reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, wysypka, pokrzywka oraz w rzadkich przypadkach wstrząs anafilaktyczny.
biegunka, dawka supresyjna, dusznica bolesna, kołatanie serca, kurcz mięśniowy, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, nadmierna potliwość, nietolerancja leku, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśniowe, osteoporoza, pokrzywka, reakcja alergiczna, rzekomy guz mózgu, tachykardia, układ endokrynologiczny, układ immunologiczny, układ mięśniowo-szkieletowy, układ nerwowy, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie rytmu serca, zapaść naczyniowa - Leksykon substancji czynnych
Korzeń pokrzyku – Działania niepożądane
Korzeń pokrzyku (Atropa belladonna L., radix) zawiera alkaloid tropanowy – atropinę, wykazującą działanie antycholinergiczne i spazmolityczne, stanowiący składnik preparatów leczniczych, takich jak czopki Hemorol. Stosowanie ekstraktów z korzenia pokrzyku wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, które klasyfikowane są według MedDRA ze względu na układy i narządy oraz częstość występowania, która w przypadku większości z nich jest nieznana. Do najistotniejszych działań niepożądanych należą zaburzenia krwi i układu chłonnego, w tym methemoglobinemia objawiająca się sinicą i obniżoną saturacją krwi tlenem, oraz poważne reakcje immunologiczne, takie jak duszność, obrzęk naczynioruchowy (choroba Quinckego), zapaść naczyniowa i wstrząs anafilaktyczny, które mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
alkaloid tropanowy, atropina, choroba Quinckego, ciężka reakcja alergiczna, duszność, działanie antycholinergiczne, działanie spazmolityczne, hipoksja tkankowa, korzeń pokrzyku, MedDRA, methemoglobinemia, niedrożność dróg oddechowych, niewydolność krążeniowa, niewydolność oddechowa, obrzęk naczynioruchowy, reakcja hematologiczna, reakcja immunologiczna, reakcja nadwrażliwości, sinica, spadek ciśnienia tętniczego, świąd skóry, świszczący oddech, tachykardia, trudność w oddychaniu, utrata przytomności, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie funkcji narządów, zaburzenie transportu tlenu, zapaść naczyniowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Aethoxysklerol 0,5% 5 mg/ml
Lauromakrogol 400, substancja czynna Aethoxysklerol 0,5%, wykazuje działanie miejscowo znieczulające, co może prowadzić do kumulacji efektów z innymi środkami znieczulającymi stosowanymi tego samego dnia, zwiększając ryzyko depresji układu sercowo-naczyniowego, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu krążenia. Wskazana jest ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z lekami miejscowo znieczulającymi (np. lidokaina, bupiwakaina) oraz znieczulającymi ogólnie, ze względu na potencjalne nasilenie działań niepożądanych, takich jak hipotonie czy zaburzenia rytmu serca. Ponadto, choć brak jest bezpośrednich interakcji z lekami przeciwzakrzepowymi, skleroterapia indukuje zakrzepy, a leki przeciwzakrzepowe mogą modyfikować ten efekt, co wymaga indywidualnej oceny ryzyka i korzyści. Produkt zawiera etanol jako substancję pomocniczą, co może nasilać działanie naczyniorozszerzające i ryzyko hipotonii przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu, dlatego zaleca się abstynencję 24-48 godzin przed i po zabiegu.
agregacja płytek krwi, bupiwakaina, choroba neurologiczna, depresja oddechowa, depresja układu sercowo-naczyniowego, działanie miejscowo znieczulające, działanie naczyniorozszerzające, działanie niepożądane, działanie niepożądane neurologiczne, działanie ogólnoustrojowe, efekt hipotensyjny, efekt ogólnoustrojowy, EKG, heparyna, hipotonia, klopidogrel, krążenie obwodowe, krzepnięcie krwi, kwas acetylosalicylowy, lauromakrogol 400, lek antyarytmiczny, lek hipotensyjny, lek przeciwzakrzepowy, lek znieczulający miejscowo, lidokaina, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, prokaina, przewodnictwo sercowe, skleroterapia, środek znieczulający, substancja czynna, substancja pomocnicza, warfaryna, wstrzyknięcie donaczyniowe, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie rytmu serca, zakrzep żylny, zapaść naczyniowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Meprelon 1000 mg
Metyloprednizolon w postaci sodu bursztynianu (Meprelon) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki oraz czasu terapii. Do najważniejszych należą zaburzenia hematologiczne (leukocytoza, limfopenia, eozynopenia, trombocytopenia), ciężkie reakcje anafilaktyczne (zapaść krążeniowa, zatrzymanie akcji serca, skurcz oskrzeli), oraz osłabienie odporności z ryzykiem ciężkich zakażeń wirusowych (np. ospa wietrzna, opryszczka). W zakresie endokrynologicznym obserwuje się przełom guza chromochłonnego nadnerczy, zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci oraz zaburzenia hormonalne. Metyloprednizolon wpływa również na gospodarkę wodno-elektrolitową, powodując zatrzymanie sodu, hipokaliemię i ryzyko zaburzeń rytmu serca, a także może indukować cukrzycę, hipercholesterolemię i katabolizm białek.
arytmia, bezsenność, depresja, eozynopenia, guz chromochłonny nadnerczy, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, hirsutyzm, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, krwawienie z przewodu pokarmowego, łamliwość naczyń, leukocytoza, limfopenia, martwica kości, miopatia steroidowa, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja glukozy, niewydolność nadnerczy, obniżona odporność, osteoporoza, ostra miopatia, ostra niewydolność wątroby, polyglobulia, przełom miasteniczny, psychoza, reakcja anafilaktyczna, retencja sodu, retinopatia surowicza, rozedma pęcherzykowa jelit, rozstępy, rzekomy guz mózgu, teleangiektazja, trądzik steroidowy, trombocytopenia, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, wrzód trawienny, zaćma, zakrzepica, zanik skóry, zanik tkanki tłuszczowej, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapaść naczyniowa, zespół Cushinga, zespół rozpadu guza - Leksykon substancji czynnych
Ziele krwawnika – Działania niepożądane
Ziele krwawnika (Achillea millefolium L., herba) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, głównie o charakterze reakcji nadwrażliwości. Najczęściej obserwowane są reakcje alergiczne skórne, takie jak wysypka rumieniowa, kontaktowe zapalenie skóry oraz świąd, a także ciężkie reakcje alergiczne, w tym duszność, obrzęk Quinckego, zapaść naczyniowa i wstrząs anafilaktyczny, zgłaszane m.in. w preparatach Hemorol i Salviasept. Dolegliwości żołądkowo-jelitowe oraz podrażnienie błony śluzowej jamy ustnej występują w preparatach Gastrovit TraviComplex i Salviasept. Ponadto, raportowano objawy neurologiczne (uczucie pieczenia, bóle głowy, drżenie mięśni, ataksja) oraz zaburzenia układu krążenia (bradykardia) i hematologiczne (methemoglobinemia), jednak częstość ich występowania pozostaje nieznana.
achillea millefolium, ataksja, ból głowy, bradykardia, ciężka reakcja alergiczna, dolegliwość żołądkowa, drżenie mięśni, działanie niepożądane, kontaktowe zapalenie błony śluzowej, kontaktowe zapalenie skóry, methemoglobinemia, nawracające owrzodzenie jamy ustnej, obrzęk Quinckego, podrażnienie błony śluzowej, reakcja liszajowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rośliny astrowate, świąd, uczucie pieczenia, wstrząs anafilaktyczny, wysypka rumieniowa, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie układu krążenia, zapaść naczyniowa, zespół pieczenia jamy ustnej, ziele krwawnika