Działania niepożądane
Meprelon 32 mg
Meprelon, zawierający metyloprednizolon w dawkach 16 mg i 32 mg do podawania dożylnego, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które zależą od dawki i czasu terapii. W zakresie hematologicznym obserwuje się leukocytozę, limfopenię, eozynopenię, policytemię oraz zmiany w liczbie płytek krwi (trombocytopenia lub trombocytoza). Szczególnie istotne są ciężkie reakcje anafilaktyczne z zapaścią krążeniową i zaburzeniami rytmu serca, zwłaszcza u pacjentów z astmą oskrzelową. Lek osłabia odpowiedź immunologiczną, zwiększając ryzyko zakażeń, w tym ciężkich postaci chorób wirusowych (ospa wietrzna, opryszczka, półpasiec). Ponadto może maskować objawy infekcji i ujawniać zakażenia utajone. W sferze endokrynologicznej możliwe są przełomy guza chromochłonnego, zahamowanie czynności nadnerczy, zespół Cushinga oraz zaburzenia hormonalne (brak miesiączki, hirsutyzm, zaburzenia wzwodu). Metabolicznie obserwuje się zatrzymanie sodu z obrzękami, hipokaliemię, obniżoną tolerancję glukozy, cukrzycę, hipercholesterolemię, hipertriglicerydemię oraz zespół rozpadu guza u chorych na nowotwory hematologiczne.
- Działania niepożądane leku Meprelon
- Zaburzenia układu krwiotwórczego i immunologicznego
- Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne
- Zaburzenia psychiczne i neurologiczne
- Zaburzenia narządu wzroku
- Zaburzenia sercowo-naczyniowe
- Zaburzenia układu pokarmowego i wątroby
- Zaburzenia skórne i mięśniowo-szkieletowe
- Zaburzenia nerek i układu moczowego
- Inne działania niepożądane
- Tabela działań niepożądanych leku Meprelon
Działania niepożądane leku Meprelon
Meprelon zawiera substancję czynną metyloprednizolon w postaci sodu bursztynianu i jest dostępny w dwóch dawkach: 16 mg i 32 mg, w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/do infuzji. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat działań niepożądanych tego preparatu, których znajomość jest kluczowa dla bezpiecznej farmakoterapii.1
Należy podkreślić, że przedstawione działania niepożądane mogą wystąpić w zależności od czasu trwania leczenia oraz zastosowanej dawki. Częstość występowania poszczególnych działań niepożądanych nie została określona na podstawie dostępnych danych.2
Zaburzenia układu krwiotwórczego i immunologicznego
W zakresie układu krwiotwórczego Meprelon może powodować szereg istotnych zaburzeń hematologicznych. Obserwuje się początkowo leukocytozę, która jest odwracalna w przebiegu leczenia. Ponadto mogą wystąpić: limfopenia, eozynopenia, policytemia, trombocytopenia oraz skłonność do trombocytozy.3
Szczególnie niebezpieczne są reakcje ze strony układu immunologicznego. Meprelon może wywoływać ciężkie reakcje anafilaktyczne z zapaścią krążeniową, zatrzymaniem akcji serca, zaburzeniami rytmu serca, skurczem oskrzeli i/lub zmianami ciśnienia tętniczego krwi (obniżeniem lub podwyższeniem). U pacjentów ze skazą alergiczną (np. z astmą oskrzelową) produkt może powodować reakcje alergiczne prowadzące nawet do wstrząsu anafilaktycznego, dlatego należy zapewnić łatwy dostęp do procedur ratunkowych (adrenalina, wlew, sztuczna wentylacja).4
Stosowanie Meprelonu wiąże się również z osłabieniem obrony immunologicznej ze zwiększonym ryzykiem zakażenia. Szczególnie niebezpieczna może być progresja niektórych chorób wirusowych, takich jak ospa wietrzna, opryszczka czy półpasiec (w fazie wiremii), które mogą mieć ciężki przebieg, nawet prowadzący do zgonu. Ponadto lek może maskować objawy zakażeń oraz prowadzić do ujawnienia zakażeń utajonych.5
Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne
Meprelon może wywołać szereg poważnych zaburzeń endokrynologicznych, w tym przełom w przebiegu guza chromochłonnego, zahamowanie czynności nadnerczy lub ich zanik, a także zespół Cushinga (objawiający się twarzą księżycowatą, otyłością tułowia i nadmiarem płynów ustrojowych). Po zaprzestaniu leczenia może wystąpić zespół odstawienia steroidów. U dzieci może dojść do zahamowania wzrostu, a u osób dorosłych do zaburzeń wydzielania hormonów płciowych, objawiających się brakiem miesiączki, hirsutyzmem i zaburzeniami wzwodu.6
Istotnym powikłaniem metabolicznym u pacjentów z nowotworami układu krwiotwórczego może być zespół rozpadu guza. Ponadto mogą wystąpić: odwracalna lipomatoza nasierdzia, śródpiersia lub nadtwardówkowa, zatrzymanie sodu z towarzyszącymi obrzękami, zwiększenie wydalania potasu prowadzące do hipokaliemii (z ryzykiem zaburzeń rytmu serca), obniżenie tolerancji glukozy, cukrzyca, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia oraz nasilenie rozkładu białka.7
Zaburzenia psychiczne i neurologiczne
W sferze psychicznej Meprelon może wywoływać ciężkie depresje, drażliwość, zmiany osobowości, zmiany nastroju, euforię, zwiększenie motywacji i apetytu, psychozy oraz zaburzenia snu.8
W zakresie układu nerwowego może dojść do pojawienia się rzekomego guza mózgu (szczególnie u dzieci), ujawnienia objawów ukrytej padaczki i zwiększenia skłonności do drgawek w padaczce z objawami, a także uczucia pustki w głowie, zawrotów głowy i bólów głowy.9
Zaburzenia narządu wzroku
Meprelon może powodować szereg poważnych zaburzeń okulistycznych, w tym zaćmę (szczególnie zaćmę tylną podtorebkową), jaskrę, centralną retinopatię surowiczą, pogorszenie objawów wrzodu rogówki, nasilenie wirusowych, grzybiczych i bakteryjnych zapaleń oka oraz nieostre widzenie.10
Zaburzenia sercowo-naczyniowe
Ze strony układu sercowo-naczyniowego mogą wystąpić: zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie akcji serca, nasilenie zastoju w płucach w przebiegu niewydolności lewokomorowej, a u wcześniaków kardiomiopatia przerostowa.11
Z działań niepożądanych naczyniowych należy wymienić: zapaść naczyniową, nadciśnienie tętnicze, zdarzenia zakrzepowe, zwiększenie ryzyka miażdżycy i zakrzepicy oraz zapalenie naczyń (także jako zespół z odstawienia po długotrwałym leczeniu).12
Zaburzenia układu pokarmowego i wątroby
W obrębie przewodu pokarmowego Meprelon może powodować wrzody żołądka i jelit z ryzykiem perforacji (np. z zapaleniem otrzewnej), krwawienie z żołądka lub jelit, zapalenie trzustki, dolegliwości w nadbrzuszu oraz rozedmę pęcherzykową jelit.13
Ze strony wątroby i dróg żółciowych mogą wystąpić: zapalenie wątroby, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych, uszkodzenie wątroby z zastojem żółci i uszkodzenie komórek wątroby, włącznie z ostrą niewydolnością wątroby.14
Zaburzenia skórne i mięśniowo-szkieletowe
Meprelon może powodować szereg zmian skórnych: czerwone rozstępy, zanik, teleangiektazje, zwiększoną łamliwość naczyń włosowatych, wybroczyny, krwawienie skórne, wylewy krwi, nadmierne owłosienie, trądzik steroidowy, opóźnienie gojenia się ran, zapalenie skóry (wokół ust) podobne do trądziku różowatego, zmiany pigmentacji skóry oraz reakcje nadwrażliwości, takie jak wysypki wywołane przez leki.15
W zakresie układu mięśniowo-szkieletowego może dojść do atrofii i osłabienia mięśni. U pacjentów z miastenią możliwe jest odwracalne zwiększenie osłabienia mięśni prowadzące do przełomu miastenicznego. Przy jednoczesnym podawaniu niedepolaryzujących leków zwiotczających mięśnie może wystąpić ostra miopatia. Szczególnie istotnym powikłaniem jest osteoporoza (zależna od dawki, możliwa nawet przy krótkotrwałym stosowaniu), która w ciężkich przypadkach może prowadzić do złamań kości. Ponadto mogą wystąpić jałowe martwice kości (głowy kości ramiennej i głowy kości udowej) oraz zerwanie ścięgna.16
Zbyt szybkie zmniejszanie dawki po długotrwałym leczeniu może powodować dolegliwości takie jak ból mięśni i stawów.17
Zaburzenia nerek i układu moczowego
W zakresie układu moczowego może wystąpić twardzinowy przełom nerkowy. Ryzyko tego powikłania różni się w poszczególnych podgrupach pacjentów. Największe ryzyko dotyczy pacjentów z uogólnioną postacią twardziny układowej, natomiast najmniejsze występuje u pacjentów z ograniczoną postacią twardziny układowej (2%) i z młodzieńczą postacią twardziny układowej (1%).18
Inne działania niepożądane
Wstrzyknięcie Meprelonu w tkankę tłuszczową może powodować miejscowy zanik tkanki tłuszczowej. Ponadto obserwuje się zwiększenie masy ciała.19
Tabela działań niepożądanych leku Meprelon
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Opis i konsekwencje kliniczne |
|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Leukocytoza | Początkowo, odwracalna w przebiegu leczenia |
| Limfopenia | Zmniejszenie liczby limfocytów we krwi | |
| Eozynopenia | Zmniejszenie liczby eozynofili we krwi | |
| Policytemia | Zwiększenie liczby wszystkich elementów morfotycznych krwi | |
| Trombocytopenia / trombocytoza | Zmniejszenie liczby płytek krwi / skłonność do zwiększonej liczby płytek krwi | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Ciężkie reakcje anafilaktyczne | Z zapaścią krążeniową, zatrzymaniem akcji serca, zaburzeniami rytmu serca, skurczem oskrzeli, zmianami ciśnienia tętniczego |
| Osłabienie obrony immunologicznej | Zwiększone ryzyko zakażeń, progresja chorób wirusowych (ospa wietrzna, opryszczka, półpasiec) | |
| Maskowanie zakażeń | Utrudniona diagnostyka infekcji z powodu tłumienia objawów zapalnych | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Przełom w przebiegu guza chromochłonnego | Stan ostrego wzrostu ciśnienia wywołany przez nagłe uwolnienie katecholamin |
| Zahamowanie czynności nadnerczy lub ich zanik | Prowadzące do niewydolności nadnerczy, szczególnie w sytuacjach stresowych | |
| Zespół Cushinga | Typowe objawy: twarz księżycowata, otyłość tułowia, nadmiar płynów ustrojowych | |
| Zaburzenia wydzielania hormonów płciowych | Brak miesiączki, hirsutyzm, zaburzenia wzwodu | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zespół rozpadu guza | U pacjentów z nowotworami układu krwiotwórczego |
| Zaburzenia gospodarki elektrolitowej | Zatrzymanie sodu z obrzękami, zwiększone wydalanie potasu z hipokaliemią | |
| Zaburzenia metabolizmu węglowodanów | Obniżenie tolerancji glukozy, cukrzyca | |
| Zaburzenia gospodarki lipidowej | Hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, lipomatoza | |
| Nasilenie katabolizmu białek | Prowadzące do ujemnego bilansu azotowego | |
| Zaburzenia psychiczne | Zaburzenia nastroju | Depresja, drażliwość, euforia, zmiany osobowości |
| Psychozy | Zaburzenia myślenia i percepcji | |
| Zaburzenia snu | Bezsenność, koszmary senne | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Rzekomy guz mózgu | Szczególnie u dzieci |
| Zaburzenia padaczkowe | Pojawienie się objawów ukrytej padaczki, zwiększenie skłonności do drgawek | |
| Bóle i zawroty głowy | Uczucie pustki w głowie, zawroty, bóle głowy | |
| Zaburzenia oka | Zaćma | Szczególnie zaćma tylna podtorebkowa |
| Jaskra | Wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego | |
| Centralna retinopatia surowicza | Odkładanie się płynu pod siatkówką | |
| Infekcje oka | Nasilenie wirusowych, grzybiczych i bakteryjnych zapaleń oka | |
| Zaburzenia serca i naczyń | Zaburzenia rytmu serca | Arytmie, włącznie z zatrzymaniem akcji serca |
| Nadciśnienie tętnicze | Podwyższone wartości ciśnienia tętniczego krwi | |
| Powikłania zakrzepowe | Zdarzenia zakrzepowe, zwiększenie ryzyka miażdżycy i zakrzepicy | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Wrzody trawienne | Wrzody żołądka i jelit z ryzykiem perforacji i krwawienia |
| Zapalenie trzustki | Ostre zapalenie trzustki z objawami bólowymi i wzrostem aktywności enzymów | |
| Rozedma pęcherzykowa jelit | Gromadzenie się gazu w ścianie jelita | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby | Z podwyższeniem aktywności enzymów wątrobowych |
| Uszkodzenie wątroby | Z zastojem żółci, uszkodzeniem komórek wątroby, możliwa ostra niewydolność wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Zmiany zanikowe | Zanik skóry, czerwone rozstępy, zwiększona łamliwość naczyń |
| Zmiany naczyniowe | Teleangiektazje, wybroczyny, krwawienia, wylewy krwi | |
| Trądzik steroidowy | Zmiany trądzikopodobne wywołane przez steroidy | |
| Opóźnienie gojenia się ran | Wydłużony czas regeneracji tkanek | |
| Reakcje nadwrażliwości | Wysypki, zmiany pigmentacji skóry | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Atrofia i osłabienie mięśni | Zanik tkanki mięśniowej i zmniejszenie siły mięśniowej |
| Przełom miasteniczny | U pacjentów z miastenią – odwracalne zwiększenie osłabienia mięśni | |
| Osteoporoza | Zależna od dawki, możliwa także podczas krótkotrwałego stosowania, ryzyko złamań | |
| Jałowe martwice kości | Szczególnie głowy kości ramiennej i głowy kości udowej | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Twardzinowy przełom nerkowy | Największe ryzyko u pacjentów z uogólnioną postacią twardziny układowej |
| Zaburzenia ogólne | Miejscowy zanik tkanki tłuszczowej | Po wstrzyknięciu w tkankę tłuszczową |
| Zwiększenie masy ciała | Wzrost masy ciała spowodowany retencją płynów i zmianami metabolicznymi |
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji i Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.20
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za produkt leczniczy.21
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania