Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Meprelon

Stosowanie produktu Meprelon wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarza prowadzącego, zwłaszcza w przypadku występowania chorób współistniejących lub określonych stanów klinicznych. Poniżej przedstawiono szczegółowe wytyczne dotyczące bezpiecznego stosowania tego produktu leczniczego.¹

Stosowanie w przypadku zakażeń

W przypadkach ciężkich zakażeń, Meprelon należy stosować wyłącznie w połączeniu ze specyficznym leczeniem przeciwdrobnoustrojowym. Leczenie tym produktem należy rozpoczynać po starannej analizie stosunku korzyści do ryzyka w następujących przypadkach:²

• Ostre zakażenia wirusowe (np. półpasiec, opryszczka, ospa wietrzna, opryszczkowe zapalenie rogówki)³
• Przewlekłe czynne zapalenie wątroby z dodatnim wynikiem testu na obecność HBsAg⁴
• Układowe grzybice i zarażenia pasożytnicze (np. amebioza, zarażenia nicieniami)⁵
• Choroba Heinego-Medina⁶
• Zajęcie węzłów chłonnych po szczepieniu przeciw gruźlicy⁷
• Ostre i przewlekłe zakażenia bakteryjne⁸
• Gruźlica w wywiadzie – w takim przypadku produkt wolno stosować tylko jednocześnie z produktami leczniczymi chroniącymi przed gruźlicą oraz pod ścisłym nadzorem medycznym⁹

Należy zachować szczególną ostrożność w okresie około 8 tygodni przed i do 2 tygodni po szczepieniu ochronnym z użyciem żywych szczepionek.¹⁰

Stosowanie w innych schorzeniach wymagających szczególnej uwagi

Leczenie produktem Meprelon należy rozpoczynać wyłącznie po starannej analizie korzyści i ryzyka oraz, jeśli to konieczne, w ramach odpowiedniego leczenia dodatkowego w następujących przypadkach:¹¹

• Owrzodzenie żołądka i jelit¹²
• Ciężka osteoporoza¹³
• Nadciśnienie tętnicze trudne do wyrównania¹⁴
• Cukrzyca trudna do wyrównania¹⁵
• Choroby psychiczne (także w wywiadzie)¹⁶
• Jaskra z wąskim i z otwartym kątem przesączania¹⁷
• Owrzodzenia i uszkodzenia rogówki¹⁸

Ryzyko perforacji jelit

Ze względu na ryzyko perforacji jelit z zapaleniem otrzewnej, produkt Meprelon można stosować wyłącznie po starannej analizie korzyści i ryzyka oraz pod ścisłą kontrolą w następujących przypadkach:¹⁹

• Ciężkie wrzodziejące zapalenie jelita grubego z ryzykiem perforacji, z ropniami albo ropnymi zapaleniami²⁰
• Zapalenie uchyłków jelita²¹
• Przetoki między jelitami (bezpośrednio po zabiegach chirurgicznych)²²

Należy pamiętać, że u pacjentów przyjmujących duże dawki glikokortykosteroidów mogą nie występować objawy przedmiotowe podrażnienia otrzewnej po perforacji żołądka lub jelit.²³

Rozedma pęcherzykowa jelit

Lekarz powinien mieć świadomość możliwości wystąpienia rozedmy pęcherzykowej jelit w trakcie stosowania metyloprednizolonu w postaci roztworu do wstrzykiwań. Rozedma pęcherzykowa jelit może mieć przebieg od łagodnej postaci niewymagającej leczenia, do cięższej formy wymagającej tlenoterapii, nawodnienia dożylnego i antybiotykoterapii, a nawet do choroby zagrażającej życiu, wymagającej natychmiastowej interwencji chirurgicznej.²⁴

Kortykosteroidy mogą maskować kliniczne objawy przedmiotowe i podmiotowe niektórych zagrażających życiu stanów związanych z rozedmą pęcherzykową jelit (w tym martwiczego zapalenia jelit, choroby płuc i zakażenia, takiego jak sepsa). W przypadku podejrzenia rozedmy pęcherzykowej jelit, gdy łagodne objawy brzuszne nasilają się, wskazane jest wykonanie odpowiedniej diagnostyki obrazowej (np. tomografii komputerowej) oraz badań laboratoryjnych.²⁵

Monitorowanie cukrzycy i nadciśnienia tętniczego

Podczas leczenia produktem Meprelon należy regularnie monitorować zmiany metaboliczne u pacjentów z cukrzycą. Może być konieczne zwiększenie dawki insuliny lub doustnych leków przeciwcukrzycowych.²⁶

U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym podczas terapii produktem Meprelon konieczne jest regularne monitorowanie ciśnienia tętniczego krwi.²⁷

Twardzinowy przełom nerkowy

U pacjentów z twardziną układową wymagana jest szczególna ostrożność ze względu na zwiększoną częstość występowania twardzinowego przełomu nerkowego (mogącego mieć śmiertelny przebieg) z nadciśnieniem tętniczym i zmniejszeniem wytwarzania moczu. Zjawisko to obserwowano po podaniu metyloprednizolonu w dawce wynoszącej co najmniej 12 mg na dobę.²⁸

Rutynowo należy kontrolować ciśnienie krwi i czynność nerek (stężenie kreatyniny w surowicy). W przypadku podejrzenia przełomu nerkowego konieczna jest staranna kontrola ciśnienia krwi.²⁹

Zespół rozpadu guza

U pacjentów z nowotworami układu krwiotwórczego zgłaszano zespół rozpadu guza (TLS) po zastosowaniu metyloprednizolonu w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami chemioterapeutycznymi. Pacjentów z dużym ryzykiem wystąpienia TLS, takich jak pacjenci z wysokim tempem proliferacji, dużą masą guza i dużą wrażliwością na leki cytotoksyczne, należy ściśle monitorować i stosować odpowiednie środki ostrożności.³⁰

Guz chromochłonny nadnerczy

Po podaniu glikokortykosteroidów zgłaszano przypadki wystąpienia przełomu guza chromochłonnego nadnerczy (Pheochromocytoma crisis), który może być śmiertelny. Kortykosteroidy należy podawać wyłącznie pacjentom z podejrzeniem lub zidentyfikowanym guzem chromochłonnym nadnerczy po starannej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.³¹

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Pacjenci z ciężką niewydolnością serca wymagają starannego monitorowania ze względu na ryzyko zaostrzenia choroby.³²

Podczas stosowania kortykosteroidów zgłaszano występowanie zakrzepicy, w tym żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. W związku z tym kortykosteroidy należy stosować ostrożnie u pacjentów, u których występują zaburzenia zakrzepowo-zatorowe lub którzy mogą być skłonni do ich występowania.³³

Ryzyko związane z miastenią

Każda współistniejąca miastenia podczas stosowania produktu Meprelon może początkowo ulec zaostrzeniu i może przejść w przełom miasteniczny.³⁴

Maskowanie zakażeń

Leczenie produktem Meprelon może maskować objawy współistniejącego lub rozwijającego się zakażenia, a przez to utrudnić rozpoznanie.³⁵

Ze względu na działanie immunosupresyjne, leczenie glikokortykosteroidami może prowadzić do zwiększonego ryzyka zakażenia nawet tymi patogenami, które w innych okolicznościach rzadko wywołują zakażenia (tzw. patogeny oportunistyczne).³⁶

Szczepienia podczas leczenia

Teoretycznie możliwe jest szczepienie szczepionkami inaktywowanymi w trakcie terapii glikokortykosteroidami. Należy jednak pamiętać, że odpowiedź immunologiczna, a przez to skuteczność szczepienia, mogą być osłabione podczas stosowania większych dawek kortykosteroidów. Dlatego szczepienie nie jest zalecane u pacjentów otrzymujących leczenie podtrzymujące z zastosowaniem większych dawek (z wyjątkiem przypadków leczenia zastępczego).³⁷

Monitorowanie stężenia elektrolitów

Podczas podawania dużych dawek produktu Meprelon należy zapewnić wystarczającą podaż potasu i ograniczone przyjmowanie sodu oraz monitorować stężenia potasu w surowicy krwi.³⁸

Ryzyko ciężkiego przebiegu zakażeń wirusowych

Niektóre choroby wirusowe (ospa wietrzna, odra) mogą przebiegać szczególnie ciężko, a w niektórych przypadkach nawet zagrażać życiu, u pacjentów leczonych glikokortykosteroidami. Ryzyko dotyczy zwłaszcza dzieci w stanie immunosupresji oraz pacjentów, u których nie potwierdzono przebytej ospy wietrznej i odry w wywiadzie. Jeśli w trakcie leczenia produktem Meprelon osoby te będą miały kontakt z osobami chorymi na odrę, ospę wietrzną lub półpasiec, należy rozpocząć odpowiednie leczenie zapobiegawcze.³⁹

Ryzyko zaburzeń rytmu serca

Po rozpoczęciu terapii pulsowej dużymi dawkami metyloprednizolonu (ponad 500 mg) podawanego dożylnie, zgłaszano zaburzenia rytmu serca i/lub zapaść krążeniową i/lub zatrzymanie akcji serca, nawet u pacjentów, u których nie rozpoznano chorób serca. Z tego powodu zaleca się ścisłą kontrolę lekarską podczas leczenia oraz przez kilka dni po jego zakończeniu.⁴⁰

Podczas lub po dożylnym podaniu dużych dawek metyloprednizolonu może sporadycznie wystąpić bradykardia, niekoniecznie związana z szybkością lub czasem trwania podawania produktu.⁴¹

Długotrwałe stosowanie produktu Meprelon

Produkt Meprelon jest przeznaczony do krótkotrwałego stosowania. Jeżeli jest stosowany długotrwale poza zatwierdzonymi wskazaniami, należy przestrzegać dalszych ostrzeżeń i środków ostrożności, opisywanych dla produktów leczniczych zawierających glikokortykosteroidy do długotrwałego stosowania.⁴²

Podczas długotrwałego leczenia glikokortykosteroidami zaleca się regularne kontrole lekarskie, w tym badania okulistyczne co trzy miesiące.⁴³

Sytuacje stresowe podczas leczenia

Jeżeli podczas leczenia glikokortykosteroidami wystąpią szczególne sytuacje stresowe (choroby gorączkowe, wypadek, operacja, poród, itp.) może być wymagane przejściowe zwiększenie dawki. Ze względu na możliwe zagrożenie w sytuacjach stresowych, podczas długotrwałego leczenia pacjent powinien otrzymać kartę z ostrzeżeniami o przyjmowaniu glikokortykosteroidów.⁴⁴

Wpływ na metabolizm wapnia i ryzyko osteoporozy

W zależności od dawki i czasu trwania leczenia, można się spodziewać niekorzystnego wpływu na metabolizm wapnia, dlatego zaleca się zapobieganie osteoporozie. Dotyczy to szczególnie pacjentów z współistnieniem czynników ryzyka, takich jak:⁴⁵

• Obciążenie rodzinne
• Podeszły wiek
• Okres po menopauzie
• Niewystarczające spożycie białka i wapnia
• Palenie dużej ilości tytoniu
• Nadmierne spożycie alkoholu
• Brak wysiłku fizycznego

Zapobieganie obejmuje spożywanie odpowiedniej ilości wapnia i witaminy D oraz wysiłek fizyczny. W przypadku już istniejącej osteoporozy należy rozważyć również farmakoterapię.⁴⁶

Przerywanie długotrwałego stosowania

W przypadku zaprzestania długotrwałego stosowania kortykosteroidów, odstawienie powinno odbywać się stopniowo. Ryzyko związane z nagłym przerwaniem leczenia obejmuje:⁴⁷

• Nasilenie lub nawrót choroby podstawowej
• Ostra niewydolność kory nadnerczy (szczególnie w sytuacjach stresowych, np. podczas zakażeń, po wypadkach, podczas intensywnego wysiłku fizycznego)
• Zespół odstawienia steroidów

Zespół odstawienia steroidów może charakteryzować się szerokim zakresem objawów, takich jak: gorączka, jadłowstręt, nudności, letarg, złe samopoczucie, bóle stawów, łuszczenie się skóry, osłabienie, niedociśnienie tętnicze i utrata masy ciała.⁴⁸

Niedoczynność tarczycy i marskość wątroby

W przypadku niedoczynności tarczycy lub marskości wątroby mogą być wystarczające względnie małe dawki lub może być konieczne zmniejszenie dawki. Należy zapewnić ścisły nadzór lekarski.⁴⁹

Wpływ na wątrobę i drogi żółciowe

Cykliczne, przerywane podawanie metyloprednizolonu drogą dożylną (zazwyczaj w dawce początkowej wynoszącej ≥ 1 g na dobę), może spowodować wywołane przez produkt leczniczy uszkodzenie wątroby, w tym ostre zapalenie wątroby lub zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych. Zgłaszano rzadko występujące przypadki hepatotoksyczności. Objawy mogą wystąpić po kilku tygodniach lub później. W większości przypadków działania niepożądane ustępowały po przerwaniu leczenia. Z tego względu konieczna jest odpowiednia obserwacja pacjenta.⁵⁰

Zaburzenia widzenia

Zaburzenia widzenia mogą wystąpić w wyniku ogólnoustrojowego i miejscowego stosowania kortykosteroidów. Jeżeli u pacjenta wystąpią takie objawy, jak nieostre widzenie lub inne zaburzenia widzenia, należy rozważyć skierowanie go do okulisty w celu ustalenia możliwych przyczyn, do których może należeć zaćma, jaskra lub rzadkie choroby, takie jak centralna chorioretinopatia surowicza (CSCR), którą notowano po ogólnoustrojowym i miejscowym stosowaniu kortykosteroidów.⁵¹

Stosowanie u dzieci

Po ogólnoustrojowym podaniu glikokortykosteroidów wcześniakom może się rozwinąć kardiomiopatia przerostowa. Dlatego u niemowląt leczonych ogólnoustrojowo glikokortykosteroidami należy monitorować czynność i budowę serca za pomocą echokardiogramu.⁵²

U dzieci produkt Meprelon należy stosować wyłącznie po starannym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka, ze względu na hamujące wzrost działanie metyloprednizolonu. Podczas długotrwałego leczenia glikokortykosteroidami należy regularnie monitorować wzrost dziecka.⁵³

Konsekwencje niewłaściwego stosowania w celach dopingowych

Stosowanie produktu Meprelon może prowadzić do wystąpienia dodatnich wyników testów na obecność substancji dopingowych. Nie można przewidzieć konsekwencji zdrowotnych stosowania produktu Meprelon jako substancji dopingowej. Poza tym stosowanie produktu Meprelon jako substancji dopingowej może stanowić zagrożenie dla zdrowia.⁵⁴

Zawartość sodu

Produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na 1 ampułkę, to znaczy produkt uznaje się za „wolny od sodu”.⁵⁵