Przedawkowanie
Fenactil 25 mg/ml

Przedawkowanie chloropromazyny, dostępnej w roztworach do wstrzykiwań o stężeniach 5 mg/ml i 25 mg/ml, prowadzi do poważnych zaburzeń klinicznych, w tym senności, utraty przytomności, ciężkiej hipotensji z ryzykiem zapaści naczyniowej, tachykardii, komorowych zaburzeń rytmu serca, hipotermii oraz ciężkich dyskinez pozapiramidowych. Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) jest najcięższym powikłaniem, objawiającym się sztywnością mięśni, hipertermią, zaburzeniami świadomości i niestabilnością autonomiczną. Diagnostyka i leczenie wymagają ścisłego monitorowania parametrów życiowych, w tym ciągłego EKG, ciśnienia tętniczego, temperatury ciała, stanu neurologicznego oraz funkcji oddechowej i gospodarki wodno-elektrolitowej.

Pobierz ChPL PDF Fenactil – Roztwór do wstrzykiwań – 25 mg/ml
  1. Przedawkowanie leku Fenactil
    1. Objawy kliniczne przedawkowania
    2. Postępowanie w przypadku przedawkowania
    3. Eliminacja leku z organizmu
    4. Leczenie zaburzeń krążeniowych
    5. Leczenie zaburzeń rytmu serca
    6. Leczenie zaburzeń neurologicznych
    7. Postępowanie w złośliwym zespole neuroleptycznym
    8. Monitorowanie pacjenta
    9. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. autyzm
  2. czkawka oporna na leczenie
  3. gwałtowne zachowanie impulsywne
  4. hipomania
  5. mania
  6. niebezpieczne zachowanie impulsywne
  7. nudności w chorobie terminalnej
  8. pobudzenie psychoruchowe
  9. psychoza
  10. psychoza paranoidalna
  11. schizofrenia
  12. schizofrenia dziecięca
  13. stan lękowy
  14. wprowadzanie do hipotermii
  15. wymioty w chorobie terminalnej
Substancja czynna
  1. chloropromazyna
Kategoria leku
  1. leki przeciwpsychotyczne
  2. neuroleptyki

Przedawkowanie leku Fenactil

Przedawkowanie chloropromazyny (substancji czynnej leku Fenactil) stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Lek ten, dostępny w postaci roztworu do wstrzykiwań w stężeniach 5 mg/ml oraz 25 mg/ml, przy zastosowaniu w dawkach przekraczających zalecane może prowadzić do szeregu niebezpiecznych objawów klinicznych, wymagających natychmiastowej interwencji medycznej.1

Objawy kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie chloropromazyny charakteryzuje się złożonym obrazem klinicznym, obejmującym zaburzenia świadomości, funkcji układu sercowo-naczyniowego, termoregulacji oraz układu pozapiramidowego. Do najczęstszych objawów zaliczamy senność mogącą prowadzić do utraty przytomności, hipotensję, tachykardię, zmiany w zapisie elektrokardiograficznym, komorowe zaburzenia rytmu serca oraz hipotermię. Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem są ciężkie dyskinezy pozapiramidowe.2

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Stopień nasilenia
Zaburzenia świadomości Od senności do całkowitej utraty przytomności Umiarkowany do ciężkiego
Hipotensja Znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego, możliwość zapaści naczyniowej Ciężki, zagrażający życiu
Tachykardia Przyspieszenie czynności serca Umiarkowany do ciężkiego
Zmiany w zapisie EKG Nieprawidłowości w zapisie elektrokardiograficznym Umiarkowany do ciężkiego
Komorowe zaburzenia rytmu Potencjalnie zagrażające życiu arytmie Ciężki, zagrażający życiu
Hipotermia Obniżenie temperatury ciała Umiarkowany do ciężkiego
Dyskinezy pozapiramidowe Ruchy mimowolne, dystonie, zaburzenia ruchowe Ciężki
Złośliwy zespół neuroleptyczny Kompleks objawów: sztywność mięśni, hipertermia, zaburzenia świadomości, niestabilność autonomiczna Ciężki, zagrażający życiu

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania chloropromazyny ma charakter głównie objawowy i podtrzymujący, gdyż nie istnieje swoista odtrutka. Strategia terapeutyczna powinna być dostosowana do czasu, jaki upłynął od przyjęcia toksycznej dawki leku, drogi podania oraz nasilenia objawów klinicznych.3

Eliminacja leku z organizmu

W przypadku doustnego przyjęcia toksycznej dawki, jeżeli pacjent zgłosi się do lekarza w ciągu pierwszych 6 godzin, należy rozważyć wykonanie płukania żołądka. Istotne jest, aby nie stosować farmakologicznej prowokacji wymiotów. Zaleca się podanie węgla aktywnego, który może ograniczyć wchłanianie leku z przewodu pokarmowego.4

Leczenie zaburzeń krążeniowych

Uogólnione rozszerzenie łożyska naczyniowego może doprowadzić do zapaści naczyniowej. W takiej sytuacji pomocne może być uniesienie kończyn dolnych pacjenta. W przypadkach o ciężkim przebiegu konieczne może być dożylne podanie płynów, które przed infuzją powinny zostać ogrzane, aby nie pogłębiać hipotermii.5

Jeśli objawy hipotensji nie ustępują po uzupełnieniu objętości wewnątrznaczyniowej, można zastosować leki o dodatnim działaniu inotropowym, takie jak dopamina. Należy podkreślić, że nie zaleca się stosowania leków powodujących obkurczenie obwodowych naczyń krwionośnych. Szczególnie przeciwwskazane jest podawanie adrenaliny.6

Leczenie zaburzeń rytmu serca

Komorowe lub nadkomorowe tachyarytmie w większości przypadków ustępują samoistnie po normalizacji temperatury ciała oraz wyrównaniu zaburzeń krążeniowych i metabolicznych. Jeżeli jednak zaburzenia rytmu serca utrzymują się lub stanowią bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta, należy rozważyć wdrożenie odpowiedniego leczenia przeciwarytmicznego. Ważne jest, aby unikać stosowania lidokainy oraz, o ile to możliwe, długo działających leków przeciwarytmicznych.7

Leczenie zaburzeń neurologicznych

Nasilone działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy może wymagać zapewnienia drożności dróg oddechowych lub, w przypadkach o skrajnie ciężkim przebiegu, zastosowania wentylacji wspomaganej. Ciężkie reakcje dystoniczne zazwyczaj ustępują po domięśniowym lub dożylnym podaniu:

  • Procyklidyny w dawce 5-10 mg lub
  • Orfenadryny w dawce 20-40 mg

W przypadku wystąpienia drgawek zaleca się dożylne podanie diazepamu.8

Postępowanie w złośliwym zespole neuroleptycznym

Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) stanowi rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne powikłanie związane z przyjmowaniem neuroleptyków, w tym chloropromazyny. W przypadku jego wystąpienia, pierwszoplanowym działaniem jest obniżenie temperatury ciała pacjenta poprzez aktywne schładzanie. W farmakoterapii ZZN można zastosować dantrolen sodu, który jest lekiem z wyboru ze względu na jego zdolność do blokowania uwalniania wapnia z siateczki sarkoplazmatycznej mięśni szkieletowych.9

Monitorowanie pacjenta

Pacjent z podejrzeniem przedawkowania chloropromazyny wymaga ścisłego monitorowania parametrów życiowych, w tym:

  1. Ciągłe monitorowanie elektrokardiograficzne
  2. Regularne pomiary ciśnienia tętniczego
  3. Kontrola temperatury ciała
  4. Ocena stanu neurologicznego
  5. Monitorowanie gospodarki wodno-elektrolitowej
  6. Ocena funkcji oddechowej

Ze względu na ryzyko późnych powikłań, nawet po ustąpieniu ostrych objawów, pacjent powinien pozostawać pod ścisłą obserwacją medyczną przez co najmniej 24-48 godzin od momentu przedawkowania.10

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl