nudności w chorobie terminalnej
Wskazanie
Nudności w chorobie terminalnej to powszechny objaw występujący u pacjentów w zaawansowanej fazie nieuleczalnych chorób, takich jak nowotwory, niewydolność narządów czy schorzenia neurodegeneracyjne. Występują one u 40-70% pacjentów z zaawansowaną chorobą nowotworową i mogą być spowodowane wieloma czynnikami, w tym działaniem leków (zwłaszcza opioidów i chemioterapeutyków), zaburzeniami metabolicznymi, przerzutami do wątroby czy mózgu, niedrożnością przewodu pokarmowego, a także czynnikami psychologicznymi.
Leczenie nudności w opiece paliatywnej wymaga indywidualnego podejścia i często polega na kombinacji różnych metod farmakologicznych. W Polsce stosuje się kilka grup leków przeciwwymiotnych: antagonisty receptorów dopaminowych (Metoclopramid, Pernazyna, Haloperidol), antagonisty receptorów serotoninowych (Ondansetron, Setronon, Zofran), leki o działaniu przeciwhistaminowym (Torecan, Diphergan), kortykosteroidy (Dexaven, Pabi-Dexamethason) oraz leki z grupy benzodiazepin (Relanium, Clonazepam) jako leczenie wspomagające.
Największym wyzwaniem w leczeniu nudności w chorobie terminalnej jest ustalenie przyczyny oraz dobór odpowiedniego leku lub kombinacji leków. Trudność sprawia też fakt, że nudności często współwystępują z innymi objawami, takimi jak ból, zmęczenie czy zaparcia, co wymaga kompleksowego podejścia. Dodatkowo, wielu pacjentów w stanie terminalnym ma ograniczoną możliwość przyjmowania leków drogą doustną, co wymusza stosowanie alternatywnych dróg podania (podskórnej, doodbytniczej czy przezskórnej).
W przypadkach opornych na standardowe leczenie przeciwwymiotne, stosuje się również leki nowej generacji, takie jak aprepitant (Emend) czy palonosetron, a także kannabionoidy (w krajach, gdzie są dostępne). Ważnym elementem postępowania jest również leczenie niefarmakologiczne, obejmujące odpowiednią dietę, techniki relaksacyjne oraz zapewnienie spokojnego otoczenia. W niektórych przypadkach rozważa się także interwencje zabiegowe, takie jak założenie sondy nosowo-żołądkowej czy gastrostomii odbarczającej.
Lista leków z tym wskazaniem
-
Fenactil – Roztwór do wstrzykiwań – 25 mg/ml
Roztwór do wstrzykiwań zawiera chloropromazynę chlorowodorku w stężeniach 5 mg/ml lub 25 mg/ml oraz substancje pomocnicze, w tym sodu wodorsiarczyn i sód. Lek jest stosowany w leczeniu schizofrenii, innych psychoz oraz stanów lękowych i pobudzenia psychoruchowego. Wskazany jest także w terapii czkawki opornej na leczenie oraz nudności i wymiotów w chorobach terminalnych. Ponadto ułatwia wprowadzanie do hipotermii i bywa stosowany u dzieci z schizofrenią oraz autyzmem.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Fenactil – Roztwór do wstrzykiwań – 5 mg/ml
Lek zawiera chloropromazynę chlorowodorku w stężeniach 5 mg/ml lub 25 mg/ml oraz substancje pomocnicze, w tym wodorsiarczyn sodu i sód. Stosowany jest głównie w leczeniu schizofrenii i innych psychoz, takich jak mania, hipomania oraz stany lękowe i pobudzenie psychoruchowe. Ponadto znajduje zastosowanie przy opornej czkawce, nudnościach i wymiotach w chorobach terminalnych oraz jako wsparcie podczas wprowadzania do hipotermii. Lek jest także wykorzystywany u dzieci z schizofrenią oraz autyzmem.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku