psychoza paranoidalna
Wskazanie

Psychoza paranoidalna to zaburzenie psychiczne charakteryzujące się występowaniem urojeń paranoidalnych (prześladowczych), które często towarzyszą halucynacjom słuchowym. Pacjent jest głęboko przekonany o prawdziwości swoich urojeń, mimo dowodów świadczących przeciwko nim. Objawy te prowadzą do znacznego upośledzenia funkcjonowania społecznego i zawodowego chorego.

W leczeniu psychozy paranoidalnej stosuje się przede wszystkim leki przeciwpsychotyczne. Obecnie preferuje się leki przeciwpsychotyczne II generacji (atypowe), które charakteryzują się mniejszym ryzykiem wystąpienia objawów pozapiramidowych. W Polsce dostępne są m.in.: Rispolept, Risperidon, Zolafren, Olzapin, Zyprexa, Seroquel, Ketrel, Kwetiapina, Sulpiryd, Etiagen, Aripiprazol, Abilify, Apra. W przypadkach opornych na leczenie lub o ciężkim przebiegu stosuje się klozapinę (Klozapol, Leponex).

Największym wyzwaniem w leczeniu psychozy paranoidalnej jest często brak współpracy ze strony pacjenta, który nie ma poczucia choroby (anozognozja). Pacjenci mogą uważać, że leki są próbą zaszkodzenia im, co wynika z samej natury urojeń paranoidalnych. Kolejnym problemem jest wysoki wskaźnik przerywania leczenia i nawrotów choroby. Istotne trudności stanowią także działania niepożądane leków przeciwpsychotycznych, które mogą obejmować przyrost masy ciała, zaburzenia metaboliczne, sedację czy objawy pozapiramidowe.

W terapii psychozy paranoidalnej, oprócz farmakoterapii, ważną rolę odgrywa również psychoedukacja pacjenta i jego rodziny, psychoterapia oraz trening umiejętności społecznych. Kompleksowe podejście terapeutyczne zwiększa szanse na osiągnięcie remisji objawów i poprawę jakości życia pacjenta. W przypadkach lekoopornych rozważa się także zastosowanie elektrowstrząsów.