wymioty w chorobie terminalnej
Wskazanie
Wymioty w chorobie terminalnej to jeden z najczęstszych objawów występujących u pacjentów w zaawansowanym stadium choroby nowotworowej lub innych schorzeń prowadzących do śmierci. Mogą być spowodowane wieloma czynnikami, w tym progresją choroby podstawowej (np. przerzuty do wątroby, niedrożność przewodu pokarmowego), działaniem leków (zwłaszcza opioidów, antybiotyków), zaburzeniami metabolicznymi, infekcjami, a także czynnikami psychologicznymi. Prawidłowa diagnostyka przyczyny wymiotów jest kluczowa dla skutecznego leczenia.
W farmakoterapii wymiotów w chorobie terminalnej stosuje się leki przeciwwymiotne z różnych grup, dobierane w zależności od mechanizmu wymiotów. Najczęściej stosowane preparaty w Polsce to: Metoclopramid (Metoclopramidum, Metoclopramid Polpharma), Haloperidol (Haloperidol WZF), Ondansetron (Zofran, Ondansetron Kabi, Onda), Tietylperazyna (Torecan), Deksametazon (Dexaven, Pabi-Dexamethason) oraz Levomepromazyna (Levomepromazine Orpha). W przypadkach opornych można zastosować Aprepitant (Emend) lub Olanzapinę (Zolafren, Zyprexa).
Szczególnym wyzwaniem jest leczenie wymiotów spowodowanych niedrożnością przewodu pokarmowego, gdy chirurgiczne odbarczenie nie jest możliwe. W takich przypadkach stosuje się kombinację leków przeciwwymiotnych o różnych mechanizmach działania, często z dodatkiem butylobromku hioscyny (Buscopan) lub oktreotyd (Sandostatin), które zmniejszają wydzielanie w przewodzie pokarmowym. Coraz częściej stosuje się również stałą podskórną infuzję leków przeciwwymiotnych za pomocą pomp infuzyjnych.
Największą trudnością w leczeniu wymiotów u pacjentów terminalnych jest wieloczynnikowy charakter tego objawu oraz zmieniająca się wrażliwość na leki w miarę postępu choroby. Dodatkowym wyzwaniem jest niemożność podawania leków drogą doustną, co wymusza stosowanie alternatywnych dróg podania (podskórna, doodbytnicza, przezskórna). Istotnym problemem jest także równoczesne występowanie innych objawów (ból, niepokój, zaparcia), które mogą nasilać wymioty i wymagają kompleksowego podejścia terapeutycznego. Leczenie wymiotów powinno być częścią całościowej opieki paliatywnej, uwzględniającej także wsparcie psychologiczne i właściwą komunikację z pacjentem i jego rodziną.
Lista leków z tym wskazaniem
-
Fenactil – Roztwór do wstrzykiwań – 25 mg/ml
Roztwór do wstrzykiwań zawiera chloropromazynę chlorowodorku w stężeniach 5 mg/ml lub 25 mg/ml oraz substancje pomocnicze, w tym sodu wodorsiarczyn i sód. Lek jest stosowany w leczeniu schizofrenii, innych psychoz oraz stanów lękowych i pobudzenia psychoruchowego. Wskazany jest także w terapii czkawki opornej na leczenie oraz nudności i wymiotów w chorobach terminalnych. Ponadto ułatwia wprowadzanie do hipotermii i bywa stosowany u dzieci z schizofrenią oraz autyzmem.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Fenactil – Roztwór do wstrzykiwań – 5 mg/ml
Lek zawiera chloropromazynę chlorowodorku w stężeniach 5 mg/ml lub 25 mg/ml oraz substancje pomocnicze, w tym wodorsiarczyn sodu i sód. Stosowany jest głównie w leczeniu schizofrenii i innych psychoz, takich jak mania, hipomania oraz stany lękowe i pobudzenie psychoruchowe. Ponadto znajduje zastosowanie przy opornej czkawce, nudnościach i wymiotach w chorobach terminalnych oraz jako wsparcie podczas wprowadzania do hipotermii. Lek jest także wykorzystywany u dzieci z schizofrenią oraz autyzmem.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku