Przeciwwskazania
Fenactil 25 mg/ml

Fenactil, zawierający chloropromazynę chlorowodorek w stężeniach 5 mg/ml oraz 25 mg/ml, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na chloropromazynę lub substancje pomocnicze, w tym sodu wodorsiarczyn, który może wywoływać reakcje alergiczne, szczególnie u osób z nadwrażliwością na związki siarki. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także zahamowanie czynności szpiku kostnego, manifestujące się leukopenią, neutropenią, trombocytopenią lub niedokrwistością. Fenactil zawiera sód w ilości 0,12 mmol (2,67 mg) na 1 ml roztworu 5 mg/ml oraz 0,13 mmol (2,96 mg) na 1 ml roztworu 25 mg/ml, co wymaga ostrożności u pacjentów na diecie niskosodowej.

Przeciwwskazania stosowania leku Fenactil

Roztwór do wstrzykiwań Fenactil (chloropromazyny chlorowodorek) dostępny w dwóch stężeniach: 5 mg/ml oraz 25 mg/ml, posiada określone przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić przed zastosowaniem tego leku. Znajomość tych przeciwwskazań jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania preparatu w praktyce klinicznej.1

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Stosowanie leku Fenactil jest przeciwwskazane u pacjentów wykazujących nadwrażliwość na chloropromazynę (substancję czynną) lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość występowania reakcji alergicznych na chloropromazynę chlorowodorek, która jest głównym składnikiem aktywnym produktu leczniczego Fenactil.2

Warto podkreślić, że preparat zawiera jako substancję pomocniczą sodu wodorsiarczyn, który może wywoływać reakcje nadwrażliwości u predysponowanych pacjentów. Pacjentom z rozpoznaną nadwrażliwością na związki siarki należy odradzić stosowanie tego leku.3

Zahamowanie czynności szpiku kostnego

Drugim bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania leku Fenactil jest zahamowanie czynności szpiku kostnego. U pacjentów z rozpoznaną mielosupresją, niezależnie od jej przyczyny, nie należy podawać chloropromazyny. Stan ten może objawiać się leukopenia, neutropenią, trombocytopenią lub niedokrwistością, co stanowi istotne przeciwwskazanie do zastosowania tego neuroleptyku.4

Uwagi dotyczące zawartości sodu

Choć nie stanowi to bezwzględnego przeciwwskazania, należy zachować ostrożność u pacjentów na diecie niskosodowej. Fenactil zawiera sód w następujących ilościach:

  • roztwór 5 mg/ml: 0,12 mmol (2,67 mg) sodu w 1 ml5
  • roztwór 25 mg/ml: 0,13 mmol (2,96 mg) sodu w 1 ml6

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami, istnieją sytuacje kliniczne, w których zastosowanie leku Fenactil powinno być odradzane ze względu na potencjalne ryzyko poważnych działań niepożądanych. Lekarz powinien rozważyć indywidualnie bilans korzyści i ryzyka wynikający z zastosowania chloropromazyny w takich przypadkach.

Ostrożność przy nadwrażliwości krzyżowej

U pacjentów z nadwrażliwością na inne leki z grupy fenotiazyn, ze względu na możliwość wystąpienia nadwrażliwości krzyżowej, należy zachować szczególną ostrożność lub rozważyć zastosowanie leku z innej grupy farmakologicznej. Chloropromazyna należy do pochodnych fenotiazyny i pacjenci uczuleni na inne leki z tej grupy mogą również reagować na Fenactil.

Pacjenci z zaburzeniami hematologicznymi

Pacjentom z istniejącymi wcześniej zaburzeniami hematologicznymi lub przyjmującym inne leki mogące powodować supresję szpiku kostnego należy odradzić stosowanie leku Fenactil. W przypadku konieczności zastosowania tego leku u takich pacjentów, niezbędne jest ścisłe monitorowanie parametrów morfologii krwi.

Grupy pacjentów szczególnego ryzyka

Należy rozważyć odradzenie stosowania leku Fenactil lub zachować szczególną ostrożność u następujących grup pacjentów:

  • osoby z chorobami układu krążenia – ze względu na potencjalne działanie hipotensyjne chloropromazyny
  • pacjenci z niewydolnością wątroby – ze względu na metabolizm leku głównie w tym narządzie
  • pacjenci w podeszłym wieku – ze względu na zwiększoną wrażliwość na działania niepożądane
  • osoby z rozpoznaną padaczką – chloropromazyna może obniżać próg drgawkowy

Należy podkreślić, że roztwór Fenactil jest dostępny w postaci bezbarwnego lub jasnożółtego albo jasnozielonego przezroczystego płynu do wstrzykiwań, a zmiana zabarwienia w podanych granicach nie świadczy o utracie właściwości leczniczych.7

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl