Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Pitawastatyna

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania pitawastatyny

Pitawastatyna, substancja czynna wchodząca w skład produktów leczniczych Livazo i Pitamet, została poddana szerokiej ocenie w badaniach przedklinicznych w celu określenia jej profilu bezpieczeństwa. Dane niekliniczne uzyskane z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego oraz toksycznego wpływu na rozród nie ujawniają żadnego szczególnego zagrożenia dla człowieka.¹²

Toksyczność nerkowa w badaniach na naczelnych

W badaniach przedklinicznych na małpach zaobserwowano potencjalne działanie nefrotoksyczne pitawastatyny. U małp po ekspozycji na produkt wyższej niż ta, która obserwowana jest u dorosłych pacjentów po podaniu maksymalnej dawki dobowej 4 mg, obserwowano markery toksyczności nerkowej.³⁴

Istotnym aspektem w interpretacji tych wyników jest fakt, że wydalanie z moczem odgrywa u małp znacznie ważniejszą rolę niż u innych gatunków zwierząt. Wyniki badań in vitro mikrosomów wątroby wskazują, że w obserwowanym procesie może brać udział metabolit specyficzny dla małp.⁵⁶

Na podstawie analizy różnic gatunkowych dotyczących metabolizmu pitawastatyny oceniono, że jest mało prawdopodobne, aby działanie na nerki obserwowane u małp miało znaczenie klinicznie u ludzi. Niemniej jednak, nie można całkowicie wykluczyć wystąpienia potencjalnych działań niepożądanych związanych z toksycznością nerkową.⁷⁸

Wpływ na płodność i rozrodczość

W przeprowadzonych badaniach przedklinicznych pitawastatyna nie wykazała wpływu na płodność i rozrodczość. Co równie istotne, nie stwierdzono potencjału teratogennego tej substancji.⁹¹⁰

Należy jednak zaznaczyć, że przy wysokich dawkach leku zaobserwowano toksyczny wpływ na matkę, co stanowi ważną informację dotyczącą bezpieczeństwa stosowania wysokich dawek pitawastatyny w okresie ciąży.¹¹¹²

Toksyczność w okresie okołoporodowym

Przeprowadzone badania na szczurach dostarczyły istotnych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania pitawastatyny w okresie okołoporodowym. Wykazano, że przy dawce 1 mg/kg masy ciała/dobę (w przybliżeniu czterokrotnie wyższa niż najwyższa dawka u ludzi, na podstawie wartości AUC) podawanej w terminie lub blisko terminu porodu występuje śmiertelność matczyna z towarzyszącą jej śmiercią płodu lub noworodka.¹³¹⁴

Dane dotyczące populacji pediatrycznej

Warto podkreślić, że badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania pitawastatyny u osobników młodocianych nie zostały przeprowadzone, co stanowi istotną lukę w danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tej substancji w populacji pediatrycznej.¹⁵¹⁶

Podsumowanie wyników badań przedklinicznych

Dane z badań przedklinicznych pitawastatyny obejmują szeroki zakres ocen toksykologicznych, genotoksycznych i reprodukcyjnych. Wyniki tych badań wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa pitawastatyny w dawkach stosowanych u ludzi. Zaobserwowane działania toksyczne występowały przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki stosowane u pacjentów lub były związane z mechanizmami charakterystycznymi dla zwierząt laboratoryjnych, które prawdopodobnie nie mają odpowiednika u ludzi.¹⁷¹⁸

Szczególną uwagę zwraca kwestia potencjalnej toksyczności nerkowej obserwowanej u małp, która najprawdopodobniej wynika ze specyficznych dla tego gatunku mechanizmów metabolicznych i wydalniczych. Mimo że ryzyko podobnych efektów u ludzi ocenia się jako niskie, należy mieć świadomość możliwości wystąpienia działań niepożądanych ze strony nerek.¹⁹²⁰

Istotne są również dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania pitawastatyny w okresie ciąży i okołoporodowym, wskazujące na ryzyko toksycznego wpływu na matkę i płód przy wysokich dawkach leku. Informacje te powinny być brane pod uwagę przy rozważaniu stosowania pitawastatyny u kobiet w ciąży.²¹²²